Aımaqtar • 19 Shilde, 2018

Zeınolla Samashev: Kezinde Altyn adam bolǵan

2480 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Búgin Tarbaǵataı aýdanynyń Eleke sazy degen jerinen belgili arheolog Zeınolla Samashevtiń jetekshiligimen júrgizilgen qazba jumystarynyń nátıjesinde tabylǵan altyn buıymdar oblys ákimi Danıal Ahmetovtiń nazaryna usynylǵan edi. Reti kelgende aıta keteıik, Eleke sazyndaǵy qazba jumystardy 2016 jyly arheolog Erden Oralbaı bastap, ǵylymı aınalymǵa engizgen bolatyn. Barqytbel baýraıynan tabylǵan qundy jádigerler týraly jan-jaqty málimet alý úshin uıaly telefon arqyly Zeınolla Samashevpen sóılesken edik.

Zeınolla Samashev: Kezinde Altyn adam bolǵan

– Zeınolla aǵa, qutty bolsyn! Tabylǵan dúnıeler jaıynda aıtyp ótseńiz.

– Bul qazba jumystary Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimdiginiń arnaıy baǵdarlamasy aıasynda Tarbaǵataı aýdanyndaǵy taý arasyndaǵy Eleke sazy degen jerde júrgizildi. Biz erte saq dáýirine jatatyn eki-úsh qorǵandy qazýdy bastaǵanbyz. Sol qorǵandardan aqyryndap jádigerler shyǵyp jatyr. Qorǵandy qazý jumystary áli aıaqtalǵan joq. Tabylǵan zattar asa qundy. Erte saq dáýirindegi halyqtardyń mádenıetiniń deńgeıin, tehnologııasyn kórsetedi.

– 3 myńnan astam altyn buıymdar shyqty deıdi.

–  3 myńnan kóp. Áli de shyǵady. Bul – bir jaǵy. Ekinshiden, osy mańda qorǵandardy tonaýshylar kóbeıip ketipti. Úlken saq qorǵandaryn metall izdeýshi qurylǵylarmen anyqtap, júk kólikterimen kelip, qazyp áketip jatyr. Qara kúzde, sosyn sáýir aıynda tonaıdy eken. Qazirgi zamannyń tonaýshylary kóp eskertkishterdi tonap, byt-shytyn shyǵarypty. Sondyqtan «altyn shyqty», «bálenbaı shyqty» dep aıǵaılaı berýdiń de qajeti joq sııaqty. Sondaı adamdar arheologtardyń sońynan júretin sekildi. Jergilikti quqyq qorǵaý organdarynyń durys jumys istemeýiniń de buǵan áseri bar dep oılaımyn. Tonaýshylardy jergilikti adamdar kóredi eken. Turǵyndardyń ózderine qazdyratyndary da bar sekildi. Olarǵa aqsha berip, aýzyn jaýyp qoıatyn kórinedi. Osy jaǵdaı meni alańdatady.

–  «Altyn adam» deýge bola ma?

– Kezinde Altyn adam bolǵan. Keıinnen tonalǵannan soń altyndary jan-jaqqa shashyrap ketken ǵoı. Múrdesine áli jetken joqpyz.

– Bul bir aıdyń ishindegi jumys qoı.

– Bir aı ǵana jetpeıtin ýaqyttaǵy jumys. Biraq áli aıaqtalǵan joq. Bir-eki apatalyq jumys bar.

– Qansha qorǵan qazyldy sonda bıyl?

– Úsh qorǵan qazyldy. Bul jerde 200-den astam qorǵan bar. Qarjy bólinse, jalǵastyra beremiz. Bıylǵy meje – osy úsh qorǵandaǵy qazba jumystaryn sońyna deıin jetkizý.   

Suhbattasqan Azamat QASYM,

«Egemen Qazaqstan»

Shyǵys Qazaqstan oblysy