Ortalyq Azııa elderi men R4N uıymyna múshe elderde densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý reformasyn jasaý, sapaly medısınalyq qyzmetke birdeı qoljetimdilikti qamtamasyz etý jáne medısınanyń qyzmet túrlerimen barlyq halyqty birdeı qamtý máseleleri ortaq problemalardyń barlyǵyn kórsetedi. Bul problemamen aınalysatyn dúnıejúzilik R4N, ıaǵnı dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý jelisi búginde Álemdik bank, Dúnıejúzilik eńbek uıymy, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy, Azııa damý banki sekildi on besten asa áriptestiń, Germanııa, AQSh, Ońtústik Koreıa, taǵy basqa barlyǵy on bes shaqty memleketti múshe etip otyrǵan iri halyqaralyq uıym. Oǵan 2017 jyly Qazaqstan da múshelikke endi. Jýrnalısterge bergen suhbatynda Dúnıejúzilik R4N qozǵalysy jelisiniń jetekshisi Klod Meıer: «Ekonomıkalyq jyldam damyp kele jatqan Qazaqstannyń uıymǵa kirýiniń artyqshylyǵy, jas táýelsiz el álemdik qoǵamdastyq sarapshylarynan ózderinde júrgizetin reformaǵa qajetti bilim men tájirıbe alyp qana qoımaıdy, óz tájirıbesimen de bólisedi dep oılaımyn», dedi.
Elimizde áleýmettik mindetti medısınalyq saqtandyrý reformasy júrgizilip jatyr. Ony bıyl iske qosý jobalanǵanymen kóptegen negizdi sebepterge baılanysty 2020 jylǵa shegerdi. Árıne, qıyndyqtar joq emes.
– Reforma júrgizgende qatelespeýimiz qajet. Dúnıe júzindegi ozyq ádistemelerden úırengende, ózge elderdiń tájirıbelerimen sanasqanda ǵana bul óte jaýapty áleýmettik reformany júrgizgende qatelikterge urynbaýǵa, qaıtalamaýǵa bolady. Osy maqsatta elimizde alǵash ótken memleketaralyq konferensııaǵa Shveısarııa, Germanııa, Fılıppın, Estonııa, Polsha, Qytaı men Aýstralııa, Qyrǵyzstannan kelgen saıasat jáne densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý salasyndaǵy jetekshi sarapshylar, sonymen qatar elimizdegi sala mamandary qatysyp otyr, – dedi Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblıkalyq ortalyǵynyń bas dırektory Aınur Aıthanova.
Búginde Qazaqstanda endi qolǵa alynǵan áleýmettik mindetti medısınalyq saqtandyrý isinde jaqsartýdy talap etetin problemalar jeterlik. Onyń bári aldymen densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýdyń mardymsyzdyǵyna baılanysty ekenin aıtýymyz kerek. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, Qazaqstanda densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrýǵa barlyq ishki jalpy ónimniń 2 paıyzy ǵana bólinedi, qalǵan qarjy kózderin qosa eseptegende barlyq bólingen qarjy 3,6 paıyzdan aspaıdy. Al ekonomıkalyq qýat qarjysy Qazaqstanǵa uqsas memleketterde bul kórsetkish 6,3, al ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymyna múshe elderde 9,3 paıyzdy quraıdy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy sala jumysyn tıimdi damytý úshin damyǵan elderde ishki jalpy ónimnen bólinetin qarjy 6-8, al damýy baıaý elderde bul kórsetkish 5 paıyzdan kem bolmaýy tıis ekendigine keńes beredi. Qazaqstanda Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý reformasynyń bastalýyna oraı taǵy bir ózekti másele bas kóterdi. Elimizdegi beıresmı sektorda, ıaǵnı ózin-ózi jumyspen qamtamasyz etetin ár altynshy turǵyn mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýǵa qamtylmaǵan. Olardyń sany 2 mıllıon 700 myńǵa jetken. Sondyqtan densaýlyq saqtaý salasyn damytýǵa bólinetin qarjy halyqaralyq kórsetkishten de tómen túsip ketken bizdiń eldegi reformanyń nátıjesin jaqsartý úshin mamandar sarapshylar pikirine kóbirek qulaq qoıýdy durys dep otyr. Bul jóninde Densaýlyq saqtaý vıse-mınıstri Alekseı Soı densaýlyq saqtaý salasynda júrip jatqan eń qajetti reformanyń tabysty bolýy úshin mundaı alqaly basqosýlardyń qajettigin atap aıtty. Germanııadan kelgen professor Konrad Obermann Eýropadaǵy medısınalyq saqtandyrý tájirıbelerin aıtsa, Azııa damý banki Turaqty damý men klımattyq ózgerister departamentiniń bólim klasteri, densaýlyq saqtaý jónindegi bas maman Edýardo Banzon Azııa men Tynyq muhıt elderindegi tájirıbelerge sholý jasady.
Konferensııanyń ashylýynan keıin eki kún – kesheli-búgin júrgen 8 sessııa barysynda halyqaralyq jáne qazaqstandyq sarapshylar densaýlyq saqtaý salasyndaǵy medısınalyq kómekpen jappaı qamtý úshin densaýlyq saqtaý salasyn qarjylandyrý, Qazaqstanda mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrýdy engizý, beıresmı sektorda saqtandyrý ótemin keńeıtý, jeńildikter paketi, taǵy basqa da ózekti máselelerdi talqylady.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
ASTANA
