21 Jeltoqsan, 2011

Baq baǵalaǵannyń basynda turady

370 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Ult kóshbasshysy N.Nazarbaevtyń el Táýel­siz­diginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatty jıynda sóılegen sózi – halqymyzdyń ókinish­ti ótkeni men bostan bolǵan búgininiń arajigin ashyp jáne jasampaz eldiń jarqyn bolasha­ǵynyń alǵysharttaryn kórsetip berdi. Elbasy aıtpaqshy, altyn taqta otyrǵan ata-babalar zamanynan keıingi «Aqtaban shu­byryndy, alqa kól sulamadan» bastap keshegi Jeltoqsan kóte­ri­lisindegi jastar dúmpýine deıin qazaq halqy basynan ne kesh­pedi!?. Bodandyq, jaýgershilik, soǵys, ashtyq, qýǵyn, súr­gin, atý jazasy... El basyna kún týǵan mundaı synaqty rýhy myqty halyq qana qara nardaı qaıyspaı kótere alady. Son­dyq­tan qazaq halqy úshin búgingi bostandyǵyn baǵalap, azattyǵyn ardaqtap, táýelsizdigine táý etýden artyq ǵanıbet joq. Halqymyzda «Elý jylda el jańa» degen sóz bar. Al bizdiń elimiz jıyrma jylda jańa­ryp shyǵa keldi. Astanadan bastap alystaǵy aýyldarǵa deıin uly órkenıetter kóshine ilesýde. Burynǵy bodandyq kelmeske ketti. «Aǵa­myz» dep astamsynǵandarǵa keshegideı «olaı bolsa biz jaǵa bolamyz» dep jaltaqtaý, jaǵympazdaný sııaqty quldyq psıhologııadan qutyldyq. Búginde elimizdiń táýelsiz tarıhy men taǵdyryn baıandy etetin ishki jáne syrtqy saıasatymyzdyń barshasy – Astana tórindegi Aqordamyzda sheshiledi. Dosymyz da, dush­pany­myz da Aqordamyzben sanasyp, Aqor­damyz­ben aqyldasady. Árıne, etek-jeńi keń el men jer bolǵan soń adamdar arasy teli-tenteksiz de bolmaıdy. Ondaılar batys pen shyǵysqa eliktep, bolmas sózdi aı­typ, ónbes daýdy qozǵap, eldiń berekesin qashy­ra­dy. Olardyń sóz­de­ri­niń sıqy «aý­yl tozdy, mal azdy, óris taryldy, zaýyt toqtady, jumys joq» degen toqsanynshy jyldardyń «eski áninen» áli ózgermegen. «Kórmes túıeni de kórmes» degen, búginde elimizde bir jylda birneshe ondaǵan zaýyttar dúnıege keletin boldy. Myń­da­ǵan adamdar top-top bolyp jańa jumysqa ornalasyp jatyr. Son­daı-aq, burynǵydaı zaýyt­tar qala tóńiregine shoǵyrlana bermeı, alystaǵy aýyldarǵa qaraı qo­nys tebe bastady. Buǵan elimizdiń ár óńirin­de qajetti mysal kóp. Aıtalyq, bizdiń oblys­taǵy «MyńaralTasKompanıı» sement zaýyty alystaǵy Moıynqum aýdanynyń aýyldyq ákimdigi aýmaǵyna ornalasqan. Medısınalyq buıymdar shyǵaratyn «Sýperfarm» kásiporny Jambyl aýdanyndaǵy Aısha bıbi aýylynan boı kóterdi. Al Amangeldi gazynyń ashylýy shal­ǵaıdaǵy Talas aýdany turǵyndarynyń ıgiligine aınalyp otyr. Aýyldardan salynyp, etek­tegi eldiń qýanyshyna aınalyp jatqan budan basqa da jańa mektepter, balabaq­sha­lar, medısınalyq mekemeler, sport zaldary, poshta ǵımarattary qanshama!?. Bizdiń aýdan­nyń kóptegen aýyldarynan da iri kásip­oryn­dar boı kóterip, jergilikti turǵyndardy jańa jumys oryndarymen qamtamasyz etip otyr. Oblys, aýdan jáne aýyl aralyǵyn jal­ǵaı­tyn joldar da jóndelip, barys-kelis túzele bastady. Ejelgi Jibek jolynyń silemi ar­qy­ly salynyp jatqan «Batys Eýropa – Batys Qytaı» dáliziniń tas joly da kóp uzamaı paıdalanýǵa beriledi. Qysqasy, «kórem» deıtin kóz bolsa jıyrma jylda atqarylǵan ju­mystar Keńes ókimeti kezindegi jetpis jylda armandaǵan tirlikterden myń ese artyq atqaryldy desek artyq aıtqandyq emes. Elbasynyń «Qazaqstan ǵasyrlar boıy órkendeı bere me nemese ýaqyt máńgiliginde bar bolǵany jaryq meteor bolyp qala ma degen Táýelsizdiktiń túrli dılemmasy dál osy kezeńde sheshiledi» degen sózin basshydan balaǵa deıingi árbir qazaqstandyq óz júregi arqyly ótkizip, túsine bilse, táýelsizdikti tuǵyrly etý jolynda jasalyp jatqan jasampaz jobalar men baǵaly baǵdarlamalardyń kim úshin jáne ne úshin qolǵa alynyp jatqany árkimge túsinikti bolar edi. Elbasy «úshinshi jáne tórtinshi onjyl­dyq­tar bizdiń elimiz úshin tarıhı sekiris dáýi­ri bolýy kerek» dedi. Ol úshin aldymyzǵa bes shart: halyqtyń birligin, ındýstrııalan­dy­rý­dy, ınnovasııany, ıntegrasııany jáne ádil áleýmettik qorǵaýdy júzege asyrýǵa el bolyp atsalysýdy mindet qyp qoıdy. Eldiktiń máni, jasampazdyqtyń sáni bar bul isti barsha qazaqstandyqtar biraýyzdan qoldaıdy dep senemin. Abdaly NURALIEV, Turar Rysqulov aýdanynyń ákimi. Jambyl oblysy, Turar Rysqulov aýdany, Qulan aýyly.
Sońǵy jańalyqtar