Ádilet mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti taratqan aqparatta aıtylǵandaı, Belgııa soty elimizdiń Ulttyq qorynyń Qazaqstan tarapy aldaýmen alyndy dep málimdegen, qazirgi tańda buǵattaýly kúıdegi 530 mıllıon dollarǵa teń aktıvin aǵylshyn soty shekteýden bosata alady degen qaýly shyǵardy. Endigi ýaqytta Qazaqstan tarapy aktıvtiń osy bóligin shekteýden shyǵaryp alý úshin Ulybrıtanııada jumys isteýge tıis.
«Belgııa soty Statıdiń strategııasyn shaıqaltyp, ýaqytsha buǵattaý olardyń talaptaryndaǵy somamen jáne shyǵyndar somasymen, naqty aıtqanda 530 mıllıon AQSh dollarymen shektelýi kerek degen qaýly shyǵardy. Osy qaýly boıynsha Qazaqstannyń Ulttyq bankine tıesili, kólemi 21,5 mıllıard AQSh dollaryn quraıtyn aktıvter buǵattan bosatyldy. Sonymen qatar Belgııa soty buǵattaýǵa negizdiń bar nemese joq ekenin anyqtaý máselesin aǵylshyn soty sheshýge tıis degen qaýly shyǵardy», delingen Ádilet mınıstrligi taratqan habarlamada.
Belgııadaǵy sheshim Anglııa Joǵarǵy sotyndaǵy Statıdiń alǵashqy jeńilisinen soń bir apta ýaqyt ótkennen keıin shyqqanyn atap ótý kerek. Buǵan deıin Tumandy Albıonda moldovalyq azamattar ózderiniń alaıaqtyq áreketterine qatysty aıǵaqtar qarastyrylatyn sot prosesterin toqtata almaǵan bolatyn.
«Bul 2010 jyly Qazaqstanǵa qarsy talap-aryzdar túsirýdi bastaǵan eki moldovan azamaty Anatol men Gabrıel Statıdiń sátsiz talpynystarynyń kezektisi. Statı Shvesııadaǵy tórelik sot arqyly Qazaqstannan 4 mıllıard AQSh dollaryn talap etti, alaıda olarǵa 500 mıllıon AQSh dollaryn berý týraly uıǵarym jasady. Bul qarjynyń 199 mıllıon AQSh dollary gaz óńdeý zaýytynyń qurylysyna jumsalýy múmkin delindi. Keıinnen AQSh-ta bólek sot prosedýralary boıynsha alynǵan qujattar arqyly Qazaqstan Statıdiń talaptary aýqymdy alaıaqtyqqa negizdelgeni týraly aıǵaqtarǵa qol jetkizdi.
Anglııanyń Joǵarǵy soty usynylǵan aıǵaqtardy qarastyra kelip, Shvesııa tórelik sotynyń kúshi joıylmaǵanyna jáne alaıaqtyq faktisin nazarǵa almaǵanyna qaramastan, ótken jyldyń maýsym aıynda tórelik sheshim alaıaqtyq jolmen alynǵanyna bastapqy dálelder bar degen qorytyndy shyǵardy. Osy qorytyndyǵa saı, bıylǵy jyldyń qazan aıynda alaıaqtyq áreket boıynsha tyńdaý ótkizý belgilendi», delingen Ádilet mınıstrligi taratqan aqparatta.
Keshe Ádilet mınıstri Marat Beketaev Ulttyq qor qarajatynyń basym bóliginiń buǵattan bosatylýyna qatysty pikir bildirdi. Onyń aıtýynsha, Statıdiń strategııasyna syzat tústi dep sanaýǵa negiz bar.
– Statılerdiń buǵattalǵan qarajattyń kólemin ulǵaıtýǵa jáne úshinshi tulǵalardy osy iske tartýǵa baǵyttalǵan srtategııasyna syzat tústi. Bul strategııa áýel bastan elimizge qysym kórsetýge baǵyttalǵan bolatyn. О́zderi jasaǵan shema ózderiniń kóz aldynda kúıreı bastady. Statıler endi qandaı áreket jasasa da, shyndyqty jasyra almaıdy,– dedi M.Beketaev.
О́tken jyldyń sońynda New York Mellon banki moldovalyq bıznesmen Anatol Statıdiń Qazaqstan Úkimetine qarsy aryzy boıynsha elimizdiń Ulttyq qorynyń qarjysyn búǵattaǵany belgili bolǵan edi. О́z kezeginde Qazaqstan tarapy bul sheshimge narazylyq bildirip, Anglııa Joǵarǵy sotyna talap-aryz túsirdi. Bıylǵy jyldyń qańtar aıynda Nıderland soty Ulttyq banktiń «Ulttyq qordyń New York Mellon bankine saqtaýǵa salynǵan aktıvin búǵattan bosatý týraly» aryzyn qanaǵattandyrǵan bolatyn.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»
