Aıman Musaqojaeva: Astana armanyma jol ashty

Áli esimde, 1997 jyly Res­pýblıka saraıynda jeke shy­ǵar­mashylyq keshim­di ót­­kizdim. О́nerge úlken tal­­ǵam­­paz­dyqpen qaraıtyn ardaq­ty Elbasymyz sol jolǵy kon­sertime arnaıy qatysty. Kesh sońynda qonaqtarǵa jaıylǵan dastarqan ústinde Prezıdent aldaǵy ýaqytta júzege asyrsam degen josparlarym ja­ıynda surady. Tosynnan qoıyl­ǵan saýal bolǵannan ke­ıin sál tosylyp qaldym. Biraq boıymdy da, oıymdy da tez jı­nap aldym. Kópten bergi oıymda júrgen armanymdy búgin aıtpasam, keıin dál mun­daı múmkindik týmaıtyndaı kórindi. Sóıtip oraıly sát­ti paıdalanyp, kópten beri kó­keıimde júrgen oıymdy jaıyp saldym. Shetelderge gast­roldik saparmen bar­ǵan kezderde jastardy mýzy­ka­lyq bilimge kásibı túr­de satylap daıarlaıtyn biliktiligi joǵary talaı oqý oryndarynda bolǵanymdy, solarǵa qyzyǵatynymdy aıttym. Dál sondaı halyqaralyq stan­dartqa saı úzdik óner akademııasyn Almatyda da ashqym kele­tinin jetkizdim. Elbasy kóp oılanbady. Meniń óz saýalyna dál osylaı jaýap bererimdi aldyn ala bilip tur­ǵandaı: «Ashasyń! – dedi bir­den qoldaý bildirip. – Biraq sen josparlaǵandaı Al­ma­tyda emes, Aqmolada – jańa astananyń tórinde!». 

Árıne kópten beri kúrmeýi sheshilmeı kele jatqan kúrdeli más­eleniń, talaı kúnder kó­ńi­­lim­niń túkpirinde aıalap kel­­gen armanymnyń bir-aq sát­te aqıqatqa aınalatyny­na jú­regim jarylardaı qýan­­­ǵa­nym­men, Elbasynyń: «Asta­na­­ǵa kelesiń» degeni sanamd­y san saqqa júgirtti. Qa­shan­da jańalyq ataýlyǵa jatyr­qaı qaraıtyn kóńilimiz dál sol sátte Aqmolanyń Asta­na­ǵa aı­nalyp ketetinine seniń­kire­megeni de ras. Onyń ústine Alataýdyń jaımashýaq mamyrajaı tabıǵatyn Arqa­nyń bet qaratpas sary aıazyna al­ma­s­tyrý da jeke óz basyma ońaı tańdaý bolmady. Áıt­se de Prezıdent ózi tike­leı qol­daý bildirip, shaqy­r­ǵan­­nan keıin kóp oılanbas­tan-aq táýekelge bel býdym. Eli­mizdiń shejiresinen eleý­li oryn alatyn tarıhı sát­tiń tikeleı kýágeri bolyp, Otany­myzdyń tarıhynda oryn alyp jatqan orasan ir­geli iske aralasqym keldi. Sóı­tip 1997 jyldyń qara kúzin­de qarlatyp-borandatyp Aqmolaǵa qonys aýdardym.Kele sala birden Elbasy art­qan senimge saı jumys is­teýge tyrysyp, aldyn ala daıar­laǵan josparymdy alyp sol kez­degi qala ákimi Ádilbek Jaq­sy­bekovtiń qabyldaýynda bol­dym. Kókeıde júrgen shyǵar­ma­shylyq oılarymdy ortaǵa salyp, jalpy máseleniń mán-jaıyn túsindirdim. Ákim jańa astanany mádenı ortaǵa aınaldyrsam degen ıgi bastamamdy qýana quptap, senim bildirdi. Qala basshysynyń ıdeologııa jónindegi orynbasary bolyp qyzmet isteıtin belgili kompozıtor Tólegen Muhamedjanov ta jańa qalaǵa jatyrqaı kelgen meniń kúdigim men úreıimdi seıiltip, oılarymnyń retimen júıeli júzege asýyna jaǵdaı jasady. Elbasymyzdan bastap ónerdiń osyndaı janashyr azamattarynyń arqasynda kóp uzamaı-aq qala ákiminiń Aq­mola mýzyka ýchılıshesiniń negizinde akademııa ashý týraly sheshimi shyqty. Ile-shal­a Úki­met qaýly qabyldap, res­pýb­­lıkalyq bıýdjetten qajetti mólsherde qarjy bóldi. 

Akademııanyń ashylý saltanatyna arnaıy qatysqan Elba­symyz, kúni búginge de­ıin óner­ge, mádenıetke degen qam­qor­lyǵyn aıaǵan emes. Nursultan Ábishuly tek bizdiń ýnıversıtet qana emes, jalpy Astananyń mádenı ortaǵa aı­nalýyna únemi qoldaý bildi­rip keledi. 20 jylda elorda tó­rinde nebir sáni men sal­ta­naty kelisken sáýletti ǵı­marat­tar boı túzedi. Bir ǵana «Astana Opera» teatrynyń tańǵajaıyp arhıtektýrasy kelýshisin tamsantpaı, tań­ǵaldyrmaı qoımaıdy. Sol sekildi «Qazaqstan» ortalyq konsert zaly men Horeografııa akademııasynyń da bas shahar tórinde boı kóterýin Elba­sy­nyń qazaq ónerine degen úlken qamqorlyǵynyń, jana­shyr­lyǵynyń nátıjesi dep bilemin. Bul ǵımarattar tek kóz jaýyn alatyn arhıtektýrasymen ǵana qundy emes. Bolashaqta atal­ǵan óner oshaqtarynyń qa­byrǵasynan túlep ushar teńd­essiz talanttar qazaq atyn áli-aq jahanǵa máshhúr eteri sózsiz. Ýnıversıtetimizdiń túlekteri – Súndet Baıǵojın, Salta­nat Ahmetova, Aıgúl Nııazova bastaǵan ónerpaz­dar­dyń dańǵyl joly osy oıyma tolyqtaı dálel bolady. Kúni keshe álemdi dúr silkint­ken dara daryn Dımash Qudaı­bergenniń tálim alǵan, tárbıe­lengen ortasy da Qazaq ult­tyq ýnıversıtetimen tikeleı baılanysty. 

Elorda tarıhymen egiz ja­sasyp kele jatqan ýnıver­sıte­timizge bıyl 20 jyl tolyp otyr. Osy ýaqyt araly­ǵyn­da talaı belesterdi baǵyn­dyryp, pedagogıka men shy­ǵar­mashylyq izdenisti qatar alyp kele jatqan bilim ordasy búginde satyly bilim berý júıesin jolǵa qoıyp, bilim­gerlerdiń mektep qabyr­ǵasy­nan bastap ýnıversıtet tá­mam­daǵanǵa deıingi ara­ly­ǵynda keshendi hám sapaly bilim alýy­na tolyqqandy jaǵdaı jasap otyr. Arnaıy shaqyrýmen jasaqtalǵan bilikti pedagogtar quramy sapaly maman daıarlaýda, ónerli jastarymyzdy tárbıeleýde ólsheýsiz úles qosyp jatqanyn da aıryqsha atap ótkim keledi. Bul – Nursultan Ábishulynyń bolashaqty alystan boljaıtyn kóregendiginiń, degdar­lyǵynyń arqasy. 

Iá, kezinde oryndalmas armandaı bolyp kórinetin júrek túkpirindegi úlken tilegim El­ba­synyń qoldaýynyń arqa­syn­da búginde aqıqatqa aınaldy. Astana – meniń armanyma jol ashqan qutty qala. Sonysymen de elordamyz men úshin qymbat, ystyq. Jas bolsa da talaı jasam­paz bas­tama­lardyń uıyt­qysy bolyp kele jatqan Astanamyzdyń áli de qanatyn keńge jaıyp, óner men mádenıettiń shyn mánindegi rýhanı ordasyna aınalatynyna senemin. Astana – bolashaqtyń qalasy! 

Aıman MUSAQOJAEVA,
Qazaqstannyń Eńbek Eri, Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń rektory