Dybystan jyldam ushaq jasalady
Boıng dybystan da jyldam ushatyn áýe kemesin jasaıtynyn málimdedi. Kompanııa ókilderiniń aıtýynsha, zamanaýı jańa úlgidegi ushaq saǵatyna 6000 shaqyrym qashyqtyqty baǵyndyratyn kórinedi.
NBCnews arnasynyń derekterine qaraǵanda, mundaı jyldamdyqpen Nıý-Iork pen London arasyn eki saǵat ishinde ushyp ótýge bolady. Iаǵnı jańa áýe kemesi álemniń kez kelgen túkpirine sanaýly saǵattyń ishinde jetkizedi.
Boıng kompanııasynyń dybystan jyldam ushaq jasaý jónindegi aǵa ǵylymy Kevın Boýkattyń aıtýynsha, qazirgi tańda ýaqyttyń quny joǵary. «Adamzat árdaıym jyldamdyqty jaqsy kórip, kez kelgen nárseni tez aıaqtaýǵa talpynady. Siz ýaqytty qaıta ákele almaısyz, sondyqtan onyń quny ólsheýsiz», deıdi ol.
Ázirge jańa ushaqtyń aty qalaı bolatyny belgisiz. Biraq kompanııa ókilderi onyń qarapaıym ushaqtardan áldeqaıda jyldam ushatynyna, tipti dybyspen jarysqan Konkordtan da jyldam bolatynyna ýáde berip otyr.
Esterińizde bolsa, buǵan deıin de dybystan jyldam ushaq jasalǵan-tuǵyn. Fransııa men Ulybrıtanııa tarapy birlesip jasaǵan Konkord, Keńes úkimeti qurastyrǵan Tý-144 áýe kemeleri kókke kóterilgen. Alaıda munaı baǵasynyń kóterilýi men bılet qunynyń qymbattyǵy saldarynan ondaı ushaqtardyń qyzmeti tıimsizdik týǵyzdy. Ázirge Boıng kompanııasy bul máselege qatysty qandaı shara qabyldaıtynyn naqty aıtqan joq.
Úńgirge qamalǵandar qutqaryldy
Taılandta úńgir aralap júrip joǵalyp ketken balalardy qutqarý operasııasy sátti aıaqtaldy. 12 fýtbolshy bala men olardyń bapkeri aman-esen syrtqa shyǵaryldy.
Esterińizde bolsa, osydan birneshe kún buryn Tham Lýang úńgirin aralaýǵa ketken balalar fýtbol komandasy men onyń bapkeri izim-ǵaıym joǵalǵan bolatyn. Keıinirek olardyń úńgirge qamalyp qalǵany anyqtaldy. Tolassyz jaýǵan jańbyr Tham Lýangty sýǵa toltyryp, shyǵar joldy jaýyp tastaǵan. Joǵalǵandardy izdestirgen qutqarýshylar balalardy on kúnnen keıin ǵana tapty. Balalar úńgirdiń túbinde, 4 shaqyrym qashyqta qamalyp qalǵan.
Balalardyń qaıda qalǵanyn anyqtaǵanmen, olardy qutqarý ońaıǵa soqqan joq. Alǵashqy kúni 4 balany ǵana qutqarýǵa múmkindik týdy. Ekinshi kúni taǵy 4 bala jer betine shyǵaryldy. Qalǵandary úshinshi kúni ǵana din-aman otbasymen qaýyshty.
Jalpy, qutqarý operasııasy 8 shildede bastaldy. Oǵan myńnan asa adam, 90 súńgýir tartyldy. Súńgýirler balalar ornalasqan jerden úńgirdiń kireberisine deıin arqan kerip, balalardy alyp shyǵatyn jol ázirlegen. Tórt shaqyrymǵa sozylǵan úńgirde qutqarý jumystaryn júrgizý ońaıǵa soqqan joq. Súńgýirler arqan kergenimen balalardyń sý astynda qımyldaýyn, arnaıy quraldan demalýyn úıretýge de biraz ýaqyt ketti. The Guardian basylymynyń habarlaýynsha, qutqarýshylar 8 saǵat boıy sýyq sýda tik turyp jumys isteýge májbúr bolǵan.
Oqıǵa búkil álem nazaryn aýdardy. Shartaraptyń baspasózi qutqarý operasııasynyń oryndalý barysyn jarysa jazdy. Tipti SpaceX kompanııasynyń negizin qalaýshy Ilon Mask ta oqıǵa bolǵan jerge baryp, balalardy qutqarýǵa qatysty óz usynysyn da jasap kórgen-di. Ol balalardy zymyrannyń qalbyrynan jasalǵan qaptamamen alyp shyǵýdy usyndy. Alaıda qutqarýshylar I.Masktyń zamanaýı ıdeıasynan góri qalyptasqan dástúrli qutqarý tásilin paıdalanýdy jón sanaǵan.
Japonııa halqy orasan zardap shekti
Japonııada sý tasqynynan 179 adam qaza taýyp, 70-ke jýyǵy is-túzsiz joǵaldy. Bul – keıingi on jylda bolǵan eń qaıǵyly apatqa aınalyp otyr.
Tolassyz jaýǵan jańbyr saldarynan týyndaǵan tasqynnan áli de kóptegen adam zardap shegýi múmkin. Osyǵan baılanysty elde 8 mıllıonnan astam turǵyn úılerin tastap, qaýipsiz jerge kóshirildi.
BBC arnasynyń málimetine súıensek, 270 myń úı jaryqsyz, sýsyz qalǵan. Ásirese, Okaıaama, Hıroshıma jáne Iаamagýchı aımaqtary orasan zalalǵa ushyraǵan. Eldegi 23 aýdan turǵyndaryn qaýipsiz jerge kóshirý júrgizilip jatyr. Myńdaǵan adam ýaqytsha mektep zaldarynda turaqtady. Aıta ketý kerek, sońǵy ret sý tasqynynan munshalyqty kóp adam 1982 jyly qaza tapqan bolatyn.
Tótenshe apattan zardap shekkenderdi qutqarý jumysyna 75 myńnan astam adam jumyldyrylǵan. Olardyń qatarynda órt sóndirýshiler, áskerıler de bar. Tipti, Japonııanyń premer-mınıstri Sındzo Abe de shet elge issaparyn keıinge qaldyryp, tasqynnyń saldarymen kúresýge bel sheshe kirisip ketti.
BBC arnasynyń habarlaýynsha, tasqyn bolǵan aýmaqtarda jaýyn ádettegiden birneshe ese kóp jaýǵan. Sondyqtan tasqyn sý boı bermeı, talaı jannyń ómirin jalmaǵan kórinedi.
Sholýdy daıyndaǵan Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
