19 Shilde, 2018

Ataq qymbat pa, abyroı qymbat pa?

285 retkórsetildi

Búginde qandaı jolmen kelse de ataq úshin esi kete, eserlene qımyld­aı­ty­ny­myz­dy bári biledi. Aıta­lyq, jýyrdaǵy bir mereke kúnderinde orden satylypty. Bul ordenniń ataýy qandaı dersiz – «Qazaqstannyń qurmetti azamaty».

Máseleniń mánisin otandyq tele­ar­nalardyń jańalyqtarynan estigende tańdanysymyzda shek bolmady. «Baqsaq baqa eken» degendeı, kórshi Reseı elinde tirkelgen kompanııa belgilegen «Qazaqstannyń qur­metti azamaty» ordeniniń quny – 1 mln 750 myń teńge. Aýadan aqsha jasap otyr­ǵan seriktestik dırektorynyń orynbasa­ry Igor Kan esimdi azamat «Biz aldymen qoǵamǵa eńbegi sińgen adamdardy, saıasat­ker­lerdi, bıznes ókilderin tańdap alamyz. Olarǵa arnaıy hat jiberemiz» deıdi. Iаǵnı «Siz aıryqsha kásibı jetistigińiz jáne ekonomıkany damytýǵa qosqan úlesińiz úshin «Qazaqstannyń qurmetti azamaty» ordenimen marapattalasyz. Kóptegen úmitkerdiń arasynan sizdi tańdadyq» degen sıpattaǵy mátinniń sońyna ordenniń quny da kórsetiledi. Telearnalar taratqan aqparatta osy ordendi 3 jyl ishinde 150 adamnyń alǵany, al jyl saıyn 10 shaqty azamatqa tegin beriletini de aıtyldy. Bıylǵy tańdaýlynyń qatarynda 30 adam bar kórinedi. Al 10 adamǵa osy orden tegin usynyldy degenniń ózinde qalǵan 20 shaqty «eńbegi elengenderdiń» qaltasynan shyqqan qarajat qanshama deseńizshi?!..

Keı azamattarymyzdyń dańqqumar daý­ryq­palyǵyn esepke alǵan pysyqaılardyń eki ortada paıdaǵa belshesinen batyp, dańǵoılyqpen shashqan aqshaǵa mıyǵynan kúle qarq bolyp jatqany aıan. Sonda deımiz-aý, bul seriktestik «Qazaqstannyń qurmetti azamaty» degen zor ataqty beretin quqyqty qaı organnan alypty, qaı qurylym mundaı ruqsat bermek? Tutas memleket pen halyq atynan beriletindeı dardaı marapatty satý qandaı pysyqaılyq? Áleýmet qarap otyrsyn ba? Áleýmettik jeli sol sát­te-aq gý ete qalǵan. Jasulan Máý­len­uly esimdi jeli qoldanýshysy «Men úsh kom­pa­nııanyń atqarýshy dırektorymyn. Osy úsh kompanııanyń elektrondy poshtasyna bir mátinmen (tek basshylardyń aty aýysqan), bir kúnde osyndaı usynys keldi. Bul – shyndyq! Bul ataq týraly usynys barlyq mekeme basshysyna keledi. Bizge de keldi. 1,7 mln teńgege 7 myń teńgelik metall ordendi satyp alardaı áli esimizden aýysqan joqpyz», dep jazdy.

Jalpy, ataqqumarlyqtyń túp tórkini nede jatyr? Nege marapatqa qumartamyz? Aǵylshyn ádebıetiniń klassıgi Ý.Tekkereıdiń «Ataqqumarlar jármeńkesi» romanyndaǵy Rebekka Staın tárizdi «qoldarynda joq bolsa da kóseýmen qamshylaýdan» nege aryla almaı kelemiz? Toı ótkizse tortynyń baǵasymen tańǵaldyryp, as berse júldege tikken báıgesimen adamdardyń aýzyn ashtyryp, kózin jumdyrýǵa áýestik, jalpy ataq pen marapatqa toımaý neniń belgisi? Jasyratyny joq, qazir respýblıkalyq deńgeıdegi ár ujymda keýdeleri orden men medaldan kórinbeıtin, tipti aqshalysy bar, aqshasyzy bar túrli laýreattyq ataqtardyń túr-túrinen kolleksııa jıǵan adamdar jetkilikti.

О́tken joly gazetimizde «Talanttyń taǵ­dy­ryn túsinetin mádenıet qalyptastyrý kerek» atty suhbatta tarlan ártis Sábıt Orazbaev «Teatr akterleriniń ishinde mine­z­disi Nurmuhan aǵam edi. Ádiletsizdikti kórip qalsa, boıyna kúsh quıyla ketetin. Betiń bar, júziń bar demeı, tilip turyp aıtatyn tik minezi bolmaǵanda Nurmuhan aǵam KSRO halyq ártistigin de, KSRO memlekettik syılyǵyn da qatarynyń aldy bolyp alyp ketetinderdiń bireýi edi», degen ókinishin jet­kizipti. Al Jantórınge tımegen ataqtyń ıesiz qalmaǵany da anyq qoı.

Endi mine, qoǵamdy keýlep, asqynǵan derttiń aıaǵy «Qazaqstannyń qurmetti azamaty» degen sózdi saýdalaýǵa jetti. О́ıtkeni qoǵam da osy dúnıege laıyq. Atyn ataǵanda ataǵy men laýazymy uzaqqa sozylatyn adamnyń jolynda qoǵadaı japyrylý beleń aldy. Tipti osy marapat pen ataqqa laıyq pende me dep bas qatyryp ta jatpaıdy. Ataǵy bolsa boldy, quldyq uryp, bas ııýge bar. Sol shirkin endi bilim salasyna da jetti. Sabaqqa, dáriske qatyspastan ǵylymı dá­re­jeni maldanyp, magıstr, PhD doktory bolýdyń ǵylymǵa qandaı paıdasy bolmaq?

Qaı adamnyń da ózi tańdaǵan kəsibi jolynda ósýge, jetilýge umtylǵany óte qýanarlyq jaıt. Biraq memlekettik grantqa oqyp, ǵy­lymı dáreje alyp, basy daýǵa qalǵan óner sheberleri sol qarajatqa qarap qalyp pa edi? Eger jastardy, eldiń bolashaǵyn oılasa grantty almaq túgili, talantty jastyń aq­shasyn tólep magıstratýraǵa oqytýǵa da sha­malary keledi. Qara basty ǵana oıla­ǵan­sha, tóbesine tutyp júrgen jurtqa sondaı bir amal jasasa qolq ete qalar halyq razylyqtyń darııasyn lekite tolqytar edi. Biraq álgi ázil sózdegideı «Ondaı atty kún qaıda, ony biler ul qaıdanyń» kebin kıip otyrmyz. Bul da el aldyndaǵy erlerdiń deńgeıin kórsetedi. Al sabaqqa barmastan, oqý oqyp jarytpastan qatyrma qaǵazdy alýǵa ǵana kelýshiler, dańq pen daqpyrttyń arajigin aıyrmaı, ataq úshin abyroılaryn aırandaı tógetinder qatary azaıar emes. Ne isteýge bolady?...

Sońǵy jańalyqtar

Mańǵystaýda «ANTIKOR ORTALYGY» ashyldy

Rýhanııat • Búgin, 11:38

Tennıs: Elena Rybakına fınalda

Tennıs • Búgin, 08:52

Basty aqparat (21.02.2020)

Vıdeo • Keshe

Uqsas jańalyqtar