«Astana» HQO: nemis bıznesiniń iskerlik múddeleriniń nazarynda

Alaıda halyqaralyq qatynastardaǵy jaǵ­daılarǵa baılanysty týyndaǵan búgin­gi saıası jáne ekonomıkalyq týr­bý­le­nttilik olardyń da qyzmetine áse­rin tıgizip otyr. Valıýta baǵamynyń tu­raq­syzdyǵy, san­ksııalyq sharalar, shıkizat bır­ja­la­ryn­daǵy baǵanyń kúrt aýytqýy, sonymen qa­tar proteksıonızmge umtylý qarjy na­ryǵynyń turaqsyzdyǵyna jáne tıisinshe ha­lyqaralyq qarjy ortalyqtarynyń ju­mysyna zııan keltiredi. Osyndaı teris áserdiń mysaly retinde eń aldymen Eýropaǵa jáne odan ári Albıon keńistigine mıgranttardyń aǵymynan alys bolý nıetimen Eýropalyq odaqtan shyǵý týraly qabyldanǵan Brıtanııanyń sheshimin ataýǵa bolady. «Breksıttiń» eleýli áseri – álemdegi №1 halyqaralyq qarjy ortalyǵy bolyp sanalatyn Londonnan eýropalyq kapıtaldardyń ketýi boldy.

Endi birte-birte qarjy aǵyndarynyń negizgi eýropalyq astanasyna aınalyp kele jatqan Maındaǵy- Frankfýrtpen kópshiligi yntymaqtasýdy qalaıdy. Tıisinshe, bul eýropalyq jáne jahandyq isterde Germanııanyń róli artyp kele jatqandyǵyn kórsetedi. О́z keze­ginde Maı­ndaǵy-Frankfýrtte qarjy resýr­s­ta­rynyń shoǵyrlanýy osyndaı HQO joba­laryn júzege asyrýǵa umtylǵan elder Ger­manııamen yntymaqtastyqqa qyzy­ǵý­shylyq tanytady. Árıne bul Qazaqstan úshin de óte mańyzdy, sebebi osydan birneshe jyl buryn Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astana aımaqtyq qarjylyq habyn qurý týraly ıdeıasyn usyndy.

Osy jobany iske asyrý jáne bul bas­tamanyń bolashaq áleýeti turǵysynan basy­nan bas­tap sıpaty aıqyn, al iske asyrý jaǵynan usaq máselelerge deıin egjeı-tegjeıli eseptelgen deýge bolady. Qazirgi tańda AHQO uıymdastyrýshylyq, materıaldyq-teh­nı­kalyq, ınfraqurylymdyq, tıisti qu­qyqtyq bazamen qamtamasyz etilgen. Or­talyq Memleket basshysynyń taǵy bir bas­tamasy, elimizdiń tarıhyndaǵy saltanatty kezeńiniń biri bolǵan EKSPO-2017 úshin turǵyzylǵan ýltrazamanaýı ǵımarattarda ornalasqandyǵyn aıtsaq ta jetkilikti. AHQO-da qarjy arbıtrajy jáne táýelsiz soty bolady, jumysy osy saladaǵy eń joǵa­ry halyqaralyq standarttarǵa saı keletin aǵyl­shyn zań ústemdigine negizdeledi.

Bıylǵy jyldyń 4 shildesine jospar­lan­ǵan «Astana» HQO halyqaralyq tusaý­ke­seri qarsańynda elordadaǵy qarjy or­ta­l­yǵynyń bolashaǵy týraly Germanııa Fe­deratıvtik Respýblıkasynda qalyptasqan kózqarastardy jetkizý qyzyqty bolady dep oılaımyz. Sebebi Germanııa – Qazaqstanda baǵalaýy men usynymdaryna úlken nazarmen qaraıtyn Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki, Dúnıejúzilik bank, Halyqaralyq valıýta qory sııaqty halyqaralyq qarjy ınstıtýttarynyń múshesi.

Buqaralyq aqparat quraldarynda jarııa­lanǵan nemis sarapshylarynyń ustamdaryna jasalǵan taldaýlar olardyń Astanadaǵy jańalyqtardy muqııat qadaǵalap, Qazaqstan qarjy jobasyn iske asyrýǵa qatysty bergen túsiniktemelerine, AHQO ıdeıasyna qyzy­ǵýshylyq tanytqandyǵyn kórsetedi.

Osylaısha ekonomıkalyq sarapshy B.Trıbe Qazaqstanda bırja bar ekenin, naqty aıtqanda, Almaty qalasy soltústiktegi eń iri qalada ekenin atap ótti. Sarapshynyń pikirinshe, «Qazaqstan eki saýda alańy baryn eskerýge tıis, ınvestorlar men kapıtaldy elge tartý maqsatynda qarjy naryǵyn damytý boıynsha jáne keleshekte olardyń arasyndaǵy múmkin básekelestikti nazarǵa ala otyryp tıisti sharalar qoldaný qajet ekenin» AHQO-nyń basshylyǵy eskerýi qajet. Qazaqstandyq korporasııalar men halyqaralyq ınvestorlar ádettegideı qor bırjalaryn qoldaıdy. Sonymen qatar eski saýda ınfraqurylymyna baılanys-
ty Almatyǵa ınvestorlardy tartý qıyn. Sarapshynyń pikirinshe, «Dýbaı qarjy nary­ǵyna sáıkes qurylǵan AHQO, áldeqaıda damy­ǵan jáne halyqaralyq tabysqa úlken múmkindikterge ıe». B.Trıbe AHQO uı­ym­das­tyrýshylardyń qushtarlyǵyn qol­daı­tynyn atap ótti, olardyń oıynsha «másele Astana men Almatyda emes, Qazaq­stan men Londonda».

Sonymen qatar sarapshynyń aıtýynsha, bul ortalyqtyń tabystylyǵynyń bas-
ty faktory «joǵary ótimdilikpen saýdany jańartýǵa» baǵyttalǵan is-sharalardy jandandyrý bolady. Osyǵan oraı AHQO qyzmetin eskere otyryp, Qazaqstannyń jekeshelendirý úderisterin júrgizý nıeti qoldaý tabýda.

Nemis ekonomısi eldegi iri korporasııalar «munaı men gaz alyptary, eń iri avıakompanııa, ýran óndirýshisi nemese energııany jetkizýshi» bola tura memlekettiń ıeliginde ekenin aıtady. «Budan bedeldilerin odan ári satý kútilýde. Bul reformalardyń kún tártibindegi mańyzdy kezeń bolady» dep atap ótti sarapshy. Olardy IPO-da jeke­she­len­dir­ý baǵdarlamasynyń ashyq tetigi retinde paıdalaný usynylady.

B.Trıbeniń aıtýynsha, bedeldi qarjy ortalyǵy úshin Qazaqstanǵa «qarjy tıimdi jumys isteıtin otandyq ındýstrııa» qajet. Bank sektory álemdik qarjy daǵdarysynyń, teńgemen túzetýlerdiń jáne ekonomıkalyq quldyraýdyń saldarynan týyndaǵan senimsiz nesıeler men tómen kiristerdi azaıtý maqsatynda jumys isteýge tıis».

Nemis qarjy sarapshysy Ý.Vakýrkanyń aıtýynsha, Germanııa bankteri men basqa qarjy ınstıtýttary «jalpy AHQO-men yntymaqtastyq ornatýǵa qyzyǵýshylyq bildirýde». Alaıda shyndyǵyna kelsek, olar Astanadaǵy ortalyqtyń jumysyna tek ózderin múmkin bolatyn ınvestorlar arasynda kórsetken soń ǵana, ıaǵnı «AHQO tıimdi saýda alańy retinde tolyqtaı qalyptasqannan keıin» atsalysa alady. Ol úshin naqty aıtqanda, júıeli túrde saýda ótkizý kerek, lıkvıdtik naryqtardy ártúrli emıtentterdiń qundy qaǵazdaryn tıisti kólemde qalyptasý qajet.

2017 jyly 6 qarashada Maındaǵy- Frankfýrt qalasynda eýropalyq Qarjy aptasy sheńberinde ótken AHQO-nyń tusaýkeseri GFR-diń isker toptarynyń nazaryn aýdarǵan, áıgili oqıǵanyń biri boldy. Tusaýkeserge Germanııanyń «Deutsche Börse AG», «Deutsche Bank AG», «Commerzbank AG», «Rothschild» sııaqty iri bankteri men qarjy mekemeleri qatysty. 

Usynylǵan jobanyń keleshegin nemis tarapy joǵary baǵalady, sondaı-aq Qazaqstanda qurylǵan qarjy habymen odan da tyǵyz baılanystar ornatýǵa qy­zy­ǵýshylyq bildirdi. Ortalyq Azııa já­ne Ońtústik Eýropa elderi boıynsha «Deutsche Bank AG» burynǵy aımaqtyq dı­rek­tory P.Tılstiń pikirinshe, zamanaýı tá­sil­diń jáne aqparattyq ekonomıkanyń arqa­synda astanalyq Ortalyq «Ortalyq Azııanyń qarjy naryǵynda kóshbasshy bolýǵa barlyq múmkindikteri bar», al keleshekte «Frankfýrt qarjy ortalyǵymen yntymaqtastyq etedi» jáne bank sektorynda jańa qyzmetter men ónimderdiń paıda bolýyna ákeledi.

Rothschild banktiń baqylaý keńesiniń tór­aǵasy K.Mangoldtiń aıtýynsha, AHQO «Qazaqstannyń odan ári damýy úshin úlken ról atqarady», óıtkeni eldiń damýy úshin tek qana jaqsy platforma qurýmen qatar, barlyq Ortalyq azııalyq bıznes qaýym­dastyq úshin Qazaqstan úshin jańa perspektıvalardy ashatyn mańyzdy qarjy quraly bolyp tabylady.

Nemis tarapynyń AHQO-ǵa tanytqan oń múddeleriniń dáleli – Ortalyq pen Frankfurt Economic Development kompanııasy arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıylǵany.

Búgingi tańda Qazaqstan men Germanııanyń qarjylyq sektoryndaǵy baılanystardy damytý boıynsha jumysty jalǵastyrý qajet. Osy oraıda tıisti taraptardyń nazaryn yntymaqtastyqty naqtylaýǵa aýdarǵan jón. Atap aıtqanda, Deutsche Bank-tiń bank sektoryndaǵy dúnıejúzilik jetekshi retindegi róli barshaǵa málim, sondyqtan ony AHQO qyzmetine tartý qazaqstandyq qarjy ortalyǵy tıimdiliginiń ósýine sebep bolady. О́zara tıimdi yntymaqtastyqty qurý úshin  bank basshylyǵymen tikeleı baı­lanys ornatý kerek jáne Deutsche Bank ókilderin Ortalyq uıymdastyratyn maz­mun­dy konferensııalarǵa turaqty túrde sha­qyryp turǵan jón.

Germanııa Federatıvtik Respýb­lı­ka­syn­daǵy myqty damyǵan qarjylyq tehno­logııalar salasyndaǵy birlesken jobalardy iske asyrýǵa qatysty da jaqsy perspektıvalar bar. Bizdiń paıymdaýymyzsha, AHQO úshin osy saladaǵy kompanııalar, mysaly Raisin GmbH, N26 GmbH, Solarisbank AG, Aevi, Finleap, Axel Springer Plug and Play Accelerator sııaqty kompanııalar qyzyǵýshylyq tanytýda. Olarmen ynty­maqtastyqty Qazaqstanda qarjylyq teh­nologııalardy damytýdyń úsh negizgi min­detterin iske asyrý sheńberinde qurýǵa múm­kindik bar. Olar: krıptovalıýta naryǵyn retteý, qarjy-tehnologııalyq salada jańa tehnologııalardy damytý, testileý jáne qoldaý úshin retteýshi tetik jasaý, sondaı-aq Qazaqstanda qarjylyq-tehnologııalyq startaptardy jaǵdaımen jáne qolaıly ortamen qamtamasyz etý.

X Astana ekonomıkalyq forýmynyń plenarlyq otyrysy barysynda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev álemdik ortaq krıptovalıýtany engizýdi usyndy. Prezıdent atap kórsetkendeı, «álemdik qarjy qurylymyn transformasııalaý qajet,  ýaqyt jetti, halyqaralyq esep aıyrysý-tóleý birligin engizetin ýaqyt keldi». «Bul álemdi qarjylyq soǵystardan, valıýtamen alypsatarlyq jasaýdan bosatady, saýda qarym-qatynastarynda qatelikterdi boldyrmaıdy jáne naryqtarda qubylmalylyqty azaıtady» dep Memleket basshysy atap ótti. Elbasynyń pikirinshe, «dúnıejúzilik valıýtany, mysaly, BUU-nyń arnaıy qurylǵan komıtetiniń janynda ortalyq bankterdiń pýlyn qurý arqyly engizýge múmkindik bar». 

Bıylǵy jyldyń naýryzynda Germa­nııa­nyń Federaldyq qarjy mınıs­tr­ligi bıtkoın-
dy resmı tólem quraly retinde rastaıtyn qaýly shyǵardy. Osylaısha krıptovalıýtaǵa alynǵan taýar Germanııada AQSh-ta bolatyndaı kapıtaldyń shyǵysyna arnalǵan salyqtan bosatylady. Alaıda taýardy satyp alatyn nemese qyzmetti bıtkoınmen tóleıtin tulǵa qosylǵan qun salyǵyn tóleıtin bolady.

AHQO qyzmetine bıznes toptardyń tańdaýly «CCA Europe LTD» jáne «CCA International» syndy kompanııalardyń qyzy­ǵý­shylyq tanytqanyn kórneki mysal dep qabyldaǵan lázim. Qazirgi tańda olar AHQO negizinde álem boıynsha qoldanystaǵy 250-klýb, atap aıtqanda «Berlin Capital Club» sekildi «Astana halyqaralyq klýbyn» ashý jóninde kelissózder júrgizýde.

Osylaısha «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyna degen Germanııanyń iskerlik toptarynyń qyzyǵýshylyǵyn ataı otyryp, eki  memlekettiń qarjy sektoryndaǵy strategııalyq yntymaqtastyq qarqyn alady deýge bolady. Bul AHQO-ny álemdik qarjy ınstıtýttarynyń qataryna qosý jáne Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedelin ilgeriletý jónindegi  Memleket basshysynyń tapsyrmasyn odan ári iske asyrýǵa oń yqpalyn tıgizedi. Sonymen qatar AHQO-nyń tabysty damýy memlekettiń ári qaraı ilgerileýine, Prezıdentimizdiń baǵdarlamalyq qujattar men Qazaqstannyń damý strategııasyn iske asyrýǵa qýatty ımpýls berip, eń basty mindetke – Qazaqstan Respýblıkasynyń júzjyldyq ortasyna deıin álemniń eń damyǵan 30 memleketiniń qataryna qosylýyna qyzmet etedi.

Bolat NÚSIPOV,

Qazaqstannyń Germanııa Federatıvtik Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi