Úkimet • 12 Maýsym, 2018

Úkimet otyrysy. Damýdyń basym baǵyttary aıqyndaldy

186 retkórsetildi

Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2018 jyldyń alǵashqy jarty jyldyǵyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylý qorytyndylary tyńdalyp, eldi mekenderde sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin damytý, shaǵyn jáne orta kásipkerlikti sıfrlandyrý máseleleri talqylandy.

Memlekettik bıýdjetti tıimdi ıgerý tapsyryldy

Bıylǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylý qorytyndysy týraly ulttyq ekonomıka mınıstri T. Súleımenov pen qarjy mınıstri B. Sultanov, sondaı-aq ulttyq bank tóraǵasy D. Aqyshev baıandady. Onda 5 aıdaǵy ekonomıkanyń salalaryndaǵy jalpy kórshetkishte ósim baıqalady. El ekonomıkasyna tartylǵan ınvestısııanyń artyp, ınflıasııalyq prosesterdiń baıaýlaýy IJО́-niń − 3,9 paıyzǵa jetýine tikeleı yqpal etip otyr. Al jyl basynan beri tabıǵı gaz óndirý kóleminiń − 6 paıyzǵa, shıki munaıdyń 6 jarym paıyzǵa, temir rýdasynyń − 6 paıyzǵa artýy jalpy óndiristik salanyń damýyn kórsetedi. Buǵan qosa, óńdeý ónerkásibi onyń ishinde qaǵaz ónimderi óndirisi −14,4 paıyzǵa, hımııa ónerkásibi −11,2 paıyzǵa, temeki ónimderi − 10 jarym paıyzǵa, sýsyndar − 8 paıyzǵa, azyq-túlik ónimderi − 6,3 paıyzǵa ósken. Sondaı-aq, mashına jasaý salasynyń kórsetkishteri − 12,2 paıyzǵa artyp, jıhaz óndirisi − 6,6 paıyzǵa ulǵaıǵan. «Jyl basynan beri negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalar − 25,3 paıyzǵa ulǵaıdy. Bul Shymkent munaı óńdeý zaýytyn jańǵyrtýǵa jáne Teńiz ken ornynda bolashaqta keńeıtý jobasyn iske asyrýǵa negizdelgen. Syrtqy saýda aınalymy aıtarlyqtaı ósim kórsetip, 21 mlrd AQSh dollaryn qurady. Eksport kórsetkishteri – 27 paıyzǵa arty. Bul oraıda, shıkizattyq emes taýarlar eksportynyń ósimi − 11,2 paıyzdy qurady. Sonymen qatar eńbek naryǵy kórsetkishteriniń oń dınamıkasy baıqaldy. Bıyl jyl basynan beri 134,8 myń adam jumysqa ornalastyryldy», -dedi T. Súleımenov.

Prezıdenttiń Bes áleýmettik bastamasyn iske asyrý boıynsha ekonomıkany uzaq merzimge nesıelendirýdi qamtamasyz etý men ıpotekalyq nesıelendirýdi damytý arqyly turǵyn úıdiń qoljetimdiligin arttyrý jaıynda Ulttyq bank tóraǵasy Danııar Aqyshev baıandady. «Uzaq merzimdi nesıelendirýdi damytý maqsatynda bankterge «7–20–25» baǵdarlamasy aıasynda 200 mlrd teńge bólinip, ol qarajat ıpotekalyq nesıelendirýge baǵyttalady. Bolashaqta bul soma 1 trln teńge artyp, bankterdiń ıpotekalyq portfeliniń qazirgi kólemin 2 trln teńgege deıin jetkizý kózdelgen», - dedi D. Aqyshev. Alǵashqy bes aıda memlekettik bıýdjettiń atqarylý qorytyndysy týraly qarjy mınıstri Baqyt Sultanov málimdep, jergilikti bıýdjet tabystary 120 mlrd teńge somasyna artyǵymen oryndalyp, 957 mlrd teńgeni quraǵanyn aıtty. «Respýblıkalyq bıýdjet shyǵystary 3 684,5 mlrd teńgege ıgerildi. Igerilmegen qarajat − 58,4 mlrd teńgeni qurady», - deıdi Baqyt Sultanov. Jalpy memleketten ıgerilmegen qarjy − qorǵanys mınıstrliginde − 17,2 mlrd teńgeni, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginde − 8,5 mlrd teńgeni, al ishki ister mınıstrliginde −5,4 mlrd teńgeni qurap otyr. Bul rette Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń úlesi − 7,8 mlrd teńge bolsa, qarjy mınıstrliginiń úlesi − 3,3 mlrd teńge, ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń ıgerilmegen somasy − 3,4 mlrd teńgen bolsa, joǵarǵy sottyń úlesi − 1,8 mlrd teńgeni quraǵan.

Birinshi jartyjyldyǵyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý men respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýynyń qorytyndysymen tanysqan Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev, bes aıdyń qorytyndysy boıynsha aýyl sharýashylyǵy jáne ónerkásip salalarynda ósim baıqalatynan atap ótti. Sonymen qatar, respýblıkalyq obektilerdiń qurylysyna bıýdjetten bólingen 275,5 mlrd teńgeniń 15 paıyzy ǵana ıgerilgendigin synǵa alyp, jyl sońyna deıin qalǵan − 233,3 mlrd teńgeni tıimdi jumsaýdy tapsyrdy.

Aýyldardy aýyz sýmen qamtýdyń jańa tetikteri usyndy

Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek aýyldy eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtýdyń jańa mehanızmderin usynyp, bıyl bekitilgen Qazaqstannyń 2025 jylǵa deıingi Strategııalyq damý jospary jaıynda baıandady. Onda atalǵan merzimge deıin halyqty ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý qalalarda 100 paıyzǵa, aýyldardy jerlerde 80 paıyzǵa deıin qamtamasyz etý kózdelgen. Memleket basshysynyń halyqqa Joldaýynda Úkimetke aýyldardy aýyz sýmen qamtý úshin jyl saıyn 100 mlrd teńgege deıin qarajat bólý kerektigin tapsyrǵan bolatyn. Atalǵan mindetterdi oryndaý úshin mınıstr, «О́ńirlerdi damytý» baǵdarlamasyna mynadaı ózgeristerdi engizý qajet dep esepteıdi. «Sektordy odan ary damytýdyń jańa baǵyttary men jobalardy qarjylandyrýdyń jańa mehanızmderin qarastyrý qajet. Sondaı-aq, ındıkatorlardy ózektendirý sonymen qatar, sý arnalarynyń óndiristik prosesterine keshendi tehnoloııalyq jańǵyrtý júrgizý kerek. Buǵan qosa, sýmen jabdyqtaý júıelerin tolyq avtomattandyrý jáne de bıýdjet shyǵyndaryn azaıtý maqsatynda zamanaýı tehnologııalardy qoldaný kerek», - deıdi mınıstr. J. Qasymbektiń aıtýynsha, sýmen jabdyqtaý júıelerin tolyq quraldandyryp, avtomattandyrý − bul óndiristik ysyrapty 15 paıyzǵa deıin, sýdyń paıdasyz aǵyp ketýin 2 paıyzǵa deıin azaıtýǵa múmkindik beredi. Osynyń esebinen jyl saıyn 35,7 mlrd teńge únemdelmek.

Sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý sektoryn kommersııalandyrý boıynsha «Nurly jol» baǵdarlamasynda bastalǵan qaıtarymdy qarjylandyrý mehanızmderin odan ári qoldaný aldaǵy ýaqytta da jalǵasady. Buǵan qosa, Eýropalyq Qaıta Qurý jáne Damý Bankimen (EQDB) áriptestik aıasynda sýmen jabdyqtaý jáne sý tartý júıelerin jańǵyrtý boıynsha jalpy quny 24,4 mlrd teńge bolatyn 13 joba iske asyrylýda.

Memlekettik qyzmetter elektrondy formatqa kóshedi

Úkimet otyrysynda qaralǵan úshinshi másele – shaǵyn jáne orta kásipkerlikti sıfrlandyrý. Shaǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaý boıynsha «Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasynyń is-sharalaryn oryndaý barysy týraly Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, egov.kz portalynda bızneske jáne halyqqa usynylatyn 746 memlekettik qyzmettiń 452-si avtomattandyrylǵan, onda 6,8 mln-nan astam paıdalanýshy tirkelgen, olar 190 mln-nan astam qyzmet alǵan. Buǵan qosa, mobıldik qosymshany paıdalanǵan 3,3 mln-nan astam qoldanýshyǵa10 mln-nan astam qyzmet kórsetilgen. «Bıznes úshin ashyq sıfrlyq platformany qurý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Bul — kassalyq jáne býhgalterlik esep júrgizý, personaldy basqarý, taýarlar men qyzmetter qozǵalysyn baqylaý, resýrstardy shyǵyndaý monıtorıngi, elektrondy qujattar aınalymy syndy qyzmetterdi júzege asyrady. Bizdiń boljamdarymyzǵa sáıkes, 2022 jylǵa qaraı 100-den astam AT-kompanııa servısterin platformada jarııalaıdy»,- dedi ulttyq ekonomıka mınıstri.

 «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Eldar Jumaǵazıevbolsa, qalalar men aýdandardaǵy qurylǵan bıznes ortalyqtarynyń sıfrly júıege kóshýi jaıynda maǵulmat berdi. Onyń aıtýynsha, aýyldyq jerlerde qyzmetin júrgizetin kásipkerlerdiń quzyrettiligin kóterý úshin bıyldan bastap sıfrlyq saýattylyqty arttyrýǵa oqytý baǵdarlamasy iske qosylatynyn aıtty. Jyl saıyn oqytýmen 15 myńnan astam kásipker qamtylatyn bolady, búgingi tańda bul baǵdarlama boıynsha 7 myńnan astam adam oqytyldy. Sonymen qatar, bıylǵy jyldyń ekinshi jarty jyldyǵynan bastap pılottyq rejımde Ulttyq kásipkerler palatasy Astana jáne Almaty qalalaryndaǵy kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń jumysyn tolyq elektrondy formatqa kóshirýdi josparlap otyr. Bul baǵyttaǵy júıeli jumystardyń júrgizilýy aldymen, qaǵazbastylyqtan arylýǵa, bıznesti tekserýdi 30 paıyzǵa qysqartýǵa múmkindik beredi. Sıfrly júıe qoldanysqa engen soń, 2022 jylǵa qaraı kásipkerlik saladaǵy shyǵyndar 8,4 mlrd teńgege qysqarmaq.

Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Damýdyń sapaly kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 09:01

Halyq únine qulaq asatyn memleket

Qazaqstan • Búgin, 08:57

«Qazaqmys» jospardy asyra oryndamaq

Ekonomıka • Búgin, 08:55

Turar týraly tolǵady

Rýhanııat • Búgin, 08:53

Ataýlar men esimder – eldiktiń belgisi

Qazaqstan • Búgin, 08:51

Altyn Orda tarıhy tarazylandy

Rýhanııat • Búgin, 08:48

Temir jol tasymaly jetildirile túsedi

Qazaqstan • Búgin, 08:43

Bir ótinishpen – birneshe qyzmet

Qazaqstan • Búgin, 08:42

Bolgarııada ótken basqosýǵa qatysty

Parlament • Búgin, 08:37

Qaterli isiktiń aldyn alýǵa bolady

Medısına • Búgin, 08:30

EAEO: endigi daý kómirge qatysty

Álem • Búgin, 08:26

Masyl bolma, asyl bol!

Qazaqstan • Búgin, 08:25

Benzın qymbattaı ma?

Qazaqstan • Keshe

«Syryńdy aıtshy, dúnıe...»

Rýhanııat • Keshe

Eń qysqa áńgime. Yrysbek Dábeı

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Amangeldi Seıithan

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Serjan Zákeruly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Janat Jańqashuly

Eń qysqa áńgime • Keshe

Kitap oqyp, rýhanı baı bol

Qazaqstan • Keshe

Juldyzdaı aǵyp ótken

Aımaqtar • Keshe

«Kóktem aýylynyń» aqsaqaly edi

Rýhanııat • Keshe

Abaı ulaǵaty – urpaqqa amanat

Rýhanııat • Keshe

Qyrǵyz eli Abaıdy ardaqtady

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar