21-22 maýsym kúnderi QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Qazaqstan Pedıatrlar Odaǵy, Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń uıymdastyrýymen Almatyda onkogematologııalyq qyzmettiń 25 jyldyǵyna oraı «Balalar onkogematologııalyq qyzmetiniń damýyna 25 jyl: jetistikteri men keleshegi» degen taqyryppen halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótýde.
Halyqaralyq deńgeıdegi jıynǵa QR Densaýlyq saqtaý salasy jetekshilerimen birge, Reseı, Túrkııa, Shveısarııa, Belarýs, Ýkraına, Qyrǵystan, Tájikstan syndy elderdiń, álemniń eń myqty onkolog-dárigerleri, úkimettik emes uıymdardyń, TMD elderi tájirıbelik densaýlyq saqtaý uıymdary, ata-analar qaýymdastyǵy, qoǵamdyq uıymdar, elimizdiń barlyq aımaǵynan medısınalyq uıymdardyń ókilderi men onkolog-dárigerleri, jalpy sany 200-den astam delegat qatysyp otyr.
Konferensııada onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalar men jasóspirimderge mamandandyrylǵan jáne joǵary tehnologııalyq medısınalyq qyzmet kórsetýdi uıymdastyrý aspektileri, balalar jasyndaǵy onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlardy dıagnostıkalaý men emdeýdiń búgingi ınnovasııalyq tehnologııalary, onkologııalyq jáne gematologııalyq aýrýlarǵa shaldyqqan balalar men olardyń otbasylaryna psıhologııalyq jáne áleýmettik qoldaý kórsetý máseleleri jáne erte anyqtaý men emdeýdiń ózekti máseleleri talqylanýda.
QR DSM-niń Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy janynan ashylǵan Respýblıkalyq balalar onkogematologııalyq bólimi 1993 jyldyń 10 mamyr kúni ashyldy. 60 tósek-orynǵa arnalǵan alǵashqy bólimsheniń ashylýyna Pedıatrııanyń atasy, sol kezderi ortalyq basshysy bolǵan, belgili akademık Kamal Ormantaev pen professor Kúlán Omarova muryndyq bolǵan.
1993 jylǵa deıin, ıaǵnı balalar onkogematologııalyqortalyǵy ashylǵanǵa deıin bul aýrý aıyqpaıtyn jáne qaterli dep sanaldy. Bul máseleni sheshýdiń jalǵyz joly — leıkozdy emdeýdiń halyqaralyq hattamasyn engizý boldy. Sonaý qıyn kezderi ortalyqtyń qurylýy «KER-Germanııa» qaıyrymdylyq uıymy men «Bóbek» balalar qorynyń tóraıymy Sara Alpysqyzy Nazarbaevanyń qoldaýymen múmkin boldy. S.A.Nazarabaeva qaıyrymdylyq telemarafonyn uıymdastyryp, jyl boıy ortalyqty qajetti dári-dármektermen, qajetti turmystyq tehnıkamen qamtamasyz etti. Osylaısha, TMD elderi men Ortalyq Azııada ǵane emes, elimizde tuńǵysh ret onkogematologııalyq ortalyǵy ashylyp, Avstrııa men Germanııanyń halyqaralyq BFM baǵdarlamalyq emi qoldanyla bastady.
Bul ádis áli kúnge deıin elimizde qoldanylyp keledi. «BFM» hattamasy degenimiz - Berlın, Frankfýrt, Mıýnster. Osy úsh qalanyń ǵalymdary balalardyń onkologııalyq aýrýyn emdeý maqsatynda arnaıy baǵdarlama qurǵan. Qazirdiń ózinde álemniń 30 eli bul ádisti qoldanady. Tájirıbe kórsetkendeı, bul ádistiń kómegimen sońǵy 25 jylda aq qan aýrýynyń lımfoblasty túrine shaldyqqandardyń 82 paıyzǵa, al qan aýrýynyń eń qaýiptisi sanalatyn mıeloıdty túriniń 62 paıyzy jazyldy. Qazaqstanda balalar onkogematologııalyq qyzmetiniń ashylýymen, sońǵy 25 jyldaǵy damýy jiti leıkozǵa shaldyqqan naýqastardyń ómirsheńdigin jaqsartýǵa múmkindik berip otyr. Qazirgi tańda elimizde onkologııalyq dertke shaldyqqan búldirshinderdi aman alyp qalý úshin barlyq amaldar qarastyrylýda. Jyl ótken saıyn bul aýrýǵa da toıtarys berile bastady. Almaty qalasyndaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń «Onkogematologııa» bólimi ashylǵan ýaqyttan beri osy qaýipti keseldiń aldyn-alý, naýqasty emdeýmen aınalysyp keledi.
Elimizde balalar onkologııasyn emdeıtin eki respýblıkalyq ortalyq bar. Onyń biri Almatydaǵy Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy bolsa, ekinshisi Astanadaǵy Ana men bala ulttyq ǵylymı-zertteý ortalyǵy. Balalarǵa dıagnostıkalyq jáne emdik kómek kórsetetin onkologııalyq jáne gematologııalyq beıindegi Pedıatrııa ortalyǵy 115 tósek-orynǵa arnalǵan.
QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi onkologııalyq aýrýǵa shaldyqqan balalardyń máselesine erekshe nazar aýdarady. Pedıatrııa ortalyǵyndaǵy balalar tegin emdeledi. Memleket qajetti qural-jabdyqtarmen, dári-dármektermen tolyq qamtyp otyr.
Qazaqstanda 2017 jyly alǵash anyqtalǵan qaterli isikter sany 610 balany qurady, onyń 39 paıyzy jiti leıkozǵa jáne 61 paıyzy tyǵyz isikke shaldyqqandar. Jylyna orta eseppen alǵanda respýblıkalyq ortalyqtarda qaterli isikke shaldyqqan 5 myńǵa jýyq bala emdeledi.
Daıyndaǵan Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
