Depýtattar aldymen «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde aýyl sharýashylyǵy ósimdikteri tuqymdarynyń aınalysy týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy boıynsha qorytyndy ázirleý jóninde sheshim qabyldady. Bul kelisimniń maqsaty – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde tuqymdardyń jalpy naryǵyn damytý, atalǵan odaqqa múshe memleketterdiń ósimdik tuqymdarynyń jalpy aqparattyq resýrsyn qalyptastyrý, sonymen qatar tuqymnyń suryptyq jáne egý sapasyn aıqyndaýdyń biryńǵaı ádisterin qoldanýdy qamtamasyz etý. Kelisimdi iske asyrý suryptardy synaý, tuqym salasyndaǵy zańnamany jetildirý, elimizdiń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberinde tuqymdardyń jalpy naryǵyna shyǵý múmkindigin keńeıtýge, seleksııany jáne tuqym sharýashylyǵyn damytýdy qamtamasyz etýge, sondaı-aq otandyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin básekege qabilettiligin arttyrýǵa múmkindik bermek.
Jalpy otyrysta sondaı-aq «1996 jylǵy 12 maýsymdaǵy Tabys pen múlikke qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men О́zbekstan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy da maquldandy. Atalǵan másele boıynsha baıandama jasaǵan Qarjy mınıstri Baqyt Sultanov zań jobasynyń negizgi baptaryna toqtalyp ótti.
«Zań jobasynda birinshiden, aldaǵy ýaqytta salyqtyń barlyq túrleri boıynsha aqparat almasýdy qalyptastyryp, salyq qyzmetteri arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý qolǵa alynady. Ekinshiden, ishki zańnamada kózdelgen salyq tóleýden jaltarýǵa qarsy sharalardy qoldaný; úshinshiden, zańdy tulǵalar boıynsha qosarlanǵan rezıdenttik problemalaryn joıý; tórtinshiden, keıbir qyzmet túrlerin júzege asyrǵan kezde, olardyń tabystaryna birinshi kúnnen bastap salyq salý kózdelgen», dedi B.Sultanov.
Qarjy mınıstriniń aıtýyna qaraǵanda, Qazaqstan men О́zbekstannyń taýar aınalymy sońǵy 10 jylda (2008-2017 jyldar) 17,8 mlrd AQSh dollaryn qurady. О́tken jyldyń kórsetkishi boıynsha otandyq eksporttyń negizgi baptary qara metaldar (22,6%), munaı ónimderi (18,9%), bıdaı (16,7%), bıdaı uny (9,1%) bolyp otyr. Al ımport qurylymynda jemister men jańǵaqtar (32,5%), tabıǵı gaz (15,5%), kókónis (10,2%) basymdyqqa ıe.
Depýtattar «Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa múshe bir memlekettiń azamattary Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa múshe ekinshi memlekettiń aýmaǵynda eńbek qyzmetin júzege asyrý kezinde ushyraǵan óndiristegi jazataıym oqıǵalardy tergep-tekserý tártibi týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn da tutastaı maquldady.
Bul qujat boıynsha baıandama jasaǵan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova:
«Kelisim Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa múshe memleketterdiń óndiristegi jazataıym oqıǵa saldarynan zardap shekken azamattardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Kelisim qyzmettik issapar kezeńinde eńbek qyzmetin júzege asyratyn azamattarmen ǵana emes, óz betinshe jumysqa ornalasqan azamattarmen, sondaı-aq mekemeler jumysqa qabyldap alǵan jumyskerlermen de bolǵan jazataıym oqıǵalardy tekserý tártibin bekitýge arnalǵan. Jalpy alǵanda, Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa múshe bir memlekettiń azamattarymen ekinshi memlekettiń aýmaǵynda eńbek qyzmetin júzege asyrǵanda ushyraǵan óndiristegi jazataıym oqıǵalardy tekserý tártibi jumysqa ornalastyrýshy memlekettiń zańnamasyna sáıkes belgilenedi», dedi.
Bul rette, kelisimde qatysýshy elder úshin óndiristegi jazataıym oqıǵa týraly aktiniń biryńǵaı formasyn bekitý kózdelgen. Al tekserý aıaqtalǵannan keıin, jumys berýshi jazataıym oqıǵadan zardap shekken qyzmetkerge jazataıym oqıǵa týraly aktini berýge mindettelmek. Sondaı-aq aktiniń bir danasy jumysqa ornalastyrýshy memlekettiń eńbek ınspeksııasyna joldanady.
«Toptyq, aýyr nemese adam ólimine ákep soqqan jazataıym oqıǵalardy tekserý aıaqtalǵannan keıin, aktini tekserý materıaldarymen birge zardap shegýshi azamattyń turatyn memleketiniń ýákiletti organyna joldanady. Qatysýshy memlekettiń aýmaǵyndaǵy bolǵan jazataıym oqıǵany tekserýge baılanysty berilgen qujattar nemese ekinshi qatysýshy eldiń bireýiniń aýmaǵynda jasalǵan qujattardyń kóshirmeleri qoǵamdastyqtyń basqa elderimen zańdastyrýsyz qabyldanady», dep atap ótti mınıstr.
Májiliste osydan týra bir jyl buryn birinshi oqylymda maquldanǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jarnama máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy da ekinshi oqylymda maquldandy. Jarnama qyzmetin memlekettik retteýdi júıelendirýge jáne jarnama salasyndaǵy zańnamany jetildirýge baǵyttalǵan qujatqa osy ýaqyt aralyǵynda jumys toby shamamen 200 túzetýdi qaraǵan.
Jalpy otyrys sońynda depýtattar ortalyq jáne atqarýshy organdardyń basshylaryna depýtattyq saýaldaryn joldaǵan soń Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın bıylǵy sessııa jumysyn qorytyndylady. Májilis Tóraǵasy óz sózinde:
– Bul sessııa Elbasymyz Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń Májilistiń aldyna qoıǵan mańyzdy mindetteri men tapsyrmalaryn oryndaýǵa arnaldy. Eń bastysy, Prezıdentimiz Parlamentte óziniń Bes áleýmettik bastamasyn jarııalaǵan bolatyn. Sondyqtan osy bastamalardy sapaly zańdarmen qamtamasyz etý bizdiń depýtattarymyzdyń osy sessııadaǵy negizgi mindetteriniń biri boldy. Bul jolda kóptegen zań qabyldanyp, kóptegen parlamenttik shara ótti, – dedi.
Atap aıtar bolsaq, osy sessııada Májilistiń 38 jalpy otyrysy ótip, 200-den astam másele qaraldy. Osy kezeńde palata qaraýynda 128 zań jobasy bolyp, onyń 91-i maquldanyp, Senatqa joldanǵan. Sonymen birge 18 «Úkimet saǵaty» men 2 parlamenttik tyńdaý, 21 kóshpeli otyrys jáne 3 halyqaralyq konferensııa uıymdastyryldy. Palata Tóraǵasy atap ótkendeı, osynyń barlyǵy – depýtattyq korpýstyń Úkimetpen, tıisti memlekettik organdarmen jáne qoǵamdyq uıymdarmen birlese atqarǵan jumysynyń nátıjesi.
Al erteńge josparlanǵan Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Parlamenttiń úshinshi sessııasy qorytyndylanyp, aldaǵy josparlar belgilenetin bolady.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
