Ulttyq palata kásipkerler úshin tıimdi alańǵa aınaldy

Jıynnyń ashylý rásiminde Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń quttyqtaý hatyn oqyp berdi. Memleket basshysynyń quttyqtaýynda bıyl qurylǵanyna bes jyl tolǵan «Atameken» palatasynyń osy ýaqyt ishinde bıznes qaýymdastyqtyń múddesin qorǵaıtyn táýelsiz ınstıtýt retinde qalyptasqany atalyp ótti. «Ulttyq palata kásipkerler men mem­lekettik organdar arasyndaǵy tıimdi ynty­maq­tastyqqa dáneker bola bildi. «Atameken» birlestigi elimizdiń turaqty damýyna óz úlesin qosa beredi dep senemin», delingen quttyqtaý hatta. 

Sonymen qatar Elbasy eldegi bıznesti damytýdyń nátıjesinde Doing Business reıtınginde Qazaqstannyń 36-orynǵa kóterilgenin, ınvestısııalyq ahýaldyń jaqsarǵanyna toqtaldy. Sondaı-aq ishki jalpy ónimniń ósimi 4 paıyzdy qurap, álemdik ortasha kórsetkishten asqanyn atap ótken.
«Investısııalyq jaǵdaıdy jaqsartý boıynsha júıeli jumystar atqarylyp jatyr. Salyq jáne kedendik kodeks jónindegi jańa normalar kúshine endi. Kásipkerlikti retteýge qatysty ózgeris­ter qabyldandy. Onda eldegi bıznes ókil­deriniń usynystary barynsha eskerilgen. 

Bizdiń strategııalyq maqsatymyz – damyǵan 30 memlekettiń qataryna qosylý. Ol úshin ishki jalpy ónimdegi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin 50 paıyzǵa arttyrý qajet. Sonymen qatar tórtinshi ekonomıkalyq revolıýsııa jaǵdaıynda ekonomıkany jedel jańǵyrtyp, jańa tehnologııalar men ınnovasııalardy engizýge bet aldyq. Áleýmettik bastamalar aıasynda shaǵyn nesıelerdi qarjylandyrý kólemi artyp, «Bastaý» sekildi mańyzdy jobalar qolǵa alyndy. Osy jyldyń ózinde 160 aýdan men 40 shaǵyn qalany qamtyp, 30 myń aýyl turǵynyn kásipkerlik negizderine oqytý qarastyrylǵan. Alǵa qoıylǵan barlyq maqsat pen mindetterdi júzege asyrý úshin Úkimet pen «Atamekenniń» júıeli kúsh salýy talap etiledi», delingen Elbasynyń Úndeýinde.

Sonymen qatar N.Nazarbaev «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy ózin qazaqstandyq bıznes-qoǵam­dastyqtyń shoǵyrlanýynyń bazalyq negizi retinde dáleldep úlgergenin de quttyqtaý hatynda atap ótken. 

«Uıym elimizdiń damýyndaǵy stra­tegııalyq reformalardy júzege asyrý­dyń tıimdi mehanızmi. Bul TMD-daǵy otandyq kásipkerlerdiń barlyǵyn biriktiretin jáne zańnamamen bekitilgen aýqymdy fýnksııa men ýákilettikke ıe jalǵyz qurylym. Bul sezd «Atameken­niń» bes jyldyq jumysyn qorytyn­dylaýǵa arnalǵan aıtýly oqıǵaǵa aınalatynyna senimdimin», delingen Prezıdenttiń quttyqtaý hatynda. 

Elbasynyń quttyqtaýynan keıin T.Qulybaev sezdi ashyq dep jarııalady. Sondaı-aq osydan bes jyl buryn Memleket basshysynyń «Atameken» palatasyn qurý týraly bastamany qol­daǵanyn atap ótip, elimizdiń barsha kásip­kerleri Elbasyna bıznes salasyna kórsetip otyrǵan qoldaýy úshin zor alǵys bildiretinin baıandady. 

«2012 jyly Memleket basshysy Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda alǵash ret memleket pen bıznestiń seriktestik qarym-qatynasyn berik orna­týǵa múmkindik beretin alań qurýdyń qajettiligi týraly aıtqan edi. Búginde otandyq bıznesti biriktiretin, kásipkerlik sýbektileriniń quqyǵy men zańdy múddesin respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeıde qorǵaıtyn, azamattyq qoǵamnyń mańyzdy ınstıtýty retinde qalyptasqan Ulttyq palata dál sondaı alańǵa aınaldy», dedi T.Qulybaev. 

Budan keıin UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov baıandama jasap, «Atameken» atqarǵan jumystarǵa toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Ulttyq palataǵa tólenetin jarna kólemi jyldan-jylǵa ulǵaıyp keledi. Mindetti múshelik jarnalardyń shektik mólsheri Úkimet tarapynan belgilengen.
«Bizdiń basty baǵyttarymyzdyń biri – bıznestiń múddesin qorǵaý. Bes jyl ishinde kásipkerlikti qorǵaý boıynsha 23 myńǵa jýyq ótinish kelip tústi. Solardyń 40 paıyzdan astamy oń she­shimin tapty. Sonyń nátıjesinde kásip­ker­lerdiń menshik quqyǵy 111,3 mıllıard teńgeden astam somaǵa qorǵaldy», dedi A.Myrzahmetov.

Basqarma tóraǵasynyń derekterine sáıkes, Ulttyq palatanyń Bas Prokýra­týra, Memlekettik qyzmet isteri men sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl jónindegi agenttik, Joǵarǵy sotpen birlese atqarylǵan júıeli jumysynyń nátıjesinde quqyq qorǵaý organdary tarapynan kásipkerlerge jasalatyn qysym aıtarlyqtaı azaıǵan. Zań­dyq turǵyda birqatar jeńildikter jasa­lyp, raqymshylyq sharalary qarasty­rylǵan. Sonyń nátıjesinde 2016-2017 jyldary 400-den astam kásipker óz jumysyn qaıta jalǵastyrǵan eken. Ulttyq kásipkerler palatasynyń bastamasymen daýlardy sotqa deıin retteý mehanızmi engizildi. Qarjy mınıstr­liginiń janynan salyq jáne keden daýlary boıynsha apellıasııalyq komıssııa quryldy. Búginge deıin salyq jáne keden tekserýlerine qatysty 157 shaǵym qaralyp, shamamen 40 paıyzy kásipkerler paıdasyna sheshilgen. 
A.Myrzahmetovtiń sózine súıensek, «Atameken» palatasy ustanǵan kelesi baǵyt – normatıvtik aktilerdi saraptamadan ótkizý. Palata qurylǵannan bastap 22 300 normatıvti-quqyqtyq aktiniń jobasyna saraptama jasalyp, sonyń ishinde 434-ten astam zań jobasy qaralǵan. 

«Árıne, bes jyl ishinde bizdiń jumy­­sy­myzda jetistiktermen qatar kem­shilikter de kezdesken shyǵar. Biraq biz qolymyzdan kelgenshe qamqor bolýǵa tyrys­tyq. Sondyqtan sizderdiń baǵa­lary­ńyz­dy alý, usynystaryńyzdy estý – biz úshin úlken mártebe», dep sózin qo­ry­tyndylady UKP basqarma tóraǵasy.

Sezdiń kún tártibinde Ulttyq ká­sip­­kerler palatasynyń atqarǵan jumy­­sy boıynsha esepter, UKP ótpeli kezeń­niń aıaqtalýy Basqarma músheleriniń óki­lettiligi merzimin jalǵastyrý jáne basqa da máseleler qaralady.

Sonymen qatar sezd barysynda Úkimet pen «Atameken» arasynda ózara qarym-qatynas týraly kelisimge qol qoıyldy. «Ulttyq kásipkerlik palatasy týraly» zańnyń 32-babyna sáıkes, 2018 jylǵy 22 shildede besjyldyq kezeń aıaqtalady. Osyǵan baılanysty Úkimet «Atameken» qatysýshylary quramy men basqarý organynan shyǵady. Soǵan sáıkes, Premer-Mınıstr B.Saǵyntaev pen «Atameken» UKP Tóralqa tóraǵasy T.Qulybaev ózara qarym-qatynas týraly kelisimge qol qoıdy. 

B.Saǵyntaev «Atameken» palatasy alǵash qurylǵanda túrli qıyndyqtar kezdeskenin, alaıda, júıeli júrgizilgen jumystyń nátıjesinde kóptegen sharýa atqarylǵanyn aıtty. Nátıjesinde búginde «Atameken» Úkimettiń tiregi­n­e aınaldy. Premer-Mınıstr Úki­met palatanyń basqarý organynan shyq­qanymen, áriptestik jalǵasa beretinin málimdedi. 

Premer-Mınıstr Úkimet pen Ulttyq kásipkerler palatasynyń ortaq josparlary kóp ekenin aıtty. Basymdyqqa ıe mindetterdiń biri – kásiporyndardy sıfrlandyrý jáne kásipkerlikke baýlý arqyly halyqty jumyspen qamtý.

B.Saǵyntaev «Atameken» bastamasymen iske asqan «Bastaý» jobasy­nyń oń nátıjesin atap ótti. Joba jeke kásip ashqysy keletinder úshin naqty tirek boldy, ony Memleket basshysy qoldap, shaǵyn nesıeleýge qosymsha qara­jat bólindi. Osy rette Úkimet bas­shysy baqylaý-qadaǵa­laý fýnk­sııa­lary qysqaryp, ózin-ózi retteý en­gizilgendikten, bıznes­tiń jaýapkershiligin arttyrý qajettigin atap ótti. 

О́z kezeginde «Atameken» UKP Tór­al­qa tóraǵasy T.Qulybaev birlesip at­qaryl­ǵan jemisti jumys úshin Úkimet basshylyǵyna alǵys bildirdi. Sondaı-aq ózara is-qımyldyń tetikteri belgilenip, qyrýar sharýa istelgenin atap kórsetti. 

«Bes jyl buryn Memleket basshysy áriptestik qarym-qatynas ornatý maqsatynda bıznes pen bılik organdary arasynda tıimdi dıalog alańyn qurý týraly tapsyrma bergen edi. Búginde «Atameken» Qazaqstandaǵy kásipkerlikti damytý men qoldaý boıynsha tıimdi dıalog jáne saraptamalyq alań retinde qalyptasqanyn nyq senimmen aıta alamyn. Biz Parlament jáne Úkimetpen belsendi jumys atqaryp kelemiz», dedi T.Qulybaev. 

Sonymen qatar jıyn barysynda elimizdegi kásipkerlerdiń etıka jáne iskerlik ádebi kodeksi qabyldandy. Qujat­qa bıznesmender etıkasynyń baza­lyq qaǵıdalary engen. 

Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»