Medısına • 24 Shilde, 2018

Temir jol bıletteri nelikten tapshy?

460 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń 16 shilde kúngi sanynda «Temir jol bıletiniń tapshylyǵy nelikten jazda týyndaıdy?» degen taqyryppen jolaýshylardyń muqtajdyqtary kórsetilgen ma­qala jarııalanǵan bolatyn. Onda jol júrý qujattarynyń maý­symdyq tapshylyǵynan bólek, kassalardan tabylmaıtyn bıletti alyp-satarlardyń qymbatqa saýdalaıtyny, poıyz qyz­metkerleriniń tártipke tom­paqtaý qylyqtary, del­dal­dardyń júgensizdigi týraly jazǵan edik. Osy materıal jaryq­qa shyqqan kúnniń erteńine Mem­lekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi arnaıy mo­nı­torıngtik toptarmen birge «qupııa satyp alýshy» aksııasyn bastap ketken.

Temir jol bıletteri nelikten tapshy?

Agenttik qyzmetkerleri arnaıy monıtorıngter barysynda bı­letsiz júrýdiń baǵasy resmı ba­ǵadan 50 paıyzǵa deıin asatyn­dyǵyna kóz jetkizgen. Máse­len bılet quny 5 myń teń­gelik baǵyttarǵa jolserikter jo­laý­shylardy 10 myń teńgege zańsyz tasymaldap kelgen. Monı­torıngtik top, sonymen qatar deldaldyq qyzmetke poıyz jol­serikteriniń qatysy barlyǵyn anyqtaǵan. Bul málimetterdiń barlyǵy qoǵam ókilderiniń jasyryn beınejazbalarymen naq­tylanǵan.

Mine, osy júıeli qıyn­dyq­tardy keshendi túrde joıý maq­satynda Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Ol­jas Bektenov jýrnalısterdiń qa­tysýymen arnaıy jıyn ótkizip, «Jolaýshylar tasymaly» AQ jetekshilerine buǵan deıin jı­naqtalǵan derekterdi kól­deneń tartty.

Agenttiktiń Sybaılas jem­­qor­lyqqa qarsy saıasat depar­tamen­tiniń dırektory Danııar Baýyr­janovtyń aıtýynsha, arnaıy aksııa elimizdiń aýmaǵyn tutas qamtyǵan.

– Bılet satylymymen vok­zaldyń kúzetshilerinen bas­tap belgisiz tulǵalarǵa deıin aına­lysyp otyr. Olardyń qolyn­daǵy bıletti kassalardan da, bılet satýdyń onlaın qyz­me­ti­nen de taba almaısyz. Osy máse­lege Agenttik aralas­qan soń Al­ma­tyda jol júrý qu­jat­tary paı­da bola bastady. Jı­naq­tal­ǵan derekterdi saralaı kele, úsh má­se­lege nazar aýdaryp otyrmyz.

Birinshiden, bıletti kassa­lardan tys satý zańsyz bol­ǵan­dyǵyna qaramastan, qat bılet­terdi deldaldar ashyqtan-ashyq, esh qymsynbastan, esh taısalmas­tan satýda. Osyǵan qarap zańsyz saýda ábden júıelengen degen toqtamǵa kelip otyrmyz.

Ekinshiden, tasymaldaýshylar bizdi bıletti deldaldar arqyly satý tehnıkalyq turǵyda múmkin emestigine sendirýge tyrysqandarymen, kún saıyn, kúndelikti sol alyp-satarlarǵa jeke kýáligińizdi berseńiz, kerek baǵytqa bıletti on mınýtta ákelip alaqanyńyzǵa salady. Ol bılet kassada joq. Buǵan baılanysty da túbegeıli sheshim qajet.

Úshinshiden, poıyzǵa minýde árbir jolaýshynyń kýáligi talap etiledi. Al jolserikterdiń poıyzǵa bıletsiz minýshilerden qu­jat talap etip jatqandyǵyn kór­­medik. Sonda qalaı, eldegi tár­­tip tek zańdy qujat alyp, zań­dy jol­men júrgenderge qatysty ma? – dedi departament dırektory.

Qoǵamdy tolǵantqan osy máse­lelerge jaýap bergen «Jolaý­shylar tasymaly» AQ vı­se-prezıdenti Danııar Nurma­ǵan­betov óz sózin «Qazaq­stan Temir joly» UK» AQ jy­lyna 18 mln jolaýshy tasy­mal­daı­tyndyǵynan bastap, jı­nal­ǵandardyń nazaryn anyq­talǵan zańsyzdyqtardyń bolmashy ekendigine aýdarýǵa tyrysty. Alaıda, Agenttik tóraǵasynyń orynbasary naqty jaýap qatýdy talap etken soń ǵana aıtýshynyń áńgimesi naqty arnaǵa oıysty.

Onyń aıtýynsha, qazir «Jo­laýshylar tasymalyna» tıe­sili 119 baǵytpen qatar, ózge tasy­maldaýshylarǵa qarasty 21 jeke baǵyt bar.

– Deldaldardyń qolyndaǵy bıletterdiń paıda bolýyna kún saıyn elimizdiń aýmaǵyndaǵy barlyq poıyzdarda kúshtik qury­lymdarǵa jáne memlekettik organdarǵa saqtalatyn 1500-1700 brondalǵan bıletter sebep bolyp otyr. Biz olardyń sanyn azaıtýdy sońǵy bes jylda úne­mi surap kelemiz. Is júzinde sol brondalǵan bıletterdiń 80 paıy­zy qoldanylmaıdy. Ol bılet­ter poıyzdyń júrý ýaqytyna 24 saǵattan 6 saǵatqa deıin saq­ta­lady. Keıin satylymǵa shyǵa­rylady.

Ekinshiden, bılet satylatyn «Ekspress» avtomattandyrylǵan júıesi áli de biz qalaǵandaı bolmaı otyr. Sondyqtan biz jazǵy tasymaldaýlarǵa deıin bıletti qaıta ótkizýshilerge 1000 teńge kóleminde tarıf belgiledik. Jolaýshylar tarapynan shý shyqqanymen, bizdiń basqa amalymyz joq. Oǵan qosa bıletti tapsyrý kezinde bılettiń ıesi nemese senimhaty bar adamnyń ózi bolýy qajet. Buryn alyp-satarlar kýáliktiń kóshirmesimen-aq bıletti satyp alyp, qaıta tapsyryp júretin bolsa, qazir bul múmkin emes, – deıdi Danııar Nurmaǵanbetov.

«Jolaýshylar tasymaly» AQ basshylyǵy bılet tapshylyǵyn boldyrmaý, deldaldardyń jolyn kesýge baılanysty ózge de sharalarǵa toqtaldy.

Naqtyraq aıtqanda, tasymaldaýshy kompanııa Almaty men Shymkent vokzaldarynda tekseris júrgizip, zańsyz bılet satylymyna qatysty 15 adam­dy anyqtaǵan. Olardyń árqaı­sysyna 5-10 AEK kólemin­de ákimshilik aıyppul salynǵan. Sonymen qatar poıyz revı­zor­larynyń 6 myńdaı tekserisinde barlyq jyljymaly quramnyń 24 paıyzy qamtylyp, jolaýshylardy bıletsiz tasymaldaýdyń 335 deregi anyqtalǵan.

Oǵan qosa 10 sáýirden bastap tártip kúsheıtilip poıyz quramy qyzmetkerlerimen aradaǵy 29 eńbek kelisimsharty buzylǵan. Atap aıtqanda, eki poıyz bastyǵy men 27 jolserik jumystan bo­sa­tylǵan. 7 poıyz bastyǵy qyz­metinen alynyp, jolserik laýazymyna tómendetilgen.

«Jolaýshylar tasymaly» AQ basshylyǵy bılet tapshylyǵyna vagondardyń jetispeýshiligi de sebep bolyp otyrǵandyǵyn jáne bul másele aldaǵy jyldary ýshyǵa túsetindigin jetkizdi. Qa­zir­diń ózinde josparly jón­deý ju­mystary kúz mezgiline she­ge­ri­lip, barlyq vagondar jol­ǵa shyǵarylǵan.

Jıyn barysynda bıletsiz jolaýshy tasymaldaýǵa baı­la­nysty tek poıyz bastyqtary­nyń, jolserikterdiń ǵana jaza­la­­nyp kelgendigi, al júıeli máse­leni bile tura aksıoner­lik qo­ǵam­nyń joǵary laýazym­dy bas­shylarynyń qandaı da bir ja­ýap­kershilikke tartylmaǵan­dyǵy da bel­gili boldy. Sonymen qatar zań­syz­dyqtardyń aldyn alý úshin jol­se­rikterdiń eń­bekaqylaryn kóterý týraly da usynys aıtyldy.

О́z kezeginde aksıonerlik qo­ǵam basshylyǵy alyp-satarlardy ja­zalaý tetikterin kúsheıtýdi surady.

Saıyp kelgende, oqyr­man­nyń ótinishimen «Egemende» kó­te­rilgen júıeli máselege qu­zyr­­ly oryndar da aralasyp, bel­­sene kóńil bólip, naqty is-qı­myl bastalyp ketti. Gazet al­da­ǵy ýaqytta da bul máse­leni ba­qy­laýǵa alyp, oqyrman­dar­dyń osy­ǵan qatysty ótinish-tilegin jiti nazarda ustaıdy.

Serik ÁBDIBEK,

«Egemen Qazaqstan»