Bilim • 14 Tamyz, 2018

Inklıýzıvti bilim – múmkindikter alańy

1990 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Keshe Astanada Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń uıym­das­tyrýymen respýblıkalyq Tamyz keńesi sheńberinde «Bilim berý prosesin psıhologııalyq-pedagogıkalyq qoldaý ınklıýzıvti bilim berýdi damytýdyń basty sharty retinde: strategııalyq josparlaý, nátıje, perspektıvti sheshimder» atty seksııalyq otyrys ótti.

Inklıýzıvti bilim – múmkindikter alańy

Elordadaǵy Oqýshylar saraıynda ótken bilim berý salasy mamandarynyń basqosýy muǵalimder úshin jańa oqý jylynyń bastalýyna tyń serpin jáne jumys josparyn ozyq ıdeıa­larmen tolyqtyratyn dástúrli kezdesý dese bolady.

Bıylǵy basqosýdyń negizgi maqsaty − ǵylymı kommýnıkasııa men halyqaralyq deńgeıdegi praktıkterdiń tehnologııalyq sheshimderiniń tıimdiligin taldaý negizinde ınklıýzıvti bilim berýdegi ulttyq tásildemeniń belsendiligin arttyrý ekenin atap ótkenimiz jón.

Jıynda sonymen qatar ár bilim berý uıymynda bilim alýshy tulǵasyn tabysty áleýmettendirý jáne teń bilim alý múmkindikterin qamtamasyz etýge yqpal etetin mýltımádenı bilim berý ortasyn qalyptastyrý jaıy sóz boldy. Jıyndy Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Ashat Aımaǵambetov ashyp, is-sharaǵa mınıstrliktiń Mektepke deıingi jáne orta bilim berý departamentiniń dırektory Sholpan Karınova moderatorlyq etti. 

Búginde elimizde ınklıýzıvti bilim berý máselesindegi uǵymdy keńeıtý jáne bilim berý uıymynda ınklıýzııany tıimdi engizý boıynsha naqty model ázirleý ózekti. Keńeste sóz bolǵandaı, ınklıýzıvti bilim berýdi iske asyrý máselesindegi qıyndyqtar balalardan buryn pedagog-psıhologtar men ata-analarda týyndaıdy.

Sonymen qatar arnaıy psıholog mamandardyń tapshylyǵy da erekshe bilim berý qajettiligi bar balalardy jalpy bilim berý keńistigine qosýǵa kedergi keltirip otyr. О́z kezeginde Otbasylyq bilim berý ınstıtýtynyń dırektory Sofıa Evdokımova mınıstrliktiń ınklıýzıvti bilim berýge der kezinde mán berip otyrǵandyǵyn aıtyp ótti. Biraq osy rette elimizde ınklıýzıvti bilim berýdi otbasy tárbıesimen ushtastyratyn mamandardyń tapshylyǵyn eskermeýge bolmaıdy.

S.Evdokımovanyń aıtýynsha, árbir mekteptegi psıholog maman otbasylyq bilim berý ınstıtýtynda tájirıbelerin tereńdetýi qajet. Bul baǵytta elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen 500-deı psıholog atalǵan ınstıtýtta arnaıy dáris alýda. Alaıda ondaı kýrstardy jylda ótkizýge ınstıtýt qaýqarsyz. «Osy kúnge deıin biz 1400-deı psıholog maman daıyndadyq. Biraq elimizde erekshe bilim berýdi qajet etetin 147 myńnan astam balaǵa ol mamandardyń óte az ekeni aıtpasa da túsinikti», deıdi Sofıa Lvovna.

Bıylǵy is-sharaǵa 300-ge tarta muǵalimder qatysyp, olarǵa Reseıden arnaıy shaqyrtylǵan psıhologııa ǵylymdarynyń professorlary dáris oqydy. Sheteldik ǵalymdardyń aıtýynsha, bolashaqta erekshe oqytýdy qajet etetin balalar jalpy bilim beretin mektepterde dáris alýy kerek. Sebebi olardy qalyptastyratyn negizgi ınstıtýt eń birinshi ata-anasy jáne onyń óz qatary men ustazdary. «Bul baǵytta eń aldymen baladan buryn olardyń ata-analaryn oqytý mańyzdy ekenin eskergen jón.

Sáıkesinshe aýtızm sııaqty belgileri bar balalardy oqytatyn pedagogterdi kóptep daıyndaý búginniń basty mindeti ekenin aıtqym keledi. Bul psıhologtardyń aýtıstik spektr buzylysy bar balalardy odan əri oqytý úshin olardyń tiregi men qoldaýshysy bolýy úshin qajet. Mundaı jaǵdaı Reseıde de mańyzdy bolyp otyr. Keı óńirler bul salany erkin damytyp jatsa, keı oblystarda maman tapshylyǵy ózekti», deıdi Reseı Bilim mınıstrligi saraptaý keńesiniń múshesi Albına Nesterova.

Sondaı-aq Tamyz keńesine kelgen basqa da sheteldik sarapshylar Qazaqstanda ınklıýzııany qoldaný boıynsha mekteptiń psıhologııalyq qyzmetinde neıropedagogıka ádisterin engizýdi usynady. Odan bólek ınklıýzıvti bilim berý jaǵdaıynda oqýshylardyń otbasylarymen ózara árekettestik nátıjelerin arttyrý jaıy da áńgimege ózek boldy. 

Astanada bastalǵan ınklıýzıvti bilim berý taqyrybyndaǵy psıhologterdiń kezdesýinde Abaı atyndaǵy QazUPÝ-diń Psıhologııa ınstıtýtynyń dırektory Jámıla Namazbaeva mundaı ıdeologııalyq negizderdi júzege asyrýda Elbasy usynǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń mańyzy zor ekendigin atap ótti. 

«Búgingi kóterilip jatqan másele erekshe balalarǵa ǵana emes, oqý úlgerimderi tómen, sondaı-aq minez-qulqy buzylǵan balalar úshin de asa mańyzdy. Olardyń barlyǵy jalpy bilim berý keńistigine biriktirilýi kerek», deıdi J.Namazbaeva.

Mıras ASAN,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar