O, Týǵan Jer,
Sensiz kimmin men?
Sorlap bir júrgen sumdaımyn.
Sondyqtan,
aqyl aıtqysh jurttan góri, qýarǵan qýraıyńdy tyńdaımyn.
Shóńgeńdi oılaı qalsam da,
bal tatı ketedi
kókiregim túbine tunǵan ýdaı muń.
Adastyrmas úshin jol burań,
Aqylym ishine qyranyńnyń shańqyly
men
arlanyńnyń yrylyn da aldyram...
Aǵyl-tegil kúı sherte bastasam Sen jáıli,
arqaryńa aınala ketkisi keledi qoıishekti dombyram.
Taý-tasyń, ózen-toǵaıyń – kóktekti Qambarym.
Jadyma qýat ústeıdi – jabaıy bulttaryńa arbalý.
Kúıinip júrsem de, kúrsinbeýge tyrysam,
Kúńirene jónelmesi úshin kúnshilik jerdegi balbalyń.
Tipti, kesirtkeńniń quıryǵyn basyp ótsem de,
Ketip qalatyn sekildi keýdemdegi jannan mán.
Tıtimdeı osyraq qońyzyń úshin de –
Oısyl Qaradaı táýbam bar.
O, Týǵan Jer,
Men
bir ýys topyraǵyńdy qunarlandyrýǵa jararlyq
tezek bolýdan da arlanban.
Jýsanyńnyń tynysynan jaratylǵan-dy –
júregimdegi taqsyr-Ar.
Aman-saýlyǵyńdy sońyra súıegime de tapsyram.
O Týǵan Jer,
О́zińdi ańsaǵandaǵy Oılarym –
– masalaryńnyń yzyńynan da samala toqı alatyn
ǵalamat baqsylar...
YRYM
«Taǵy da bir muńly kún ótti» deıdi kúntizbe.
Qaıdan paıda bolady muń bizde?
Qaıdan paıda bolýshy ed,
Súıisýge mashyq bolǵanymyzben,
Bir-birimizge ǵashyq bola almaı júrmiz de!
Kóktemde balǵyn nur tókkende kári Kún,
Sábıdiń syqylyǵyndaı qasıetti – ár uǵym.
Qolyńnan kelse, jaýyńnyń da janyn
nurlandyr.
Saǵan da túser jaryǵy!
Tabıǵat zańy da – sol, qaraǵym,
Úıińdegi zat ekesh zat ta – qudaıy qonaǵyń!
Al, jamandardyń baıraǵy –
jaqsylardyń balaǵy...».
Kúnde tańerteń osylaısha kúbirlep ózime,
Ýaqyttyń japyraǵyndaı kórip súıemin
kúntizbeniń kezekti bir paraǵyn.
* * *
Kele jatam tirlikte.
Ár kún maǵan – erek kún.
Jabyrqaýlysy bolsa,
Álpeshtegim keledi,
Jaýtań sáýlelerinen de demep bir.
Jolaı,
Shıpa bolar ma dep,
Sıpaı ótem, jaralanǵan japyraǵyn da terektiń.
Maǵan – aqpandaǵy aıazdyń ózi – marqasqa.
Aıaǵymdy da aıalaı basyp ár tasqa,
Tóbesine gúl bitsin degen tilekpen,
Topyraq ýystatyp ta ketem jartasqa.
Bilmeımin, shapaǵatym tıer qanshalyq.
Al, jaqsylyqsyz: jan – sary...
Qaıǵydan ólgen qara sý kórsem,
Oǵan da kúrsinisimmen dem salyp...
Iá, kele jatam tirlikte,
Meıli, adam bolsyn, ıt bolsyn,
Bárine sálem de berip birinshi.
Ol da – ózim ejelden unatatyn yrym shyn.
Aı nurynan tońazyǵan Túnge de sham jaǵa qoıýǵa asyǵam.
Jańa týǵan sábıdeı jylynsyn.
Synaýshym – ǵarysh túkpirindegi Kún-Qudaı.
Sezim ataýlynyń asyly – men sekildi muńlyda.
Ańdaýsyzda aıta qalǵan bir aýyz adal sózi úshin,
Arqaǵa qaǵam sumdy da.
Sonyń bári, menimshe, – úr-ómir.
Sanama jupar darytqan kıe – myń.
Eger, Otanym talap etse,
Kóbelek tynysynan da atyla keter
zeńbirek aýzynan da súıemin!
* * *
«Qar jaýady – deıdi meteostansııa, – bir aýyq».
Ol – Qara Kúz kúrsinisiniń búrshiktengen qylaýy.
Sonda áýeden perishte shilterin kóresiń, tús aýa.
Qys degen ne?
Ushyraǵan Jaz – ol, qusaǵa.
Al, Kóktem she?
Ol da – Kúnniń Jaratýshyǵa uqsas qııaly.
Sol qııalǵa japyraqtanǵan barsha juldyz syıady.
Qane, ýaıymyńdy da yńyldashy jap-jaryq.
Jaıqalǵan shashyń da – shóp jany.
Iá, qazir – qarasha aıy.
О́zińe baılanysty – tánińniń de tońý-tońbasy.
Jumaq pen Tamuqty nusqap turady kóńilińniń kompasy.
Taba almaısyń bu Dúnıeniń de eshbir jalǵanyn,
Demiń samal ańqysa, - bolǵany.
Qaıda júrseń de, birtutassyń – óziń týǵan ólkemen.
Jan – máńgi kóktep jatatyn aqyl-es, eń kemel.
Seniń de qalampyr ańqysyn azabyń.
Ińir qyzylyna saýsaq matyryp,
Tań týraly óleń jaza bil.
* * *
Ádette,
Saıtanymmen bir ýaq tildese qalsam-aq,
Qoza ketip oı túrindegi qyryq san oqyram,
Kópke deıin qıpyjyqtana sıyrlanyp otyram...
Sonsoń, shoshyp ketip,
Shóp Balasynan úırengen duǵalarymdy
oqı bastaımyn sarnata,
Bútkil adam balasynyń atynan!..
Sonyń ózi kúnádan arylýdyń zańy ma?
Qustar jınalyp mańyma,
Buǵylar da mekirenip shalǵaıdan,
Ińir qyzylynan da tań dybysy estiledi sarǵaıǵan,
Joq sekildenip túk qaıǵym.
Talmaǵanynyń bárinen gaýhar ǵana
qorytatyn qurttaımyn.
Alaıda,
Jan jarym alaqanyma quıyp bergen tiri sútten
Jasqanshaqtana urttaımyn,
Qahardan qorqyp halyqtyq...
Sonda,
Qaq jaryla bóline ketedi súttiń de aq maıy men
kók sýy!
Nemese... irip sala beredi jaryqtyq!
* * *
Áli esimde...
Tún.
Juldyzdar.
Kóńil nilin muń shaıyp...
Erneýinen nur tógilter, Aı kemesi qısaıyp.
Qarsy aldymda bir sulý qyz.
Tuńǵıyq-kóz, shól-erin...
Seziminiń jupar ıisi ańsatady peri elin.
Shara-aıaqta – shamshyl qymyz.
Sapyryla tolqyp sary jyny..
Tún qusyndaı badyraq sóz –
jarq-jurq etken qaljyńym.
Syńq-syńq kúlki... gúldi kóılek... etegi sál túrilip...
Saıtanymdy qozdyrady shegirtkeler shyryly!
Sál áride – qamysty kól.
Ol da umytqan uıqyny.
Buryn qalaı ańǵarmaǵam baqa úniniń súıkimin!
Qyz deminiń qýatynan qumar maıy ezile...
Kindiginiń búlk etkenin oqyp qoıǵam kózinen!
Áppaq tister... jalt-jult juldyz...
Súıkimdi ıek, shól-erin...
Jupar barda,
Qushaq barda,
Súıis barda, – joq ólim!
Mı ishine ot úrlegen julyn ǵana – qaýipti!
Aı kemesi... óz jolynan ol ketti me aýytqyp?..
Túısigimniń túkpirinde kúrmetilip Ar tili...
Saýsaqushy sáýlelerim qyz tósine tartylyp!..
... О́leń-shóptiń qytyǵynan oıandyq biz besinde.
Opyndym ba?
О́kindi me ol?..
Sol ǵana joq esimde.
Tynyshtyqbek Ábdikákim,
aqyn
