Saýalda «EAEO aıasynda avtokólik benzınine qatysty Keden odaǵynyń «Avtomobıl jáne avıasııa benzınge, dızel jáne keme otynyna, reaktıvtik qozǵaltqyshtarǵa arnalǵan otynǵa jáne mazýtqa qoıylatyn talaptar týraly» tehnıkalyq reglamenti qoldanysta ekeni belgili. Bul reglamentke saı jáne K4 pen K5 ekologııalyq sanattaryna kóshýge baılanysty 2018 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstan aýmaǵynda K2 jáne K3 ekologııalyq sanattaǵy otyndy óndirýge jáne ımporttaýǵa tyıym salynǵan. Bul tehreglament AI-80 (K4 jáne K5) benzınin óndirýge jáne ımporttaýǵa tyıym salmaıdy, degenmen kóptegen janar-jaǵarmaı beketterinde ol joq.
Birqatar kásiporyndar men azamattar, sonyń ishinde halyqtyń áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan toby AI-80 markaly benzınimen jumys isteıtin kólik quraldaryn paıdalanady. Atap aıtsaq, bul aýyl sharýashylyǵy jáne kommýnaldyq tehnıka, ZIL, GAZ, ÝAZ, ZAZ, ERAZ, IJ markaly avtokólikter, motosıklder, motoarbalar, qaıyq motorlary, aralar, saıajaılyq motorlar, múmkindikteri shekteýli júrgizýshiler júrgizetin kólik quraldary» delingen saýalda. Odan ári IIM málimeti boıynsha AI-80 markaly benzındi paıdalanatyn avtomotokólik quraldarynyń sany 484 myńnan asa birlikti quraıtyny, onyń ishinde 356 myńy kólik quraldary ekeni aıtylǵan. Sonymen birge AI-80 markaly benzıniniń burynǵy baǵasy AI-92 markaly benzıniniń ortasha baǵasynan eki ese arzan ekendigi jetkizilgen. Endi «AI-80 markaly benzınin erkin satyp alý múmkindigi bolmasa, joǵaryda atalǵan avtokólik ıeleri AI-92 benzınin satyp alýǵa májbúr bolady. Al bul joǵary oktandy benzın kólik quraldarynyń agregattaryn qaıta jabdyqtaýdy qajet etedi. Bul óz kezeginde kásiporyndar men azamattardyń bıýdjettik jaǵdaılaryna nuqsan keltiredi. Keıbir kólik quraldary men agregattar múlde jańartýǵa jatpaıdy. Halyq kommýnısteri fraksııasy AI-80 markaly benzınniń baǵasyn memlekettik retteýdi jáne jappaı óndirýdi toqtatý mezgilsiz jáne eldiń azamattary men kásiporyndarynyń múddesin qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin Úkimetke shara qabyldaý qajet dep sanaıdy» delingen edi saýalda.
Jýyrda sol saýalǵa Úkimet basshysy B.Saǵyntaevtyń atynan tómendegideı jaýap keldi: «Ishki naryqty AI-80 markaly benzınimen qamtamasyz etýge qatysty depýtattyq saýaldy qarap, mynany habarlaımyz. Qazirgi ýaqytta benzınniń oktandyq kórsetkishterin ulǵaıtý boıynsha jańa iri tonnaly tehnologııalyq qondyrǵylardy paıdalanýǵa berýdi (ızomerleý, katalıtıkalyq rıformıng, olıgomerızasııa), sondaı-aq joǵary oktandy benzınder komponentteriniń sapaly sıpattamalaryn eskere otyryp MО́Z-derdiń tehnologııalyq shemalaryn ózgertýdi kózdeıtin otandyq munaı óńdeý zaýyttaryn jańǵyrtý aıaqtalýda. Nátıjesinde AI-92, AI-95 jáne AI-98 markaly joǵary oktandy benzınniń óndirisi retke keltiriletin bolady. Bul rette AI-80 markaly benzın tek Qazaqstan Respýblıkasynyń áleýetti qurylymdary úshin, «QazMunaıGaz О́nimderi» JShS-niń arnaıy tapsyrysy boıynsha óndiriletin bolady.
Sonymen birge AI-80 markaly benzınmen ishki naryqtyń qajettiligin qamtamasyz etý maqsatynda Úkimet qazirgi ýaqytta ony ımporttaý máselesin pysyqtaýda. Sondaı-aq qazirgi ýaqytta AI-80 markaly benzınge bólshek saýda baǵalarynyń deńgeıi memlekettik retteýge jatatynyn jáne lıtrine 89 teńgeden aspaıtynyn atap ótemiz. Osy máseleler Úkimettiń baqylaýynda», delingen jaýapta.
Ázirlegen Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»
