Qazaqstan • 20 Shilde, 2018

Aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdegi ilkimdi is

420 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginiń aldyna elimizdiń aqparat pen kommýnıkasııa salasyndaǵy máselelerdi retteýge qatysty birqatar mindetter qoıǵany belgili. Sonyń ishinde otandyq medıa keńistikti nyǵaıtý, aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesi aıryqsha atalǵan. Salalyq vedomstvo búginde bul baǵyttaǵy jumystardy kezeń-kezeńimen júzege asyrýda. Kúni keshe mınıstrlik osy jumystardyń aıasynda shekara mańyna jaqyn aýdandardy otandyq aqparat quraldarymen qamtý boıynsha ilkimdi istiń júzege asqanyn habarlady.

Aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdegi ilkimdi is

Mınıstrliktiń habarlaýyn­sha, bıylǵy jylǵy maýsym aıyn­da Túrkistan oblysynyń Túl­kibas pen Saıram aýdandarynyń 72 eldi mekeninde, sondaı-aq Arys qalasynda «Shalqar» ra­dıo­synyń taratylymyn keńeı­tý jumystary tolyq aıaqtalǵan. Osynyń nátıjesinde 185 myń adam ulttyq radıo ıgiligin kóredi. 

Shekaralyq aımaqtarda otandyq radıo habar taratý jumystary aldaǵy ýaqytta odan ári jalǵasady. Demek búgingi qadam aq­pa­rattyq qaýipsizdik salasyn­da­ǵy irgeli sharalardyń bastaýy bolyp otyr.

Jalpy, bul buǵan deıin el tur­ǵyndary men depýtattar tara­pynan jıi kóterilgen túıtkildiń biri. Elimizdiń shekara­lyq aımaqtaryndaǵy otan­dyq radıo habarlaryn taratý máse­lesin retteýdi suraǵan ótinish­ter mınıstrlikke de kóptep kel­ge­nin aıtady, mınıstrliktiń baspasóz qyz­meti. Alaıda talaı jyldan beri qor­da­lanǵan problemany sheshýge biraz ýaqyt kerek edi. Alǵash­qyda mınıstrlik búkil Qa­zaq­stan boıynsha memleket­tik radıostansalardyń qamtý aıa­syna taldaý jasaǵan. Osy zertteýlerge qaraǵanda elimizdiń biraz aýmaǵynda, onyń ishinde shekaraǵa jaqyn aımaqtarda, ásirese oń­tústik óńirlerde otandyq ra­dıo­­sıg­nal­dardyń óte nashar eken­digi anyq­ta­lyp­ty. Esesine, jergilikti jurt­shy­lyq­tyń radıo qabyldaǵyshtarynda kór­shiles Qyrǵyz, О́zbek, Reseı, tip­ti Qytaıdyń radıolary sań­qyl­dap turǵan. Bul bir mezettik má­sele bolmaǵandyqtan, mı­nıstr­­lik tarapynan áýeli otan­dyq radıohabardy damytý týraly arnaıy keshendi jospar ázirlendi. Osynyń aıa­synda «Qazaq radıosy», «Shal­qar» sııaqty radıostansııa efır­lerin búkil Qazaqstan aýma­ǵyna taratýǵa basymdyq berildi.

Osydan bir jyl buryn «Ege­men Qazaqstanǵa» suhbat bergen Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaev: «Tozǵan sıgnal taratqyshtardy aýystyrý arqyly memlekettik radıohabar jelisin jańǵyrtýdy qolǵa alyp otyrmyz. Sonda radıo­ha­bar­larymyz qala men aýyl tur­ǵyn­darynda birdeı deńgeı­ge jetedi. Sonymen birge ra­dıo­lar­­­dyń mazmunyn jaqsartý ju­mys­­tary da júrgizilip jatyr», degen bolatyn. Mine, jaq­sy ja­ńa­lyq­tyń jańǵyryǵy estil­gen boı­da ıgiligi de kóp kúttirgen joq.

Aqparat jáne kommýnıkasııa­lar mınıstrligi Medıa taldaý basqar­masynyń basshysy Má­dı Ýaı­sovtyń aıtýynsha, bos radıo­jıi­likterdi paıdalanýǵa qatysty ashyq konkýrs ótkizilip, radıohabarlar taratý aýmaǵy keńeıe túsken. Al shekaraǵa ja­qyn eldi mekenderge radıo jıi­ligin tartý úshin halyqaralyq uıym­dardyń kelisimi qajet jáne bul jumystar edáýir kúsh pen ýaqytty talap etedi. О́ıt­ke­ni Qazaqstannyń she­ka­raǵa jaqyn stan­salary kórshi memle­ket­terdiń aýmaǵyna asyp ótetin­dikten, álemdik tájirıbe boıynsha halyqaralyq ruqsattama júıesi arqyly júzege asyry­lady. Osyǵan qaramastan, mı­nıstrlik tarapynan birinshi kezekte osy shekaraǵa jaqyn eldi mekenderdi otandyq aqparat qu­raldarynyń habarlarymen qamtýǵa basymdyq berilgen.

Jalpy, otandyq televızııa men radıo salasynyń básekege qa­bilettiligin arttyrý, qamtý aýma­ǵyn keńeıtý bo­ıyn­sha joǵa­ryda atalǵannan bólek keshendi sharalar qolǵa alynyp jat­qanyn aıta ketken lázim. Sonyń biri – telearnalardyń analogtyq habar taratýdan sıfrlyq habar taratý júıesine kóshirilýi. Mınıstrliktiń málimetterine qaraǵanda, bıylǵy jyldyń qazan aıynda Mańǵystaý oblysy, al jeltoqsan aıynda Túrkistan men Jambyl oblystaryna habar taratý tolyqtaı sıfrly júıege aýysady. О́zge óńirler ári qaraı kezeń-kezeńi­men kóshiriledi. Bul rette mı­nıstrlik jergilikti ákimdik­termen birlese otyryp turǵyn­dar­dy sıfrly júıeni paıdalanatyn qurylǵylarmen qamtý josparyn da bekitken.

Al radıohabarlaryn taratý aımaǵyn keńeıtýge qaı­ta toqtalar bolsaq, bul Arys pen Mankentke radıo qabylda­ǵysh­ty aparyp, toqqa qosa salý emes. Alǵashqy taldaýdan bas­tap, ortalyq pen jergilikti jer­ler­degi rásimdik sharalar, kelisimder men zań talaptaryna baılanys­ty qujattardyń ózin ázirleýge orasan kúsh jumsalady. Buǵan qosa Qa­zaqstannyń baıtaq dala­syn­da radıostansalardy kóbi­rek já­ne jıirek sa­lý da qajet, ol qo­maq­ty resýrsty qajet etedi.

Jarty ǵasyrdan astam ýaqyt boıy ulttyń únjarııasy bolyp kele jat­qan «Shalqardyń» kókjıegi keńeıe túsken eldiń qýanyshy.

– Bul tyńdarmandarymyzdyń uzaq kútken qýanyshy. Búgingi is-sharany úlken sharýanyń basy dep oılaımyn. «Shalqardy» ult­tyń úni, únjarııasy dep aspan­datyp, asqaqtatyp aıtyp júr edik, endi mine sóz ben is qa­bysyp jatyr, – deıdi «Shal­qar» radıosynyń dırektory Qal­qaman Sarın.

Serik ÁBDIBEK,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar