Jarty jyldyqtyń qorytyndysy nátıjeli
Elimizdiń qańtar-maýsym aılaryndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndylary jaıynda baıandaǵan Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleımenov eńbekaqynyń qalypty qarqynmen ósip otyrǵandyǵyn jetkizdi. Mınıstrdiń dereginshe, joǵary óndiristik belsendilik eńbek naryǵynyń kórsetkishterine oń áser etti. Jyl basynan beri 178,7 myń adam jumysqa ornalastyrylǵan. Sońǵy kórsetkish boıynsha jumyssyzdyq deńgeıi 4,9 prosentti quraıdy.
− Eńbekaqy qalypty qarqynmen ósýde. Ústimizdegi jylǵy qańtar-mamyrda ortasha aılyq eńbekaqy 152,8 myń teńgeni qurap, 0,8 prosentke ósti. Qańtar-sáýirdegi naqty aqshalaı kirister 1,2 prosentke artty, – dedi Tımýr Súleımenov. Onyń aıtýynsha, birinshi jarty jyldyqtyń qorytyndysy boıynsha IJО́ 4,1 prosent qurady. Al ınflıasııa deńgeıi sońǵy úsh jylda eń tómen boldy, ıaǵnı jyl basynan beri 2,6 prosent qurasa, bul rette jyldyq ınflıasııa 5,9 prosentti kórsetip otyr. Inflıasııanyń barlyq komponentteri boıynsha baǵa ósýiniń báseńdeýi baıqalady. Negizgi kapıtalǵa salynatyn ınvestısııalar kólemi 25,8 prosent boldy. 1 maýsymdaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstannyń halyqaralyq rezervteri 0,9 prosentke ulǵaıyp, 89,9 mlrd AQSh dollaryna jetti. Ulttyq qordyń aktıvteri 1,5 prosentke ósip, 59,2 mlrd AQSh dollaryn qurady.
Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri Qaıyrbek О́skenbaevtyń aıtýynsha, atalǵan merzimde eldegi ónerkásip óndirisiniń kólemi 5,2 prosentke ósip otyr.
− Taý-ken óndirý ónerkásibinde tústi metall kenderin óndirý kólemi 2,5 prosentke, temir rýdalaryn óndirý 7,7 prosentke artty. О́ńdeý ónerkásibinde metallýrgııa ónerkásibiniń úlesi 3,4 prosentke onyń ishinde qara metall 5 prosentke, tústi metaldardy óndirý 2,1 prosentke artty. Sonymen qatar hımııa ónerkásibinde – 11 prosent, mashına jasaýda – 17,2, qurylys metaldaryn óndirýde – 2,2, jeńil ónerkásipte 2,3 prosentke ósim kórsetip otyr, – dedi vıse-mınıstr. Buǵan qosa, turǵyn úı qurylysyna 513,4 mlrd teńge ınvestısııa salynyp, bıylǵy jarty jyldyqta 5,8 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilgen. Bul rette, respýblıka boıynsha barlyǵy 49 667 turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, onyń 20 532-si jeke úıler.
Jıynda sóz alǵan Ulttyq bank tóraǵasy Danııar Aqyshev 2018 jylǵy birinshi jarty jyldyqta ınflıasııa deńgeıi 2,6 prosent bolǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, bul kórsetkish ótken jylǵy osyndaı kezeńmen salystyrǵanda tómen.
− Jyldyq ınflıasııa ótken jyldyń sońyndaǵy 7,1 prosentpen salystyrǵanda maýsymda 5,9 prosentke deıin baıaýlady, – dedi Ulttyq bank tóraǵasy.
Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev elimizde bir aıǵa jetetin janar-jaǵarmaı qory baryn aıtty.
− Jyldyń alǵashqy jartysynda otyn-energetıka salasynda oń dınamıka jalǵasty. Munaı jáne kondensat óndirý kólemi 45,2 mln tonnany qurady. Iаǵnı, 2017 jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 6 prosentten asa ósim kórsetti. Onyń ishinde úsh iri joba boıynsha munaı óndirý kólemi 27 mln-nan astam tonnany qurady. Qashaǵanda − 6,2 mln, Teńizde − 14,7 mln jáne Qarashyǵanaqta 6,3 mln tonna munaı óndirildi. Munaı eksportynyń kólemi 36,5 mln tonnany qurady. Bul byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda shamamen 6 prosentke kóp, – dedi mınıstr. Onyń dereginshe, munaı óńdeý kólemi 7,7 mln tonnany quraǵan. Bul byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda 5 prosentke artyq. Elimizdegi úsh munaı óńdeý zaýyty 5,5 mln tonnaǵa jýyq munaı ónimderin shyǵaryp, ótken jylmen salystyrǵanda 1,5 prosent ósim kórsetti.
− Birinshi jarty jyldyqta munaı ónimderiniń ishki naryǵy turaqty jáne janar-jaǵar maı tapshylyǵy bolǵan joq. Qazirgi ýaqytqa deıin ishki naryq qajet etetin janar-jaǵarmaı qaldyqtarynyń bir aılyq qory saqtalýda. 9 shildedegi jaǵdaı boıynsha 361 myń tonna benzın, 246 myń tonna dızel otyny bar, – dedi Q.Bozymbaev.
Jıynda Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev stýdentterdi jataqhanamen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jumystar keıbir óńirde múldem qolǵa alynbaǵanyn synady.
− Biz sońǵy aılarda kóp óńirlerge eskertý jasadyq. Kórip otyrmyz, jarty jyldyń qorytyndysy boıynsha ásirese sońǵy aıda úlken ózgerister boldy. Soǵan qaramastan, mysaly, úı qurylysyna keletin bolsaq kóp qabatty úılerdi paıdalanýǵa berý Almaty oblysynda – 20, Atyraý oblysynda – 45, Jambyl oblysynda – 35, Túrkistan oblysynda – 30, Almaty qalasynda 56 prosentti ǵana quraıdy. Qyzylorda oblysynda birde-bir úı joq. Jarty jyl ótti, sol 20-30 prosenttiń sońynda júrmiz, – dedi Úkimet basshysy. Sonymen qatar Premer-Mınıstr Elbasynyń 5 áleýmettik bastamasynda kóterilgen stýdentterdi jataqhanamen qamtý tapsyrmasyn oryndaýda da kemshilikter oryn alyp jatqanyn basa aıtty.
− Qajetti qarjy berilgen, jumystyń barlyǵy atqaryldy dep baıandap otyrsyzdar. Al Elbasynyń 5 áleýmettik bastamasyna kiretin jataqhana máselesine keletin bolsaq, 8 óńirde ǵana – Aqmola, Almaty, Atyraý, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystary jáne Astana men Almaty qalalarynda jataqhana berýge qol jetkizilgen. Qalǵan ónirler kósh sońynda qalyp keledi, – dedi B.Saǵyntaev.
Kásipkerlik baǵdarlamasynyń bereri mol
Úkimet otyrysynda 2018 jylǵy 6 aıdyń qorytyndysy boıynsha Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasyn iske asyrý barysy jaıynda baıandaǵan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Mádına Ábilqasymova «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý» baǵdarlamasy jetildiriletinin aıtty.
− Eńbek naryǵynyń jańa talaptaryn eskere otyryp, baǵdarlamany odan ári jetildirgen jón. Osyǵan baılanysty baǵdarlama quraldarynyń tıimdiligin arttyrý jáne jańa sharalarmen tolyqtyrý úshin oǵan ózgerister engizýdi usynyp otyrmyz. Birinshiden, mektep bitirýshilerdiń sany jyl sanap artý ústinde ekenin eskere kele, kásiptik-tehnıkalyq bilim berý aıasynda birinshi mamandyq alý úshin kvotany kóbeıtýdi usynamyz. Qajetti usynystar Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen birlesip ázirlenýde, – dedi ol. Buǵan qosa, qysqa merzimdi kásiptik oqytý tásilderin qaıta qaraý jáne olardy jumysqa turýǵa baǵyttaý qarastyrylmaq eken. Onyń aıasynda oqý oryndary men kolledjderdiń, mamandyqtar boıynsha bilim berý baǵdarlamalarynyń tizbesi qaıta qaralady, onlaın oqytý múmkindigi de nazarǵa alynǵan.
− Úshinshiden, azamattardy eńbek kúshi tapshy soltústik óńirlerge kóshýge yntalandyrý úshin «Serpin» jáne «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamalaryn ıntegrasııalaý kózdelip otyr. Qonystanýshylardy turǵyn úımen qamtamasyz etý úshin turǵyn úı salý men satyp alýdyń jańa tásilderi ázirlenetin bolady. Qanatqaqty joba Soltústik Qazaqstan oblysynda aprobasııadan ótedi, odan keıin basqa óńirlerge taratylady. Tórtinshiden, qazirde memlekettik baǵdarlamalar, ınvestısııalyq jobalar men shaǵyn jáne orta bıznes aıasyndaǵy jumys oryndaryna monıtorıng júrgizý bóliginde memlekettik organdardyń jumysyn úılestirý kúsheıtiledi, – dedi M.Ábilqasymova. Atalǵan baǵdarlama aıasynda ótken jyly 1 006 joba 11,1 mlrd teńgege qarjylandyrylsa, bıylǵy jarty jyldyqta 2,6 mlrd teńge somasyna 226 joba qarjylandyrylǵan. Al jyl sońyna deıin jalpy 3 000 jobany qarjylandyrý kózdelipti.
Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»
