Osyǵan oraı Almaty ýnıversıtetinde «Latyn álipbıi: HHI ǵasyrdaǵy ǵylym men bilim berý úrdisi» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
– Elbasy jańa álipbıimizdi bekitip berdi. Qalǵan jumys tilshi ǵalymdardyń enshisine qalyp otyr. Soǵan baılanysty latyn álipbıine kóshýge sizder jańa utymdy máseleler kóterip, ǵylymı tyń oılar men usynystar aıtasyzdar dep oılaımyn, – dedi Almaty ýnıversıtetiniń rektory, UǴA qurmetti akademıgi, professor Múbarak Ermaǵanbetov.
Alǵashqy baıandamany akademık О́mirzaq Aıtbaıuly jasady. Til biliminiń bilgiri «Latyn jazýynyń jaıy jóninde» taqyrybynda sóz qozǵady.
Qyrǵyz eliniń S.Naamatov atyndaǵy Naryn gýmanıtarlyq ýnıversıtetiniń dosenti Jańyl Egımbaeva óz tájirıbelerin ortaǵa saldy. Súleımen Demırel ýnıversıtetiniń professory Azamat Akbarov «Latyn alfavıtine kóshýdiń О́zbekstan úshin mańyzdylyǵy: alfavıttik jáne orfografııalyq máseleler» týraly baıandady. О́zbekstan toqsanynshy jyldardyń aıaǵynda latyn grafıkasyna kóshkenimen, áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan birshama máseleleri bar ekenin aıtyp ótti. Ásirese tól dybystardyń tańbalanýy men shetelden engen sózderdi jazýda sheshilmegen túıinder barlyǵyn jetkizdi.
Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, professor Álimhan Júnisbek úndestik zańy, dybystardyń tańbalanýy, ásirese tól dybystardy tańbalaýdaǵy kezdesip jatqan qıyndyqtarǵa toqtalyp ótti.
Memlekettik tildi damytý ınstıtýtynyń dırektory Bıjomart Qapalbek latynǵa kóshý kezinde qazaq álipbıinde qazaq tiliniń tól dybystary ǵana tańbalanýy kerektigin, ár ǵalym ózinshe reformator bolmaýy tıistigin, shetelden kirgen sózderdi birtindep engizý kerektigine toqtaldy.
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń «Qazaq tiliniń teorııasy jáne ádistemesi» kafedrasynyń meńgerýshisi Janat Dáýletbekova qazirgi eń basty túıtkildiń biri retinde ana tilinde oqytylatyn mektepterde qazaq tili ózge ulttardy qazaq tiline úıretip jatqan sııaqty qabyldanatynyna nazar aýdardy. Qazaq jazýynyń negizin oqytýdy mindetti pánderdiń qataryna kirgizsek degen óz usynysyn jasady.
Konferensııada Abaı atyndaǵy QazUPÝ professory Rozalında Shahanova «Latyn álipbıi: búgini jáne bolashaǵy» taqyrybynda, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Gúlbaný Qosymova «Qazaq tiliniń qýat kózi – latyn álipbıi» jaıly, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń dosenti Bátish Atabaı «Shetel tilin oqytýdyń qazirgi zamanǵy ozyq ádisteri», Qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professory Qalamqas Qalybaeva «Latyn jazýyna kóshýde ulttyq múddemiz kózdelýi tıis», Abaı atyndaǵy QazUPÝ aǵa oqytýshysy, PhD Merýert Imanqulova «Latyn grafıkasyna kóshýdiń tájirıbelik mańyzy» taqyryptarynda baıandama jasap, plenarlyq májilisti aıaqtady.
Seksııa otyrystarynda «Túrki halyqtarynyń jazýyn latyn qarpine aýystyrýdyń tarıhı tájirıbesinen», «Latyn álipbıi – qoǵamdy modernızasııalaý jáne qazaq halqy birliginiń negizi», «Qazirgi zamanǵy ǵylym men bilim berýdegi jańa ǵylymı ınnovasııalyq tehnologııalar» taqyrybynda jas ǵalymdardyń baıandamalary tyńdaldy.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY