Aqtóbede respýblıkalyq ákeler forýmy ótti

Solaı deı tursaq ta Prezıdent janyn­da­ǵy Áıelder isteri jáne otba­sylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııa men Aqtóbe oblysynyń ákim­di­gi birlesip uıymdastyrǵan res­­pýblıkalyq ákeler forý­my jurtshylyqtyń úlken yqy­la­syn týǵyzǵanyn aıtqan jón.

Búgingi qazaqstandyq qoǵamdy, sonyń ishinde otbasylyq qarym-qa­ty­nastar aıasynda ákeniń róli men mártebesi óz deńgeıine sáıkes kele ala ma? Balalarǵa tárbıe berý isinde áke­lerdiń róli men tıgizetin yq­pa­ly tómendep bara jatqan joq pa? Atal­ǵan forýmnyń qyzmeti qa­zir­gi ke­z­de kóptegen qoǵam múshe­le­­rin alań­datyp júrgen osyndaı saýaldarǵa to­lyqqandy jaýap qaıtarýymen qun­dy boldy deýge tolyq negiz bar. Hal­­qymyzda «Áke – asqar taý» degen uǵym men «Áke kórgen oq jonar, she­she kórgen ton pisher» degen naqyl sóz bar. Bul halyqtyq qaǵı­da áke­den aýys­qan qasıet pen áke arqyly be­ril­gen úlgi-ónegeniń bólek, aıryq­sha eke­nin kórsetedi.

О́ıtkeni áke – otbasynyń tiregi. Onyń basty qamqorshysy men asyraý­shysy. Ras, zaıyby men týǵan ul-qyzdaryn eshkimnen kem qyl­maý, ta­­ryq­tyrmaý nıetimen kóp jaǵ­daı­lar­da túzde júrip, bala tár­bıe­si­nen shet­keri qalǵan áke­ler de az emes. Mun­daı jaǵdaıda otbasyndaǵy ana tár­bıesiniń yqpaly basymyraq tú­sedi. Qalaı degende de bir otbasynan órbigen perzentter er-azamatqa tán erik-jigerdiń moldyǵy, derbes sheshim qabyldaı alý, óz eli men jerin shek­siz súıip, ony qorǵaýǵa ázir bolý sekil­di qasıetterdi boılaryna sińire bil­se, bul tutastaı qazaqstandyq qo­ǵam úshin de qundy demekpiz.

Talas joq, áke degen ardaqty at. Ákeniń otbasy aldyndaǵy jaýap­ker­shi­ligi qaı kezde de joǵary. Átteń, shir­­kin ne kerek, osyndaı jaýap­ker­shi­likti sezinbeı, otbasynan aıyry­lyp, óziniń týǵan per­ze­nt­terine alıment tóleýden qash­qaq­tap júrgender de kezdesedi. Mun­daı­lardy áke deýge de aýyz bara bermeıdi. Qane, jaqsylap oılanyp, tereńge bir kóz júgirtip kóreıikshi. Áke de­ge­nimiz kim? Buǵan árkim ártúrli sı­pat­ta jaýaptar qaıtarýy múmkin. De­genmen respýblıkalyq forýmda áke­niń mártebesine qatysty oramdy oı­dy Májilis depýtaty Baqytbek Sma­ǵul aıtty. Ol óz sózinde áke bolý – qoǵamnyń rýhanı jańǵyrýyndaǵy ma­ń­yzdy áleýmettik ınstıtýt degen túıin jasady.

Qazirgi kezde jas jetkinshekterdiń boıynda otanshyldyq pen qazaq­standyq patrıotızm sezimin qalyp­tas­tyra bilýdiń mańyzy joǵary. Túp­teı kelgende, munyń ózi otbasy tár­bıe­sindegi basym baǵyttardyń birine aınalýǵa tıis. Aıtaıyn degenimiz, dál osy tusta ákeniń atqaratyn orny jo­ǵary ekenine eshkim talas týǵyza al­maıdy. Qazirgi kezde dál osy róldi odan ári kúsheıtý qajettiligi de aıqyn kórinýde.

Qysqasy, qazirgi kezde áke yq­pa­lyn alǵa ustaıtyn, ony tu­tas­taı o­t­basylyq tárbıemen ushtastyryp, úı­­­lestire alatyn ákeler ıns­tı­tý­ty­nyń mártebesin kóteretin kez kelgen sekildi. Búginde elimizde ákelerdiń qo­ǵam­dyq qozǵalysy da jandanyp keledi. Osy oraıda forýmda «Qa­zaq­stan ákeler odaǵy» qoǵamdyq bir­­lestiginiń tóraǵasy Qýanysh Ju­mataev pen Bilim jáne ǵylym mı­nıs­trligi Balalardyń quqyqtaryn qor­ǵaý komıtetiniń tóraǵasy Nurbek Or­shýbekov jáne «Balbala» óndiristik saý­da kompanııasy keńesiniń tóraǵasy Qy­dyráli Bolmanov balalaryn bel­gili bir mamandyq alýyna yqpal j­a­sap, eńbekke baýlý jáne belgili bir ká­sipke ıkemdeı bilý isi ákelerdiń tól paryzy ekenin atap kórsetti. Fo­rýmda sóz alǵan sheshender áke tár­bıesin kórmegen bala jaltaq, jiger­siz ári jaýtańkóz bolyp ósetinin má­lim­dedi. Osy kórinister oryn almaý úshin qoǵamdy tıisti faktorlardy or­nyqtyrý qajettiligine toqtaldy. Ári olar jalpy bilim beretin bú­gingi respýblıka mektepterinde er muǵalimderdiń úlesi az, tipti múl­dem joqqa tán ekeni jóninde má­sele kó­terip, osy olqylyqtyń ornyn tolty­rý úshin pedagogıkalyq maman­dyq­tar­ǵa granttar bólý kezinde er ba­la­lar­dyń úlesin ósirý jónindegi usy­nystaryn jetkizdi.

Forýmda Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demo­grafııalyq komıssııa tóraǵasynyń oryn­basary Lázzat Súleımen otbasylyq qarym-qatynastar ınstıtýtyn damytý memleketimizde belgilengen áleýmettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri ekenin jet­kiz­di. Bul baǵytta dástúrge aı­nalǵan «Me­reıli otbasy» baıqaýyn ótkizýdiń ma­ńyzy joǵary. Respýblıkalyq ákeler forýmyn ótkizýdegi basty maq­sat ta otbasylyq ınstıtýttyń kem-ketigin túgendeý. Osylaısha, elimizde úshinshi ret ónegeli ákelerdiń basyn qosqan alqaly jıyn úlken pikir almasý alańyna aınalyp keledi, dedi ol.

Túıip aıtqanda, Aqtóbede ótken ákeler forýmynyń basty arqaýy ákeler qozǵalysyn damytý jónindegi sharalardy tereńdete túsýge qozǵaý sala alýymen aıqyndalady. Bul jó­ninde forýmda arnaıy qarar qa­byl­danǵany osy pikirimizdiń aıǵaǵy. Atalǵan qujatqa sáıkes «Ákeler ke­ńesi» qoǵamdyq birlestigi aıasynda atqarylatyn isterdiń aýqymy óse túsýge tıis. Aldaǵy ýaqytta atalǵan qu­ry­lymnyń bólimsheleri elimizdiń ba­rlyq óńirinde ashylady dep kú­tilýde. taǵy bir aıta keterligi, úlgisi mol, oıy or­nyqty, pikiri baıypty ákelerge ulttyq komıssııa atynan Alǵys hattar tabys etilýi olardy moraldyq turǵydan qoldaýdyń bir kórinisi bolǵany anyq.

Temir QUSAIYN,

«Egemen Qazaqstan»

AQTО́BE