"Qurmetti ata-analar! Qazirgi ýaqytta menıngıtpen syrqattanýshylyqtyń maýsymdyq kóterilýi baıqalady. Sizderden balalaryńyzdyń densaýlyq jaǵdaıyna barynsha muqııat bolýdy suraımyz. Menıngokokk ınfeksııasy - bakterııalar týdyratyn jiti ınfeksııalyq aýrý, ol ártúrli klınıkalyq belgilermen - sımptomsyz tasymaldaýshylyq, nazofarıngıtten (muryn men jutqynshaq silemeıli qabyǵynyń qabynýy) bastap menıngokokk sepsısine (qannyń juqtyrýy) deıin bolady", - delingen mınıstrliktiń habarlamasynda.
Sondaı-aq, vedomstvo ókilderi derttiń qalaı bastalatynyn aıtyp ótti.
"Menıngıt kenetten bastalady: kútpegen jerden qatty bas aýyrý, qusý, 6-15 saǵattan keıin bórtpe paıda bolady, temperatýra 39-40 gradýsqa jetedi, adam qaltyraıdy. Teri bozarady. Jalpy álsizdik, arqanyń jáne aıaq-qoldyń syrqyraýy baıqalady. Naýqas adam shóldeıdi, tábeti nasharlaıdy. Aýrý jeńil túrde ótýi múmkin, sondyqtan óte qaýipti túrde ótetinin aıta ketý kerek, ol tumaý, baspa, sýyq tııý, tonzıllıt jáne t.b. sııaqty "zııansyz" aýrýlarǵa uqsas bolady. Tońý, aýyrý, qatty sharshaýdan organızmniń qorǵanysh kúshteriniń álsireýi sııaqty qolaıly jaǵdaı paıda bolǵanda menıngokokk bas mıynyń qabyǵyna tez ótedi jáne qabynýdy týdyrady".
Infeksııanyń kózi naýqas adamdar jáne "deni saý tasymaldaýshylar", ıaǵnı qandaı da bir klınıkalyq belgiler joq, biraq menıngokokk tasymaldaýshylary bolyp tabylatyn adamdar.
Menıngıt kezinde qandaı áreket jasaý kerek?
Aýrýdyń ádettegi sýyq tııý sııaqty jasyryn ótýi múmkin ekendigine baılanysty dárigerge ýaqtyly qaralý qajet. Menıngıtke kúdik paıda bolǵan jaǵdaıda pasıent ınfeksııalyq aýrýlar aýrýhanasyna shuǵyl emdeýge jatqyzylady. Menıngıttiń aldyn alý úshin:
- Qajet bolmasa, adamdar kóp jınalatyn jerlerge, saýda-oıyn-saýyq keshenderine, nashar jeldetiletin úı-jaılarda ótkiziletin mádenı-kópshilik is-sharalarǵa barýdy shekteý;
- Sýyqtamaý jáne aýa raıyna qaraı kıiný kerek.
- Qoldy jýyńyzdar. Aýrý juqtyrýdy boldyrmaý úshin qoldy muqııat jýǵan óte mańyzdy. Balalaryńyzdy qolyn jıi jýýǵa úıretińizder, ásirese tamaq ishý aldynda, qoǵamdyq orynda bolǵannan keıin, sondaı-aq janýarlardy ustaǵannan keıin;
- О́z densaýlyǵyńyzdy baqylańyzdar. Jaqsy demalyp, júıeli túrde sportpen aınalysyp jáne durys tamaqtanýdy ustana otyryp, ózderińizdiń ımmýndyq júıelerińizdi saqtańyzdar;
- Naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan adamdar medısına qyzmetkerleriniń baqylaýymen profılaktıkalyq maqsatta antıbıotıkterdi qabyldaý jónindegi dárigerdiń taǵaıyndaýyn oryndaýy kerek.
