Aqıqatynda, Gerodot óz jazbasyn «Tarıh» dep atamaǵan da, ol kitap ǵasyrlar kerýenimen keıingi dáýirlerge ótpegende biz qazir ol kezeń jaıly habarsyz qalar ma edik? Al oqıǵalardyń tarıhqa aınalýyna deıingi ómiri kádimgi sátterden quralady eken. Demek sol sátterdiń shyndyǵy men boıamasyz bolmysyn qaǵaz betine túsirýdi úırengen kún – alǵashqy maqala jazylǵan kún shyǵar. Sol júz jyl burynǵy, tipti odan áride jazylǵan maqalany óz dáýirińde oqý – ǵasyr aldyndaǵy oqıǵalardyń shyndyǵyn sezinýge jol ashady. Ol jazbalardy túpnusqadan oqý tipten ǵajap qoı. Ýaqyttyń áseri kókireginde sáýlesi bar adamdy rahatqa bóleıdi.
Dál qazir bizdiń osydan júz jyl buryn jazylǵan maqalalardy túpnusqadan oqýǵa múmkindigimiz tolyq bar. Mine, Almaty oblystyq «Jetisý» gazetiniń jaryq kórgenine bıyl tutas ǵasyr toldy. Demek, 100 jyl aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń jylnamashysy retinde taralyp kele jatqan basylymnyń murǵattarda saqtalǵan tigindilerin erinbeı paraqtaǵan adamǵa ótkenniń shyndyǵy esigin ashatyny aıan. Al «Jetisýdyń» arysy adamzat, berisi Ult tarıhyn túzýshi basylym retindegi baǵasy men bási zor. «Jetisý isshi halyq muhbiri» degen ataýmen jaryq kórgen Keńestik Qazaqstandaǵy alǵashqy gazetterdiń biri. Gazet alǵash ret 1918 jyly 21 maýsymda Jetisý oblystyq revkomynyń jáne ult isteri jónindegi oblystyq komıtetiniń organy retinde «Jetisý isshi halyq muhbiri» degen atpen qazaq, ózbek, uıǵyr, tatar, qyrǵyz tilderinde Almatyda basylǵan eken. Sodan beri úzdiksiz shyǵyp keledi. «Jetisý isshi halyq muhbirine» alǵashqy redaktorlyqty bizge Alash tarıhynan aty tanys, «Aıqap» jýrnalyn shyǵaýshylardyń bir bolǵan Sabyrjan Ǵabbasov atqarypty.
Gazet tuńǵysh nómirinde sol 1918 jylǵy 17 maýsymda Jetisý oblysy soǵys jaǵdaıynda dep jarııalanǵany, «Cherkassk qorǵanysyna» qatysqan jaýyngerler men eńbekshilerdiń erligi, ataman Annenkovqa qarsy qyzyl áskerdiń kúresi týraly maqalalar basylypty. Jalpy, «Jetisý isshi halyq muhbiri» gazetin jaryqqa shyǵarýdaǵy maqsat keńestik ıdeologııanyń taralýyna keń jol ashý, halyqty kúreskerlikke tárbıleý bolsa kerek. Gazettiń Ahmet Baıtursynov jasaǵan tóte jazýmen basylǵan sol nómirleri Almatydaǵy Ulttyq kitaphananyń sırek qoljazbalar qorynda saqtaýly tur.
Búgingi «Jetisý» - jańǵyrǵan, kelbetin keleshekke qarap túletken basylym. Bizdi bir súısindirgeni – redaksııadaǵy jas jýrnalısterdiń qatary kóbeıgeni. Shetinen talantty, shyǵarmashylyq pen qoǵamdyq iste qamshy saldyrmaıtyn, ıdeıashyl jastardyń basy qosylǵan jerde bereke men báseke, erteńge degen senim nyǵaıa bermek. Dál osy jerde «Jetisý» gazetiniń bas redaktory, belgili aqyn Ámire Árinniń suńǵyla ustanymyn erekshe aıta ketýimiz kerek. Taldyqorǵandaǵy Jýrnalıster úıiniń 4-qabatyna kóterilgen saıyn bas redaktordyń qos orynbasary Núsipbaı Ábdirahym men Jumataı Ospanulynyń qarbalas jumysynan 100 jasaǵan «Jetisýdy» óz shańyraǵynda kútip otyrǵan 30 myń oqyrmanǵa adal qyzmet etýdiń úlgisi baıqalady.
...Adam taǵdyrynyń tutasymen jýrnalıstıkaǵa táýeldi bolatyny mańdaıdaǵy jazýdan shyǵar. Sol tańdaý osy joldardyń avtoryna sońǵy 25 jyl boıyna elimizdiń irili-usaqty basylymdarynda qyzmet isteýdi buıyrtyp, qazaq qara sóziniń qatardaǵy jaýyngeri bolýdy násip etipti. Sonyń ishinde bizdiń eńbek kitapshamyzdaǵy «Jetisý» gazetinde qyzmet etkenimizdi rastaıtyn jazý – sol taǵdyrymyzdyń tamasha kezeńiniń bir kýásindeı bolyp aıshyqtalady. Jalpy, meniń «Jetisýmen» alǵashqy tanysýym 1994 jyly bastalyp edi. Ádettegideı dúńgirshekten satyp alǵan basylym Almaty oblystyq gazeti eken. Gazetten zaty oblystyq bolǵanymen, baspahana men qaǵazdyń sapasy, jalpy materıaldyq bazasynyń óte joǵary ekeni kózge uryp turdy. Sol sátte jyldar óte kele álgi gazettiń qyzmetkeri bolatynymyzdy eshkim boljap bere almas edi. Taǵdyr degen osy da...
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
