Jıynǵa Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev, Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıev, Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev, Investısııalar jáne damý mınıstriniń orynbasary Tımýr Toqtabaev, Senat jáne Májilis depýtattary, mınıstrlik ókilderi qatysty.
Is-sharany ashqan Senat Tóraǵasy Q.Toqaev sıfrlandyrýdyń mańyzyna, onyń el damýyna tıgizer yqpalyna toqtaldy. «Búginde sıfrly tehnologııalar jahandyq ekonomıkalyq damýdyń negizgi faktorlarynyń birine aınalyp otyr. Sıfrlandyrý el ekonomıkasynyń bolmysyn túbegeıli ózgertip, eńbek ónimdiliginiń artýy men ómir sapasynyń jaqsarýyna zor yqpal etip keledi. Memleket basshysy aıqyndap bergendeı, sıfrlandyrýdy keńinen qoldanysqa engizý – elimizdi jańǵyrtýdyń basty baǵyty», dedi Q.Toqaev.
Senat Tóraǵasy keltirgen derekterge súıensek, 2025 jylǵa qaraı sıfrlandyrý arqyly ishki jalpy ónim 19 paıyzdan 34 paıyzǵa kóteriledi. Boljam boıynsha, 2020 jylǵa qaraı sıfrlandyrý álem ekonomıkasynyń tórtten birin quramaq.
Q.Toqaev sıfrly tehnologııalar zaman talaby ekenin, olardyń qoǵam ómirine oń áser etip otyrǵanyn, sıfrly tehnologııalar nátıjesinde densaýlyq saqtaý men bilim berý, qala tirshiligi, jalpy adamnyń kúndelikti ómiri aıtarlyqtaı ózgerip, jańa sıpatqa ıe bolǵanyn atap ótti. «Serpindi damyp kele jatqan aldyńǵy qatarly memleketter sıfrly ekonomıkany damytýǵa belsendi túrde basymdyq berip otyr. Bul – jahandyq kún tártibiniń asa mańyzdy baǵyty. Sıfrly ekonomıkany qalyptastyrýda aıtarlyqtaı nátıjelerge qol jetkizgen elderge tán ortaq sıpat bar. Ol – ınnovasııany engizýge qolaıly jaǵdaı týǵyzyp, sıfrly tehnologııalar men ınfraqurylymǵa qomaqty ınvestısııa salý», dedi Senat Tóraǵasy.
Sondaı-aq Q.Toqaev memlekettik qyzmetshilerdiń boıynda «sıfrly mentalıtet» qalyptasý qajettigin, sol arqyly tıimdi jumys isteý qabiletin qalyptastyrýdyń mańyzdy ekenin atap ótti. «Biz sıfrly saýattylyqty damytyp, memlekettik qyzmetterdi odan ári sıfrlandyra otyryp, halyqty sıfrly ekonomıkaǵa jappaı tartýymyz qajet. Otandyq bilim berý júıesin ekonomıkanyń suranysyna laıyqtap jańǵyrtýǵa, sıfrly dáýir talaptaryna jaýap beretin mamandar daıarlaýǵa, bolashaǵy bar jańa tehnologııalarǵa ıkemdi júıe qalyptastyrýǵa tıispiz», dedi Q.Toqaev.
Budan keıin Premer-Mınıstrdiń orynbasary Asqar Jumaǵalıev baıandama jasap, «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy boıynsha atqarylyp jatqan jumystarmen tanystyrdy.
A.Jumaǵalıevtiń aıtýynsha, baǵdarlama eldegi básekelestikti arttyryp, halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartady. Osylaısha, sıfrly transformasııa ár salada ótip, bilikti mamandarǵa suranys artpaq. «Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha 11 myń grant tehnıkalyq mamandyqtarǵa bólinedi. Bul qosymsha mamandar daıarlaýǵa serpilis beretini anyq. Oǵan qosa, bastaýysh synyptarda IT sabaqtar ótedi. Ýnıversıtetterge arnalǵan jańa baǵdarlama engiziledi», dedi A.Jumaǵalıev.
Vıse-premer elektrondy úkimet salasynyń qyzmetine toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bul baǵytta da qyrýar jumys atqaryldy. Máselen, qazirgi tańda 447 qyzmet elektrondy túrde kórsetiledi. Taǵy birqatar anyqtama túrleri qysqaryp, olardy sıfrly jolmen alýǵa múmkindik týady. Sonymen qatar A.Jumaǵalıev 2021 jylǵa deıin kórsetiletin qyzmetterdiń 80 paıyzy tek elektrondy jolmen beriletinin málimdedi.
Budan bólek, ol ekonomıkany sıfrlandyrý boıynsha atqarylǵan jumystar tóńireginde áńgimelep berdi. Vıse-premerdiń sózine qaraǵanda, «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasyn keshendi júrgizýdiń arqasynda 2022 jylǵa deıin ónerkásiptegi eńbek ónimdiligi men básekelestik artyp, shyǵyndar azaıyp, paıda kóbeıedi. Sondaı-aq ol Úkimet 2021 jylǵa deıin barlyq eldi mekenderdi ınternetpen qamtamasyz etý jóninde sheshim qabyldaǵanyn habarlady.
Parlamenttik tyńdaýda Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý barysy týraly baıandady. Vedomstvo basshysy baǵdarlamanyń negizgi bes baǵyt – ekonomıka salalaryn sıfrlandyrý, sıfrly memleketke kóshý, sıfrly Jibek jolyn júzege asyrý, adamı kapıtaldy damytý, ınnovasııalyq ekojúıeni qurýdan turatynyn atap kórsetti. «Jalpy alǵanda, júzege asyrylatyn jobalardyń tolyq ekonomıkalyq áseri 2025 jyly 2 trıllıon teńgege jýyqtaıdy degen boljam bar. Memlekettik baǵdarlamany iske asyrý maqsatynda Qazaqstan Prezıdentiniń janynan Sıfrlandyrýdy engizý máselesi jónindegi komıssııa quryldy. Komıssııanyń alǵashqy otyrysynda baǵdarlamaǵa baılanysty memlekettik organdardyń úsh aıda atqarǵan jumysy qarastyryldy. Baǵdarlamanyń júzege asýyn qadaǵalaý osy komıssııanyń quzyrynda», dedi mınıstr.
D.Abaevtyń aıtýynsha, budan bólek sıfrlandyrý keńseleri qurylǵan. Qazir mınıstrlikter men ákimdikterde jalpy sany 36 keńse ornalasqan. Osylarǵa uqsas sıfrlandyrý keńseleri kvazımemlekettik sektor kompanııalarynda da bar. «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasyndaǵy jobalardyń oryndalýyn monıtorıngteý maqsatynda naqty jol kartalary daıyndaldy. «Qazir biz atqarylǵan jumystardyń alǵashqy nátıjelerin kóre bastadyq. Mysaly, elektrondyq saýdany damytýǵa yntalandyratyn jáne elektrondyq saýda sýbektileriniń sanyn arttyratyn ózgertýler Salyq kodeksine engizildi. Otandyq aqparattyq tehnologııa salasyn damytý maqsatynda arnaıy jol kartasy bekitildi. Elimizdegi sıfrlandyrýdyń saraptamalyq baǵasyn berý usynystaryn ázirleý úshin halyqaralyq sarapshylar keńesi quryldy. Otandyq IT-naryqpen josparly jumys júrgiziledi. Ár toqsan saıyn IT-kompanııa ókilderimen kezdesýler ótip turady», dedi vedomstvo basshysy.
Sonymen qatar mınıstr «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy boıynsha júzege asqan jobalar jóninde aıtyp berdi. Máselen, elektrondy kommersııa jáne qolma-qol aqshasyz tólemder tıimdi jumys istep keledi. «Qazposhta» AQ Astana men Almaty qalalarynda mamandandyrylǵan elektrondy kommersııa ortalyqtaryn ashty. D.Abaevtyń paıymdaýynsha, munyń bári jetkizý merzimin qysqartyp, taýar jóneltý qyzmetterin jetildirý arqyly ınternet saýdany damytýǵa yqpal etedi. Memlekettik qyzmetterdi elektrondy formatqa aýystyrý aıasynda ákimshilik kedergiler men qaǵaz qujat aınalymyn joıýǵa kómektesetin tásilder qabyldandy. Budan bólek, mınıstr barlyq oblys ortalyqtarynda Halyqqa sıfrly qyzmet kórsetý ortalyqtaryn ashý josparda bar ekenin jetkizdi. «2018 jyldyń qańtar aıynan bastap Qazaqstan boıynsha elektrondy eńbek bırjasy ónerkásiptik qoldanysqa engizildi. Bul – memlekettik sektor júıelerine kirý ruqsatyn ashýdyń kómegimen iske asqan alǵashqy joba. Qazir 38 myń jumys berýshi, 45 eńbekpen qamtý agenttikteri, 5 BAQ pen 5 onlaın alań jumys istep tur. Eń bastysy, elektrondy bırja azamattardyń jumysqa ornalasý úrdisin jyldamdatady», dedi mınıstr.
Budan keıin Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri T.Toqtabaev «Indýstrııa 4.0 negizinde ónerkásipti jańǵyrtý» taqyrybynda baıandama oqydy. Astana qalasy ákiminiń orynbasary Malıka Bekturova «Smart Astana» tujyrymdamasyn iske asyrý barysymen tanystyrdy. Sondaı-aq «Zerde» Ulttyq aqparattyq-kommýnıkasııalyq holdınginiń basqarma tóraǵasy Rýslan Eńsebaev «Innovasııalyq ekojúıe qurý», Nazarbaev Ýnıversıtettiń professory Maıkl Lıýıs «Jahandyq trendter jáne olardyń Qazaqstandaǵy qoldanysy», «Qazaqstan temir joly» AQ basqarma tóraǵasy Qanat Alpysbaev «Sıfrly temir jol», «Qazaqtelekom» AQ basqarma tóraǵasy Qýanyshbek Esekeev «Sıfrly strategııa – tabysty damý negizi» taqyrybynda baıandama jasady.
Jıyn sońynda qatysýshylar «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasynyń atqarylýy boıynsha suraqtaryn qoıyp, onyń oryndalý barysyn talqylady. Parlamenttik tyńdaý qorytyndysy boıynsha Úkimetke, Bas prokýratýraǵa jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa usynym engizildi.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
