Jalpy, elimizdiń jaýharyna balanatyn Alakóldiń qos jaǵalaýy enshiles eki oblystyń mańdaıǵa basqan baǵy desek bolady. Almaty oblysynyń aýmaǵyna kiretin jaǵalaýǵa keletin demalýshylar sany jyl saıyn artýda. Alakóldiń shıpaly sýynyń dańqy kórshi Reseı, О́zbekstan, Qytaı elinen asyp, Eýropa týrısterin qyzyqtyra bastaǵan. Bul – byltyrǵy jyldyń dáıektemesi. Kelýshilerdiń jyl saıyn kóbeıýi aımaqtaǵy týrıstik nysandardyń damýy men ınfraqurylymnyń jaqsarýyna da yqpal etip otyr. Iаǵnı sońǵy 4 jyl ishinde bul salada ilgerileý bar. Aımaqta týrıstik qyzmet kórsetý kólemi eki esege ósken. Sol byltyrǵy esep boıynsha týrıstik qyzmet kórsetýden bıýdjetke 8,3 mıllıard teńge tabys kelgen. Kóktemde Elbasy Nursultan Nazarbaev Jetisýǵa jasaǵan saparynda Alakóldi arnaıy baryp kórgen bolatyn. Sonda oblys ákimi Amandyq Batalovtyń bıyl kól jaǵalaýyndaǵy kórsetkish odan ári jaqsaryp, keletin týrıster sany 1 mıllıon adamǵa jetip, túsetin tabys 10 mıllıard teńge shamasynda bolady degen edi.
Qazir sol maqsat oryndalyp jatqanǵa uqsaıdy. Mysalǵa, jaǵajaıdaǵy demalys maýsymy ashylǵannan bergi nátıje jaman emes. Alakólge shomylýǵa kelgen adamdardyń alǵashqy leginiń qarasy 300 myńnan asyp jyǵylypty. Bul – bir aıdaǵy esep-qısap. Onyń ishinde myńnan astam týrıst Úsharalǵa ushaqpen ushyp kelse, 15 myńnyń ústindegi jolaýshy poıyzben jetken. Al osy aralyqta jeke kólikpen, týrıstik kompanııalardyń tasymaldaýymen kelgen demalýshylarda tolas joq. Ras, dál qazir Taldyqorǵannan Úsharalǵa kólikpen jetý qıyndaý. Negizgi jol jóndelip, jóndelgende de tolyqtaı qaıta salynyp jatyr. Úsharalǵa deıingi avtoban qurylysy bastalǵan. Osy jol ári qaraı Shyǵys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵyna jalǵasatyn bolady.
Jalpy, elimizdiń týrıstik áleýetin sóz etkende bir suraq kóldeneńdeıdi: ketken shyǵyn ózin aqtaı ma? Bul saýalǵa jaýap berý úshin ótken, tipti arǵy jyldardyń esebine júgineıik. Máselen, sońǵy tórt jyl aralyǵynda Almaty oblysynda týrıstik qyzmet kórsetý kólemi eki ese artypty. Demek, suranys bar degen sóz. Kórsetilgen qyzmetti aqshaǵa shaǵyp kóreıik. О́tken 2017 jyly aımaqta qyzmet kórsetýden túsken tabys 8,3 mlrd teńgeni qurapty. Salystyrý úshin qarańyz: dál osy tabys kózi 2014 jyly 3,9 mlrd teńge shamasynda bolǵan eken. О́sim bar, demek shyǵyn aqtalatyny anyq. Jáne byltyr Alakól jaǵasynda kórsetilgen qyzmet quny ǵana 3,5 mlrd teńgege jetipti. Bıyl da «qazan aýzy joǵary». Qazir kól jaǵalaýynda zamanaýı úlgidegi demalys oryndarynyń sany onnan asty. Demalys aýmaǵyn jańǵyrtýǵa 1 mlrd teńge ınvestısııa tartylǵan.
Jaǵajaı demalysy týraly sóz qozǵaǵanda, oblystaǵy demalýshylar qatary sıremeıtin Balqash kólin de umytpaýymyz kerek. Ras, Balqashtyń básin arttyryp, baǵasyn bilmeı júrgenimiz ókinishti. Ásirese jol men jaǵalaýdaǵy jatyn oryn máselesi ótkir. Oblys tarapynan qadamdar jasalyp jatyr. Qazir qolǵa alynǵan sharalar tolyǵymen júzege assa, Balqash jaǵalaýynda da týrısterdiń qatary ústemelenetini anyq. Málimet boıynsha Balqash kóline baratyn joldarǵa kúrdeli jóndeý júrgizý jumystary jasalýda. Iаǵnı Sarqan aýdanyndaǵy «Lepsi – Balqash kóli» avtomobıl joly men «Almaty – О́skemen – Qyzyl qaıyń – Lepsi» baǵytyndaǵy tas jol tolyq jóndelip bitse, sý ańsaǵan týrıstiń bir soǵyp ketetin orny Balqash bolmaq...
Aıtpaqshy, bıyl aımaqta servıstik qyzmet kórsetý boıynsha 100 nysan jańadan ashylǵan. Bul 25 myń jumys ornynyń qurylyp, 12 myń jeke qurylymǵa turaqty jumys isteýge múmkindik berip otyr. Osy sharalardyń barlyǵy Almaty oblysynyń týrıstik áleýetin arttyryp, Jetisýdyń otandyq týrızm ındýstrııasynyń kóshbasshysy bolýyna jol ashýy tıis.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
