Áıtse de, ondaı jaýapty qadamdarǵa kóshbasshysyn keıde ýaqyttyń ózi tańdap jatady. Osydan týra jıyrma jeti jyl buryn egemendigin endi alyp, derbes memleket qurýǵa baǵyt alǵan Qazaqstandaı qut mekenniń apyl-tapyl basqan alǵashqy qadamyn nyqtap, baǵytyn anyqtaýǵa Nursultan Nazarbaevtaı kóregen basshyny buıyrtýy – ýaqyttyń erekshe syıy desek, tıtteı de artyq aıtqandyq emes. Astana qalasynyń 20 jyldyq mereıtoıyna oraı Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy qorynyń arnaıy tapsyrysymen kórermenge jol tartqan reseılik belgili rejısser Radık Kýdoıarovtyń «Ýaqyt tańdaýy» («Naznachennye vremenem») atty eki bólimdi derekti fılmi osy oıymyzǵa tolyqtaı aıǵaq bolady.
Buǵan deıin «Sharl de Goll. Mártebeli prezıdent» atty derekti fılmimen kópshilik kórermen, ásirese, qoǵam qaıratkerleri men saıasatkerlerdiń kóńilinen oryn alǵan rejısser Kýdoıarovtyń bul jumysy da mazmuny men tarıhı derekterdi kórkemdik bıiginde sóılete alý sheberligimen kórýshisin birden ózine baýrap alady. Atalǵan fılm Astana qalasynyń 20 jyldyq mereıtoıyna arnaıy daıyndalǵanymen, negizgi ekpin men basymdyq Táýelsiz Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti, Elbasy – Nursultan Nazarbaevtyń el tarıhynyń 30 jylǵa jýyq aıtýly kezeńinde san túrli synaq pen mańyzdy sheshimderge toly qaıratkerlik qadamyn, kóregen saıasaty men degdar bolmysyn jan-jaqty ashýǵa baǵyttalǵan. Sol arqyly elimizdiń jańa elordasy – Astana qalasynyń geografııalyq qana emes, saıası-ekonomıkalyq, jalpy tarıhı mańyzdylyǵy saýatty saraptalady. Reseı, Qytaı, Japonııa, Aýstrııa, Belgııa, Ulybrıtanııa, Germanııa, Gollandııa, Izraıl, Ispanııa, Fransııa, Italııa, Shveısarııa syndy álemniń alpaýyt elderiniń kóshbasshylary men saıa-
sı qaıratkerleriniń Qazaqstan, Astana jaıyndaǵy, táýelsiz eldiń álemdik saıası arenadaǵy tuǵyryn tiktep, baǵytyn anyqtaýyndaǵy Elbasynyń kemeńger sheshimderi týrasynda aıtqan pikirleri derekti týyndynyń mazmunyn baıytyp, aýqymyn keńeıtken. Osy arqyly kórermen Qazaqstannyń jahandyq keńistiktegi orny men róline jan-jaqty kóz júgirtip, baıypty saraptama jasaıdy.
Fılmde derek kóp, alaıda sol shejireniń barlyǵy kásibı sheberlik pen oryndy paıdalanýdyń nátıjesinde qarapaıym kórermenniń qabyldaýyna qıyndyq týdyrmaıdy. Kerisinshe, qyzyqty etip berilgen, buǵan deıin eshbir jerde eskerilmeı kelgen el tarıhyna, Elbasynyń jeke óz basyna, mańyzdy sheshim qabyldar tustaǵy ishki sezimderine qatysty aıtylǵan júrekjardy syrlary óziniń shynaıylyǵymen, derekterdiń beıneli sóıletilýimen júrekti jannyń kóńiline berik ornyǵady.
«Men – óte armanshyl adammyn. Bala kúnimnen meni aldymda úlken bolashaqtyń kútip turatynyn ishteı sezetinmin. Ol sezimniń qaıdan kelgenin túsinbeımin. Biraq es bilgeli osy bir ǵajaıyp sezim menimen únemi birge keledi. Áli esimde, bir kúni ájem tús kóripti. Túsinde men aq boz atqa minip taýǵa qaraı órlep bara jatyr ekenmin. Orta jolǵa kelip, artyma qaraılasam, ájem: «Tómen qarama, taýdyń bıigine, shyńyna shyq» dep baǵyt siltedi. Bul jaı ǵana tús emes, meniń bolashaǵyma baǵyttalǵan aıan bolsa kerek. Keıin ájem túsin aıtyp, óz joramalyn jetkizgende-aq men sol bolashaqqa sengenmin. Ol armannyń dál osyndaı jaýapty qadamǵa alyp keletinin naqty bilmesem de, elim úshin paıdamdy tıgizetinime shyn ılanǵanmyn. Tipti, keıin Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń stýdenti bolǵanymda keıde tańerteń beti-qolymdy jýyp, aınaǵa qarap turyp: «Eliń úshin qaıtseń de paıdańdy tıgizýiń kerek» dep óz ózimdi qamshylaıtynmyn. Osyndaı arman men maqsat meni alǵa jeteledi. Elimniń taǵdyryna qatysty mańyzdy sheshimderdi qabyldaýyma sebepker boldy. Muny buǵan deıin eshbir jerde aıtpap edim, búgin bóliskim keldi», dep Elbasy qarapaıym aýyl balasynyń qaıratker kóshbasshy dárejesine kóterilgenge deıingi ómir jolynda áser etken mańyzdy sátterimen bólisedi. Atalǵan týyndynyń basty ereksheligi saıası mańyzdy derektermen qatar qarapaıym adamı sezimderdiń bir fılmniń ón boıynda egiz órilip, sheber shendestirilýinde der edik.
Munyń barlyǵy da, sózsiz, kórermenin tolǵantpaı qoımaıdy. Taýǵa qarap er jetken balanyń armandarynyń alasa bolýy áste múmkin emes edi. Sol asqaq arman el tarıhyndaǵy sheshýshi kezeńde jaýapty qadamdarǵa jeteledi. Ult bolashaǵyna beıjaı qaramaıtyn tulǵa sol kezde-aq ózin kóregen basshy, degdar saıasatker retinde dáleldeı bildi. Ýaqyt usynǵan synaqtyń eshbirinen jeńilmeı azat eldiń baıraǵyn zeńgir kókte jelbiretti. Eshkim baspaǵan tyńǵa birinshi bolyp túren salyp, Táýelsiz eldiń tarıhyn taǵylymdy etti. Áli belgi túspegen aq paraq – egemen eldiń shejiresi kóregen sheshimderiniń arqasynda tarıh taramdarynda ózgeshe bederlenip, qazaqqa ǵana tán óz órnegin túzdi. Kúni keshe tusaýy kesilgen «Ýaqyt tańdaýy» derekti fılmi bizge osyndaı oı saldy.
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»
