Keshegi keńestik kezeńniń qýdalaýyna tússe de, ıdeologııasyna qısyndy ózek bolǵan, úzdik kórkem shyǵarmadan ozyq kórkem fılmge aınalǵan «Meniń atym Qoja» kınokartınasynda «Oqýshy degen shamshyraq, tek jaǵa bilý kerek» degen mektep múdiriniń sózi talaı býynnyń jan-dúnıesin tolqytyp, tamasha tárbıeniń arqaýyna aınaldy.
Rasynda, Anton Makarenkolardan bastalǵan keńestik pedagogıkanyń tini berik bolýynda qandaı negiz bar degen oıǵa qalasyz. Bizdiń paıymdaýymyzsha, bul muǵalimderdiń qaıratkerliginen týyndaǵan júlge sııaqty áser qaldyrady. Qanshama qajyrly eńbek joly saırap jatqan sol soqpaqtan qazir adasyp qalǵandaımyz.
О́ıtkeni qoǵamda bala tárbıesinde aqylǵa syımaıtyn óreskel kórinister qylań berip jatyr. Árıne bala – qatygez. Balalardyń arasynda bir-birine zábir kórsetý, álimjettik jasaý burynnan bar. Biraq qazirgideı shekten shyqqan, adamgershilikten ada zorlyq-zombylyq oqıǵalary bolǵan emes. Bul dúrbeleńge qalaı tap boldyq? Eń basty sebep, muǵalimderdiń qaıratkerlik qasıetinen kóz jazyp qalýy der edik. Qaıdan qaıratker bolady? Kásibine júrdim-bardym qarasa.
Buǵan jetkizetin joldy bylaısha tizbeler edik. Qaǵazbastylyqtan bas kótermeý, tabystyń tómendigi, ata-analardyń shekten tys shaǵymy, basy bar da sońy joq reformalar, bilimsiz ben biliksiz adamdardyń muǵalimdik qyzmetke ornalasýy, basqa da túrli keleńsizdikter muǵalimniń bedelin tómendetýge qyzmet etti. Qadiri ketken kásip ıesine qurmet te azaımaq.
Keshegi keńes kezeńinde muǵalimge degen qurmet qandaı edi! Sýhomlınskııdiń Pavlysh mektebi ispetti qazaq pedagogıkasynyń maqtanyshyna aınalǵan qaıratkerdiń biri – KSRO Halyq muǵalimi atanǵan Qumash Nurǵalıevtiń mektebi boldy. Zamandastarynyń ony «Marqanyń Maresevi» dep ataýy beker emes. Qumash Nurǵalıev qııandaǵy Marqakól óńirinde ómir súrse de, soǵysqa aıaǵy men qolyn berip kelse de moıyǵan joq.
Alysta jatyp-aq ataǵy alty qyrdan asty. Sol kezde el basqarǵan Dinmuhamed Qonaevtyń ózi «Sama jızn etogo zamechatelnogo cheloveka – podvıg, kotoryı slýjıt prekrasnym prımerom dlıa nravstvennogo vospıtanııa, formırovanııaıa ý ýchashıhsıa vysokıh moralno-polıtıcheskıh kachestv» dep joǵary baǵasyn berdi.
Odaqtyń «Pravda» gazeti birinshi betinen Qumekeńniń qaıratkerligi týraly maqala jarııalady. Ǵafý Qaıyrbekov sııaqty ǵajap aqyn «Taǵylǵan jeke dara juldyz edi, Altaıdyń altyn shekpen jaǵasyna!» dep jyryn arnady. Mine, qaıratkerlikke, rııasyz muǵalimge qurmet!
Qaıratkerlik, muǵalimniń qaıratkerligi týraly sóz qozǵaǵanda áıgili ustaz, KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri Qanıpa Bitibaevaǵa qaıyrylmaý múmkin emes. Belgili qalamger Álibek Qańtarbaev «Ol týraly ańyz da, ańyzǵa bergisiz shyndyq ta molynan aıtylady. Ańyzy – ony shákirtteri men áriptesteri kók pen jerdiń arasyndaǵy kógildir saǵym syndy qııal-ǵajaıyp keıipkerge aınaldyryp jiberýinde» dep jazǵandaı, kózi tirisinde «Han apa», «Qazaqtyń Qanıpasy» atanǵan apamyz Abaıdy oqytý týraly eki kitap, Áýezovti oqytý týraly úsh kitap jazdy.
Qazaqtyń kil klassık qalamgerlerin joǵary synyptarda oqytý sııaqty irgeli ulttyq máseleler kóterdi. Mereıli muǵalimniń metodologııasy Mońǵolııa, Qytaı, О́zbekstan, Túrikmenstan, Reseı elderinde de zerdelendi hám paıdalanyldy. Qanıpa Bitibaevadaı ult urpaǵyna ulaǵatpen qyzmet eter muǵalimder qazir de qajet. Bizdegi zárýlik – osy.
Jýyrda muǵalimderdiń tamyz keńesi ótedi. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń uıymdastyrýymen byltyr ustazdar qaýymy birinshi ret TEDx formatynda bas qosty. Jańashyl muǵalimder tájirıbelerimen bólisip, sahnada sóıledi. Sol kezdesýde memlekettik tilimiz kenjelep qalǵandaı kórinis janǵa batty. Ágárakı, Qanıpa Bitibaevadaı ustazdar ortada bolǵanda, tilimiz de túlep sala bergendeı bar nárimen asqaq turar edi.
Bul búgingi jańartylyp jatqan qazaqstandyq pedagogıkaǵa ulttyq reńk jetpeıtinin, ult boıaýyn bere alar qaıratkerlerdiń joqtyǵyn kórsetedi. Qoǵamda oryn alyp jatqan balalar men jastardyń adamı tárbıeden tys oqıǵalary osy qaıratker muǵalimder qalyptastyrǵan ulttyq pedagogıkadan aıyrylyp qalýdan týyndaýda. Sondyqtan aldaǵy tamyz keńesinde kóteriler hám sheshiler túıin ulttyq pedagogıka men onyń qaıratkerleri týraly bolýy tıis.
