Osy oraıda Azııa chempıonatyn qorytyndylap, dzıýdoshylarymyzdyń aldaǵy qazan aıynda Býenos-Aıreste (Argentına) ótetin jasóspirimderdiń III Jazǵy Olımpııa oıyndaryna daıyndyǵy týraly dzıýdodan Qazaqstan jasóspirimder quramasynyń aǵa jattyqtyrýshysy Ǵaınolla ESENǴALIEVPEN az-kem áńgimelesken edik.
– Beırýtta ótken Azııa chempıonatyndaǵy nátıjege qandaı baǵa beresiz? Áý bastaǵy josparyńyz oryndaldy ma?
– Jospar tolyq oryndaldy dep aıta alamyn. 2017 jyly ótken Azııa chempıonatynda 2 altyn, 6 kúmis jáne 7 qola medal alǵan bolatynbyz. Bıyl sportshylarymyz 6 altyn, 5 kúmis jáne 4 qola júldemen elimizge abyroımen oraldy. Bul bizdiń dzıýdoshylarymyzdyń eń úzdik nátıjeleriniń biri dep tolyq senimmen aıta alamyn.
– Bıylǵy kórsetkish byltyrǵyǵa qaraǵanda ájeptáýir kóterilgenin baıqaýǵa bolady. Bul qazaqstandyq dzıýdoshylardyń babynda ekenin bildire me?
– Mundaı iri dodalarǵa osal sportshylar kelmeıdi. О́z eliniń kileń «sen tur, men ataıyn» degen saıdyń tasyndaı iriktelgen úzdikteri jınaldy. О́zińiz aıtyp otyrǵandaı, jyldyń eń mańyzdy dodasy bolǵandyqtan, barlyq el negizgi quramdaǵy sportshylaryn qatystyrdy. Sonymen qatar basqa týrnırlerge qaraǵanda Azııa chempıonatynyń jeńimpazdary men júldegerlerine upaı beriledi. Al upaı aldaǵy jasóspirimder arasynda ótetin Olımpııa oıyndary úshin aýadaı qajet. Bul kórsetkish – sportshylarymyzdyń jyl basynan bergi eńbekteriniń jemisi.
– Olımpııa oıyndary dep qaldyq qoı, bul dodaǵa elimizdiń atynan kimder qatysady? Naqty lısenzııa alǵan dzıýdoshylar bar ma?
– Eń kóp upaı beriletin jarys – Azııa chempıonaty. Azııa chempıonatynda chempıon atanǵan dzıýdoshylarǵa 200 upaıdan beriledi. Dál qazir Olımpıadaǵa myna sportshy barady dep aıta almaımyz. Dese de, halyqaralyq dzıýdo federasııasynyń jasóspirimderdi irikteýge arnalǵan Olımpıada reıtıngindegi oryndaryna sáıkes uldardan Sherzod Davlatov pen Bekarys Sádýaqas, qyzdardan Margarıta Grısenko men Krıstına Sotnıkova úmitti. Qazirgi tańda Sherzod Davlatov 55 kılo salmaqta úshinshi orynda tursa, 90 kıloǵa deıingi salmaqtaǵy dzıýdoshymyz Bekarys Sádýaqas birinshi orynda tur. Al qyzdardan Margarıta Grısenko (70 kg) álemdik reıtıngte úshinshi, al Krıstına Sotnıkova ekinshi orynda tur.
Halyqaralyq dzıýdo federasııasynyń erejesi boıynsha jasóspirimder arasyndaǵy jazǵy Olımpııa oıyndaryna dzıýdo boıynsha ár elden eki dzıýdoshyǵa (1 er, 1 qyz) joldama beriledi. Al tórt jyldyqtyń basty dodasyna 2001 jáne 2003 jyly týǵan jasóspirimder qatysa alady. 2018 jyldyń 1 qańtarynda bastalǵan irikteý kezeńi shildeniń 23-ine deıin jalǵasady. Olımpıadaǵa naqty kimder baratyny tamyzdyń 1-inde belgili bolady. Oǵan deıin jas dzıýdoshylar jarystarǵa qatysyp, upaı jınaı beredi. Aldymyzda upaı beriletin Qyrǵyzstanda jáne Gonkongta ótetin Azııa kýboktary bar.
– Jasóspirimder quramasynda kimnen úmit kútesiz? Shákirtterińizdiń arasynan Eldos Smetovtiń izbasary bolady dep kimdi aıta alasyz?
– Sherzod Davlatov pen Bekarys Sádýaqas ekeýi de qatarynan eki ret Azııa chempıony atanyp jatyr. Eger Sherzod pen Sádýaqas jasóspirimderden jastar komandasyna aýysqanda dál qazirgi baptaryn joǵaltpasa, úlken bıikterdi baǵyndyrady dep oılaımyn. Jalpy, óz basym osy eki órennen kóp úmit kútemin.
– Qazir Qazaqstanda aýyr salmaqqa qaraǵanda jeńil salmaqtaǵy balýandardyń baby kelisip-aq tur. Jasóspirimder quramasynan Maksım Rakov, Islam Bozbaev jáne Erjan Shynkeevterdiń ornyn basatyn aýyr salmaqtaǵy dzıýdoshylar shyǵa ma?
– Árıne. Keshegi ótken qurlyqtyq birinshilikte 6 altynnyń ekeýin aýyr salmaqtaǵy dzıýdoshylar jeńip aldy. Arasynda kúmispen kúptelgender de bar. Joǵaryda atap ótkenimdeı, 90 kıloǵa deıingi salmaqta Bekarys Sádýaqas bıyl eki dúrkin Azııa chempıony atanyp, aýyr salmaqta el namysyn abyroımen qorǵap júr. 90 kılodan joǵary salmaqtaǵy Muhanbet Zulqarnaev ta Lıvan tatamıinde qarsylas shaq keltirmeı, jarys jeńimpazy atandy. 81 kıloda Aıan Baıǵazy da ózin jaqsy kórsete bildi. Atalǵan jas dzıýdoshylar bir orynda toqtamaı, daıyndyqtaryn pysyqtap, jastar men eresekter sapyna aýysqanda da baptaryn joǵaltpasa, qazirgi quramadaǵy aýyr salmaqtaǵy balýandardyń ornyn joqtatpaıtynyna senimdimin.
Áńgimelesken
Áıgerim TOQSANBEK,
jýrnalıst
