Agenttik qyzmetkerleri arnaıy monıtorıngter barysynda bıletsiz júrýdiń baǵasy resmı baǵadan 50 paıyzǵa deıin asatyndyǵyna kóz jetkizgen. Máselen bılet quny 5 myń teńgelik baǵyttarǵa jolserikter jolaýshylardy 10 myń teńgege zańsyz tasymaldap kelgen. Monıtorıngtik top, sonymen qatar deldaldyq qyzmetke poıyz jolserikteriniń qatysy barlyǵyn anyqtaǵan. Bul málimetterdiń barlyǵy qoǵam ókilderiniń jasyryn beınejazbalarymen naqtylanǵan.
Mine, osy júıeli qıyndyqtardy keshendi túrde joıý maqsatynda Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Oljas Bektenov jýrnalısterdiń qatysýymen arnaıy jıyn ótkizip, «Jolaýshylar tasymaly» AQ jetekshilerine buǵan deıin jınaqtalǵan derekterdi kóldeneń tartty.
Agenttiktiń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasat departamentiniń dırektory Danııar Baýyrjanovtyń aıtýynsha, arnaıy aksııa elimizdiń aýmaǵyn tutas qamtyǵan.
– Bılet satylymymen vokzaldyń kúzetshilerinen bastap belgisiz tulǵalarǵa deıin aınalysyp otyr. Olardyń qolyndaǵy bıletti kassalardan da, bılet satýdyń onlaın qyzmetinen de taba almaısyz. Osy máselege Agenttik aralasqan soń Almatyda jol júrý qujattary paıda bola bastady. Jınaqtalǵan derekterdi saralaı kele, úsh máselege nazar aýdaryp otyrmyz.
Birinshiden, bıletti kassalardan tys satý zańsyz bolǵandyǵyna qaramastan, qat bıletterdi deldaldar ashyqtan-ashyq, esh qymsynbastan, esh taısalmastan satýda. Osyǵan qarap zańsyz saýda ábden júıelengen degen toqtamǵa kelip otyrmyz.
Ekinshiden, tasymaldaýshylar bizdi bıletti deldaldar arqyly satý tehnıkalyq turǵyda múmkin emestigine sendirýge tyrysqandarymen, kún saıyn, kúndelikti sol alyp-satarlarǵa jeke kýáligińizdi berseńiz, kerek baǵytqa bıletti on mınýtta ákelip alaqanyńyzǵa salady. Ol bılet kassada joq. Buǵan baılanysty da túbegeıli sheshim qajet.
Úshinshiden, poıyzǵa minýde árbir jolaýshynyń kýáligi talap etiledi. Al jolserikterdiń poıyzǵa bıletsiz minýshilerden qujat talap etip jatqandyǵyn kórmedik. Sonda qalaı, eldegi tártip tek zańdy qujat alyp, zańdy jolmen júrgenderge qatysty ma? – dedi departament dırektory.
Qoǵamdy tolǵantqan osy máselelerge jaýap bergen «Jolaýshylar tasymaly» AQ vıse-prezıdenti Danııar Nurmaǵanbetov óz sózin «Qazaqstan Temir joly» UK» AQ jylyna 18 mln jolaýshy tasymaldaıtyndyǵynan bastap, jınalǵandardyń nazaryn anyqtalǵan zańsyzdyqtardyń bolmashy ekendigine aýdarýǵa tyrysty. Alaıda, Agenttik tóraǵasynyń orynbasary naqty jaýap qatýdy talap etken soń ǵana aıtýshynyń áńgimesi naqty arnaǵa oıysty.
Onyń aıtýynsha, qazir «Jolaýshylar tasymalyna» tıesili 119 baǵytpen qatar, ózge tasymaldaýshylarǵa qarasty 21 jeke baǵyt bar.
– Deldaldardyń qolyndaǵy bıletterdiń paıda bolýyna kún saıyn elimizdiń aýmaǵyndaǵy barlyq poıyzdarda kúshtik qurylymdarǵa jáne memlekettik organdarǵa saqtalatyn 1500-1700 brondalǵan bıletter sebep bolyp otyr. Biz olardyń sanyn azaıtýdy sońǵy bes jylda únemi surap kelemiz. Is júzinde sol brondalǵan bıletterdiń 80 paıyzy qoldanylmaıdy. Ol bıletter poıyzdyń júrý ýaqytyna 24 saǵattan 6 saǵatqa deıin saqtalady. Keıin satylymǵa shyǵarylady.
Ekinshiden, bılet satylatyn «Ekspress» avtomattandyrylǵan júıesi áli de biz qalaǵandaı bolmaı otyr. Sondyqtan biz jazǵy tasymaldaýlarǵa deıin bıletti qaıta ótkizýshilerge 1000 teńge kóleminde tarıf belgiledik. Jolaýshylar tarapynan shý shyqqanymen, bizdiń basqa amalymyz joq. Oǵan qosa bıletti tapsyrý kezinde bılettiń ıesi nemese senimhaty bar adamnyń ózi bolýy qajet. Buryn alyp-satarlar kýáliktiń kóshirmesimen-aq bıletti satyp alyp, qaıta tapsyryp júretin bolsa, qazir bul múmkin emes, – deıdi Danııar Nurmaǵanbetov.
«Jolaýshylar tasymaly» AQ basshylyǵy bılet tapshylyǵyn boldyrmaý, deldaldardyń jolyn kesýge baılanysty ózge de sharalarǵa toqtaldy.
Naqtyraq aıtqanda, tasymaldaýshy kompanııa Almaty men Shymkent vokzaldarynda tekseris júrgizip, zańsyz bılet satylymyna qatysty 15 adamdy anyqtaǵan. Olardyń árqaısysyna 5-10 AEK kóleminde ákimshilik aıyppul salynǵan. Sonymen qatar poıyz revızorlarynyń 6 myńdaı tekserisinde barlyq jyljymaly quramnyń 24 paıyzy qamtylyp, jolaýshylardy bıletsiz tasymaldaýdyń 335 deregi anyqtalǵan.
Oǵan qosa 10 sáýirden bastap tártip kúsheıtilip poıyz quramy qyzmetkerlerimen aradaǵy 29 eńbek kelisimsharty buzylǵan. Atap aıtqanda, eki poıyz bastyǵy men 27 jolserik jumystan bosatylǵan. 7 poıyz bastyǵy qyzmetinen alynyp, jolserik laýazymyna tómendetilgen.
«Jolaýshylar tasymaly» AQ basshylyǵy bılet tapshylyǵyna vagondardyń jetispeýshiligi de sebep bolyp otyrǵandyǵyn jáne bul másele aldaǵy jyldary ýshyǵa túsetindigin jetkizdi. Qazirdiń ózinde josparly jóndeý jumystary kúz mezgiline shegerilip, barlyq vagondar jolǵa shyǵarylǵan.
Jıyn barysynda bıletsiz jolaýshy tasymaldaýǵa baılanysty tek poıyz bastyqtarynyń, jolserikterdiń ǵana jazalanyp kelgendigi, al júıeli máseleni bile tura aksıonerlik qoǵamnyń joǵary laýazymdy basshylarynyń qandaı da bir jaýapkershilikke tartylmaǵandyǵy da belgili boldy. Sonymen qatar zańsyzdyqtardyń aldyn alý úshin jolserikterdiń eńbekaqylaryn kóterý týraly da usynys aıtyldy.
О́z kezeginde aksıonerlik qoǵam basshylyǵy alyp-satarlardy jazalaý tetikterin kúsheıtýdi surady.
Saıyp kelgende, oqyrmannyń ótinishimen «Egemende» kóterilgen júıeli máselege quzyrly oryndar da aralasyp, belsene kóńil bólip, naqty is-qımyl bastalyp ketti. Gazet aldaǵy ýaqytta da bul máseleni baqylaýǵa alyp, oqyrmandardyń osyǵan qatysty ótinish-tilegin jiti nazarda ustaıdy.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
