Qazaqstan eksport kólemin arttyra alady - Anton Býgaenko

Qytaı tarapy tehnologııadan qar­jyǵa deıingi túrli sala boıynsha uıymǵa múshe elderdiń barlyǵyna ortaq biryńǵaı standart engizý bas­tamasyn kóterip otyr. Import pen eksporttaǵy oryn alatyn kedergilerdi jeńil­detý ózge elderdiń ekonomıkasyna da paıdaly. Ásirese Qazaqstan ShYU elderiniń naryǵyna, onyń ishinde qytaı rynogyna esh kedergisiz kirýge múmkindik ala­dy. Osy oraıda Qytaımen ara­daǵy «Qytaıǵa qazaqstandyq aýyl­sharýashylyq ónimderin eksport­taý kólemin keńeıtý týraly» ekijaqty keli­simshartty atap ótýge bolady. Osy­laısha, ShYU elderi aıasynda ekono­mı­kalyq is-sharalardy jeńildetý men or­taq standart engizý osyndaı ekijaq­ty uıymdasýǵa yqpal etetin bolady.

Qazirgi tańda biz is júzinde jı­naqtalǵan saıası kapıtaldyń ekonomıkalyq ózara qarym-qatynasqa birtindep aýysýyn baqy­lap otyrmyz. Batys el­der­imen saıası máseleleri bar Qytaı­­dyń bul kúni ózine odaqtas ShYU-ǵa múshe elderdiń kompanııalaryn óz rynogynda kórýge asa qatty mán berip otyrǵanyn bilip otyrmyz. Al ShYU-ǵa múshe elder jańa rynoktyń ashylýyna baılanysty ekonomıkalyq baılanystaryn ártaraptandyrýdy qolǵa alyp otyr. 

Azyq-túlik qaýipsizdigin qam­ta­masyz etýdiń ortaq baǵdar­lamasyn da­ıyndaý týraly sheshim ShYU-ǵa múshe elderdiń birine áleýmettik turaqtylyq úshin kerek bolsa, ekinshilerin qu­jattyń ekonomıkalyq turǵydaǵy paıdasy kóbirek qyzyqtyrdy. Mysaly, Qytaı jáne Úndistan halqynyń sany ósýine baılanysty Reseı men Qazaqstan elderinen jetkiziletin azyq-túlik kólemin kóbeıtýdi josparlap otyr. Qytaıdyń óz elin azyq-túlikpen qamtamasyz etýi joǵary deńgeıde bolsa da joǵary sapaly ónimdi eline kirgizýge jáne óz ımportyn ártaraptandyrýǵa qulshynysy óte joǵary. О́z kezeginde Qazaqstan otandyq aýyl sharýashylyǵynyń damýyna jańa serpin beretin eksport kólemin arttyra alady. 

Azyq-túlikpen qamtamasyz etýdiń qaýipsizdigi týraly baǵ­dar­lamanyń ázirlenýiniń qansha­lyqty nátıjeli bolaryn bola­shaqta kóretin bolamyz. Degenmen ShYU-ǵa múshe elder aýyl sharýa­shylyǵy salasynda bir-birimen áriptestik ornatýǵa úlken qyzyǵý­shylyq tanytyp otyr.

Anton BÝGAENKO,

Álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń

sarapshysy (IWEP)