О́leńin ómirimen órnektegen

«Erinbegen etikshi bolady» degen­niń keri kelip, búginde óleńnen enshi al­­ǵysy keletinderdiń qarasy tym kó­beı­ip barady. Eki aýyz sózdiń basyn qu­­­­­­rap, uıqas qýatyndar aqyn atanyp, jamaý-jasqaý jyrlaryn jınaq etip shyǵa­rý­ǵa eptilenip aldy. Aqıqatynda, poezııa áleminde aty tańsyq Qýanbek Abdýlla­ev­tyń jyr-jınaqtaryn da osy sa­nat­taǵy kóp kitaptardyń biri me degen bir kúdik, bir úmitpen qolǵa aldyq. Otqa oranǵan ordańda Otyrarym, Oıǵa batyp men uzaq otyrarmyn. Tuıaqtary taptaǵan Otyrardyń Ýystaımyn qolǵa alyp topyraǵyn. Shymyr shýmaq, shyraıly oı eriksiz shaýjaıǵa jarmasyp, Qýanbek shy­ǵar­malarynyń shyńyraýyna tartyp áketti. Júrekten shyqqan ǵana júrekke jetedi. Sezim qylyn sherter mundaı jyr joldary shyn aqynjandy júrek­ten týsa kerek. Tek óleńdi ónerdiń tó­resi sanap, kóńiliniń tórine qondyra­tyn­dar ǵana ózgeniń sanasyn órnekti oımen baýrap, jyr áleminiń kıeli sah­nasyna seskenbeı shyǵady. Sabaqtasyp uly ómir úzilmegen, Qýat-jiger alamyn ózińnen men. Igi jaqsy adamdar ishindegi, Kórinesiń ákejan tizimderden. Mine, óleń dúnıesin mezgilinen kesh ashqan Qýanbek Abdýllaev áke týraly osylaı tolǵanady. Shynaıy shyndyq­ty tap basqan bul shýmaqtyń da oqyr­manyn beı-jaı qaldyrmaıtyny anyq. Osy jyr kitaptarynyń birindegi alǵy sózde Qýanbek «Qaı tirliktiń bolsa da alǵashqysy ystyq, janyńa jaqyn tát­ti bolary sózsiz. О́leń jazý bala kezden erkimdi baýrap aldy. Alǵashqy óle­ńim 1958 jyly aýdandyq gazette ja­ryq kórdi. Keıin stýdent bolǵan tus­tarda respýblıkalyq basylymdarda birdi-ekili óleńderimniń shyqqany bar. Tek sońǵy 10-15 jyl kóleminde óndi­rip jaza bastadym», dep aǵynan jary­lady. Iá, egde tartqanda óleń álemine erkin boılap, tórt qubylasy teń tereń týyndylar týǵyzý ekiniń biriniń qo­lynan kele bermeıtin qub­y­lys ekeni daýsyz. Biraq, ol boıdaǵy darynyn ke­ńinen ashyp, qalamynan shyqqan árbir shyǵarmasynda túısikti oılaryn túıin­deı tolǵanady. Ár qazaqtyń tórinen oryn alyp, Jatyr seniń armanyń oryndalyp. Arhıv te emes, júrekte terbetilgen, Jyrlaryna táý etem, qolyma alyp. Mine, Qýanbek óziniń aqıyq aqyn Muqaǵalıǵa degen júrekjardy sezimi men súıispenshiligin osylaı sezdiredi. Qaıyń bitken kónbediń sen aıyrbasqa, Adam bolyp tursańdar jaramas pa? Muqaǵalı terbelip turar edi-aý, Tań atqanda, qaıyń bop, qarbalasta. Qýanbek, jalpy, shyǵarmalarynda óziniń keń aýqymdy aqyn bolǵysy keletindigin óziniń oı-órisiniń bıiktigi­men-aq kórsetip turǵandaı. Onyń tý­ǵan jerge, ósken ortaǵa degen ystyq yqylasy, tarıhqa, taǵylymǵa degen shy­naıy sezimderi kózi ashyq árbir oqyrmannyń júregine jol taýyp zerdesine oı tastaıtyny sózsiz. Ońtústik óńirine, Syr ólkesine ke­ńinen tanymal Otyrar aımaǵynyń tól perzenti Qýanbek Abdýllaev 1946 jyly Otyrar aýdany, Talapty aýylynda dú­nıege kelgen. Negizgi mamandyǵy mal­dá­rigerlik salasynda uzaq jyl jemisti eńbek etip, shaǵalaly Shardara aýda­nyn­da zor qurmetke bólengen el aǵasy. Ol óleń álemin ónimdi óleń­de­rimen kesh­teý attasa da jyrsúıer qaýym ara­synan óziniń oqyrmandaryn taýyp, laıyqty jyrlarymen kópshilik kóńi­linen shyǵyp keledi. Taýlar bıik talasady aspanmen, Bıiktikpen sanasatyn qasqań – Men. Jyrlaryńdy aq jaýyn bop tógilgen, Qatar qoıam mazmuny mol dastanmen. Iá, bul aqyn Qýanbek Abdýllaev­tyń óleń dúnıesiniń bıik sahnasyna shyq­qandaǵy jazǵan shynaıy sezimi. Aqyn­nyń bul jyr joldary ózine degen senimdiliktiń áleýetin kórsetip, eshkimge táýeldi bolmaı, jaltaqtamaı shyna­ıy ómir súrýdiń qajyrly eńbek­pen, tynymsyz kúrestiń ǵana jetistikke jetkizetinin pash etedi. Aqyn óleń­de­riniń zor rýhy da osynda. Marat AQQUL.