Menıngıt alǵashqy medısınalyq kómekke táýeldi

BAQ ókilderi ádettegiden kóp jınal­dy jáne osy salanyń san qat­parly máselelerine oraı Bir­tanovqa qoıylǵan saýal­dar legi de kóp boldy. Bul jıynǵa Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Murat Dáribaev pen Alma­ty oblysy ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Omar da qatysyp, qo­symsha málimetter berip otyrdy.

Densaýlyq saqtaý mınıstri bas­taǵan delegasııa aldymen Alma­ty men Almaty oblysyn­daǵy juqpaly aýrýlar aýrýhanasyn aralap shyqty. Buǵan negiz de joq emes. Almaty oblysy Qas­keleń qalasyndaǵy juqpaly aýrý­lar aýrýhanasynyń múshkil jaǵ­daıy týraly naýqastar áleý­mettik jelide jarııalaǵan bolatyn.

Mınıstr Qaskeleń aýrýha­na­syndaǵy jaǵdaıdyń aqıqatynda kóńil kónshitpeıtinin kózimen kórip, «Qaskeleń qalasyndaǵy aýrýhananyń jaǵdaıy nashar. Men qazir quzyrly organdarǵa Qaskeleń juqpaly aýrýlar aýrýhanasyn jaýyp, Qaskeleń ortalyq aýrýhanasyna qosý týraly arnaıy tapsyra berdim. Ortalyq aýrýhanada arnaıy qosymsha ǵımarat bar. Ǵımarat jańa. О́te aýyr naýqastar Alma­tyǵa nemese Taldyqorǵanǵa tasymaldanatyn bolady», dedi.

Sońǵy táýlikte aýrýdy juq­tyrǵan taǵy bir naýqas tirkelgen. Aýrý asqynyp turǵan Almaty sońǵy úsh kúnde tynysh. Jańa naýqas tirkelgen joq». Mınıstr menıngıtke shaldyqqandarmen baılanys­ta bolǵandardyń sany tórt myńǵa jetkenin jáne olar­dy anyqtaýda az jumys atqaryl­maǵanyn atady.

– Olarmen dárigerler tike­leı jumys istep jatyr. Medısı­nalyq kómekke keler bolsaq, ob­lys­taǵy turǵyndarǵa kórseti­letin kómektiń tómen ekeni týraly aryzdar kelip tústi. Mınıstrlik engizgen erejelerdiń buzylý jaǵ­daılary da oryn alǵan. Ere­jege sáıkes, naýqasty bir aýrý­ha­nadan ekinshi aýrýhanaǵa jiberý­ge ruqsat joq. Talǵardan Qas­keleńge jiberilgen naýqas qaıtys bolǵan. Soǵan baılanysty tekserýler júrgizildi, – dedi E.Birtanov.

Osylaısha mınıstr dertke shal­dyq­qandarǵa alǵashqy medı­sı­na­lyq kómek kórsetýde kem­shi­likterdiń ketkenin jasyrǵan joq.

Sondaı-aq Almaty men oblys­taǵy aýrýhanalardyń bir­qa­tarynda ınfeksııalyq bólim­niń joq ekenin bilip otyr. Son­dyq­tan da naýqastar amalsyz Qas­keleńdegi juqpaly aýrýlar aýrý­hanasyna jetkizilip otyr­ǵan.

– Talǵar aýrýhanasynda ınfek­sııalyq bólim ashyldy. Esik qalasynda burynnan bar eken. Qaskeleńde bolyp qaıttyq. Bul jerde ınfeksııalyq aýrýha­na bar. Biraq, azdyq etedi. Son­dyqtan janynda ornalas­qan orta­lyq aýrýhanada da ınfek­sııa­lyq bólim ashylsyn degen tapsyrma berildi. Almaty oblysy ákimdiginiń sheshimimen barlyq aýdandyq aýrýhanalarda qosymsha tósekter qoıyldy, – dedi E.Birtanov.

Sońǵy málimetterge sáıkes, búgingi tańda respýblıka boıynsha 59 adam menıngokokk juqpasyn juqtyrǵan. Respýblıka boıynsha menıngokokk juqpasynan 13 adam kóz jumǵan. Almatyda 5 adam kóz jumdy. Olardyń 2-eýi – 5 jasqa deıingi balalar. Eki balanyń anasy aýrýdyń alǵashqy belgileri bastalǵanda jeke­menshik emhanadaǵy ózderiniń jeke dárigerlerinen keńes alǵany belgili boldy.

– Aldymen naqty aıtyp keteıin, qazirgi tańda elimizde menıngıt epıdemııasy joq. Indet bastaldy, endi kesh degen qaýeset qate. Bul úshin aptasyna elde 1800 adamda osy dıagnoz dáıektelýi tıis. Sol kezde ǵana búkil elde jappaı menıngıtke qarsy egýdi bastaýǵa bolady. Al vaksınany aldyn ala ekkizý kerek. Eger búgin salǵyzsańyz, onyń ımmýnıtetke áser etýine kemi 2-3 apta qajet bolady. Qazirgi jaǵdaıda A vak­sınasy ǵana áser etedi, – dedi mınıstr.

Vedomstvo basshysy menıngokokk ınfeksııasyna qarsy ekpe alý eshqandaı da máseleni sheshpeıtinin, óıtkeni munyń jaqyn­darymyzdy A jáne S menın­gokokktan saqtaǵanymen, V to­byn­daǵy menıngokokktan saqtaı almaıtynyn atady. О́ıt­keni, eldiń birde-bir tur­ǵyny me­nın­gokokktyń barlyq nusqasy­nan saqtaıtyn ekpeni taba almaıdy.

– Menıngıt – kúndelikti jáne jyl saıyn bolyp turatyn aýrý. Búgin de bar, erteń de bolady, ıaǵnı jyl saıyn qaıtalanatyn jaǵdaı. Aldyńǵy jáne byltyrǵy jyldarmen salystyrǵanda, bıylǵy kórsetkish tómen. Eń bastysy – halyqty durys aqparattandyrý. Biz jergilikti emha­nalarǵa qajetti aqparattar taratýǵa tap­syrma bergenbiz. Mundaı jaǵ­daıda qajetti aqparatty alý úshin aldymen ár adam óziniń jeke dárigerine júginý kerek. Bul dúnıe­júzilik tájirıbe, – dedi ol.

Osy máselege oraı Almaty oblysy ákiminiń orynbasary J.Omar halyqqa túsindirý ju­mys­t­ary bel­sendi júrgizilip jat­­qanyn atady. Bir jaǵynan ob­lys halqynyń basym kópshiligi aýyl­­dyq jerlerde turady. Son­dyq­tan árbir aýdandyq, aýyl­dyq ákim­dikterde shtab qurylyp, qyzý jumys júrip jatyr dedi ol.

Sondaı-aq mınıstr menıngokokk ınfeksııasyna qarsy vaksına baǵa­syn arzandatý boıynsha jumys­tar júrgi­ziletinin málimdedi. Baspa­sóz máslıhatynda sońǵy jaǵdaılar­ǵa baılanysty antıbıotıkter bir­den qymbattap, betperdeler qat bolyp shyǵa kelgenine qatys­ty másele kóterildi.

«Antıbıotıkter de, betperdeler de memleket tarapynan beri­letin tegin medısınalyq qyz­metke kirmeıdi. Sondyqtan mınıstr­lik onyń baǵasyn retteýge quqyly emes. Rasynda epıdemıologııalyq maýsymda dáriler 2-3 ese qymbattap shyǵa keledi. Qazirgi zańnamalar boıynsha mınıstrlik memleket tarapynan berilip jatqan dárilerdiń baǵasyn ǵana retteı alady. Bul zattar jekemenshik dárihanalarda satylady. Sondyqtan onyń baǵasyn retteýge bizdiń quqymyz joq. Biraq Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha, arnaıy zań jobasyn ázirledik. Qazir Parlamentte qaralýda. Keler jyldyń aıaǵyna deıin zań jobasy daıyn bolady. Dárilik zattardyń baǵasyn ózgertý úshin mindetti túrde jylyna 2 ret arnaıy prosedýra jasalýy kerek», dedi mınıstr.

E.Birtanov bul máselege jer­gi­likti ákimdikterdiń de aralas­qany durys deı kele: «Jergilikti atqarý organdary, ákimdikter jeke kásipkerlermen jumys istep, olar­dyń áleýmettik jaýap­ker­shi­ligin kóterýge baryn salýy tıis», dedi.

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY