Amerıkalyq kásipkerler aldynda sóz sóılegen elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2018 jylǵy qańtardaǵy Amerıka Qurama Shtattaryna jasaǵan resmı saparynyń barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy júzege asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Vashıngton qalasyndaǵy joǵary deńgeıdegi kelissózder ekijaqty saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty aıtarlyqtaı jandandyrýǵa múmkindik berdi. Elbasy saparynyń qorytyndylary boıynsha qol qoıylǵan iskerlik kelisimsharttardyń kólemi 7 mıllıard dollardy qurady jáne qazaqstandyq ekonomıkanyń barlyq salalaryn qamtydy», - dep atap ótti dıplomat.
Kezdesý barysynda Q.Ábdirahmanov Qazaqstannyń aldaǵy ekonomıkalyq saıasatyna toqtaldy. Onyń aıtýynsha, bul saıasat Qazaqstanǵa sheteldik ınvestısııalardy tartýǵa jáne halyqaralyq bıznesti júrgizý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaýǵa baǵyttalǵan.
Mınıstr ekonomıkalyq basymdyqtar týraly aıta kele, ekijaqty yntymaqtastyqty damytýda agroónerkásiptik keshen, ártúrli taýarlardy birlesip óndirý, densaýlyq saqtaý, aqparattyq tehnologııalar jáne qarjy qyzmetterin usyný salasyndaǵy «damymaǵan» áleýetti atap ótti. Kásipkerler «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń qyzmeti týraly tolyq aqparatpen tanystyryldy.
Mınıstr Memleket basshysynyń ulttyq ekonomıkany dıversıfıkasııalaý saıasatyn eskere otyryp, Qazaqstan iri tehnologııalyq jobalardy iske asyrý úshin amerıkalyq tájirıbe men kapıtaldyń aýqymdy tartylýyna múddeli ekenine nazar aýdardy. Osy jáne basqa da kóptegen jobalar qazaqstandyq joǵary laýazymdy tulǵalardyń Amerıka Qurama Shtattaryna jáne amerıkalyq saýda mıssııalarynyń Qazaqstanǵa aldaǵy saparlary kezinde talqylanady.
Amerıkalyq kásipkerler Qazaqstanmen yntymaqtastyqqa úlken qyzyǵýshylyq tanytty jáne saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq salalarda tabysty yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa daıyn ekendigin bildirdi.
Kezdesý barysynda birlesken ekonomıkalyq is-sharalar ótkizý máselesi de talqylandy. Osy turǵyda AQSh Saýda mınıstrliginiń ókili Danıka Starks eki el arasyndaǵy ǵarysh salasyndaǵy yntymaqtastyqqa qyzyǵýshylyq tanytty. D.Starks atalǵan másele boıynsha taraptardyń mamandaryna konsýltasııalar júrgizýge shaqyryldy. Amerıkalyq tarap 24-26 qazan kúnderi Qazaqstanǵa AQSh ekonomıkasynyń túrli salalaryn tanystyratyn 15-20 kompanııadan quralǵan sertıfıkattalǵan saýda mıssııasyn jiberýdi josparlaýda. «Osyndaı mıssııalar baılanystarymyzdy keńeıtetinine senimdimin», –dep atap ótti D.Starks.
Talqylaýǵa qatysqan AQSh Saýda ókili keńsesiniń ókili Zeba Reııazýddın Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik bılik organdarymen halyqaralyq saýda saıasaty máseleleri boıynsha, sonyń ishinde Dúnıejúzilik saýda uıymy, Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy, amerıkalyq «Jalpy Basymdyqtar Júıesi», Saýda jáne ınvestısııalar týraly negizdemelik kelisim (TIFA) aıasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyq týraly habarlady. Osylaısha, AQSh Saýda ókili delegasııasynyń Qazaqstanǵa sapary aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıyna josparlanyp otyr.
О́z kezeginde «Chevron» kompanııasynyń ókili Emı Konroı joǵary deńgeıdegi sapar barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtarǵa sáıkes korporasııa Qazaqstan aýmaǵyndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa 250 mlrd dollar ınvestısııalaýdy josparlaǵanyn málimdedi. Qazirgi ýaqytta «Chevron» kompanııasy qazaqstandyq tarappen sáıkes jobalardy irikteý jumystaryn júrgizýde.
Is-sharada «John Deere» korporasııasynyń múddesine ókildik etken Saroı Dın aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý perspektıvalaryna toqtaldy. AQSh-tyń aýyl sharýashylyǵy tehnıkalaryn shyǵaratyn eń iri óndirýshisi «aıtarlyqtaı aýyl sharýashylyǵy múmkindigine, sondaı-aq iri kólik jáne tranzıttik áleýetine ıe memleket» retinde Qazaqstanmen yntymaqtastyqty damytýǵa nıet bildirdi. Osyǵan baılanysty S.Dın Qazaqstan Prezıdentiniń AQSh-qa sapary barysynda qol qoıylǵan «Qorǵas» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda ónimderdi shoǵyrlandyrý ortalyǵyn qurý týraly «QTJ» UK» AQ, «DHL Global Forwarding» jáne «John Deere» AQ arasyndaǵy kelisimdi iske asyrý barysy týraly habardar etti. Sonymen qatar S.Dın Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi delegasııasynyń ótken jyly «John Deere» kásipornyna sapary týraly jáne osy jyly kompanııaǵa Qazaqstan delegasııasyn shaqyrý nıeti týraly málimdedi.
«Sıerra-Nevada» korporasııasynyń halyqaralyq bıznesti damytý jónindegi dırektory Ertem Mýtlý Qazaqstandaǵy kishi avıasııanyń damý perspektıvalary týraly jáne kompanııa Qazaqstanda ushý jáne jerge qoný úshin erekshe jaǵdaılardy talap etpeıtin ushaqtar qurastyrý boıynsha birlesken jobany júzege asyrýdy usynatynyn habarlap, bul áýe kemesiniń aımaqtaǵy shalǵaı jerlerge qolaıly ekendigin atap ótti. 50-ge jýyq jolaýshyǵa arnalǵan mundaı ushaqtar álem boıynsha keńinen qoldanylady, onyń ishinde AQSh arnaıy maqsatty kúshterimen Aýǵanstanda qoldanylǵan.
Sonymen qatar is-sharaǵa qazaqstandyq naryqqa shyǵý múmkindigin qarastyratyn amerıkalyq kompanııalar (AGCO GSI, Navistar, AMS, SkyPower jáne t.b.), sondaı-aq sheteldik jáne jeke ınvestısııalar jónindegi memlekettik korporasııasynyń (OPIC) ókilderi qatysty. Olardyń barlyǵy aǵymdaǵy jyldyń 4 qazanynda Nıý-Iorkte ótetin Qazaqstan boıynsha Investısııalyq konferensııaǵa qatysýǵa shaqyryldy.
Qambar AHMET,
«Egemen Qazaqstan»
