Uly Jeńis kúni merekesine oraı Baýyrjan Momyshuly atyndaǵy «Jeńis» saıabaǵy qaıta jańǵyrtýdan ótip, el ıgiligine berilgen-di. Qazir burynǵy «Shahrıstan» bazarynyń ornyn qalpyna keltirý, sondaı-aq qala ortalyǵyndaǵy Qaırat Rysqulbekov saıabaǵyn qaıta jańǵyrtýdan ótkizý jumystary bastalyp ketti. Sonymen qatar, tarıhı Taraz qalasyn týrıstik ortalyqqa aınaldyrý maqsatynda da birqatar joba qolǵa alynyp, tıisti jumystar atqarylýda. Bul oraıda tarazdyqtardyń kóńilinen shyǵatyn dúnıeler kóp-aq. Alaıda kóne shahardyń shyraıyn ketirip, adamdardyń alańdaýshylyǵyn týdyryp otyrǵan máseleler de jeterlik.
Búginde memleket tarapynan kásipkerlik salasyna tıisinshe kóńil bólinip keledi. Nátıjesinde elimizde kásipkerlik keń óris alyp, turǵyndardyń da tirligi tiktelýde. Degenmen shaharda beıbereket salynǵan kásipkerlik nysandary men olardyń retsiz ornalastyrylǵan syrtqy jarnamalary, sonymen qatar shaǵyn aýdandardaǵy jabaıy saýda núkteleri qala kórkin ketirip turǵany ras. Búginde Jambyl oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetovtiń tapsyrmasymen qaladaǵy «qyzyl syzyqta» salynǵan osyndaı kásipkerlik nysandardy alyp tastaý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Taraz qalasy ákimdigi tarapynan osy ýaqytqa deıin «Aqbulaq», «Qarataý», «Samal» shaǵyn aýdandary men «Qaıqarmet» jáne «Jibek joly» bazarlaryndaǵy jumysty retke keltirý jóninde reıd júrgizildi. Reıd barysynda ruqsatsyz salynǵan kólik jýý oryndary, qymyzhanalar men saýda dúńgirshekteri tekserilgen. Búginde qalalyq komıssııa osyndaı 97 kásipkerlik nysanyn anyqtap, 59 nysannyń ıesine hat jiberipti. Al 29 dúńgirshek alynyp tastaldy.
«Qyzyl syzyq» qurylys salý shekarasyn retteý úshin qoldanylady. Al búginde Taraz qalasynda kópshilik jaǵdaıda eldi mekenderdegi josparlaý qurylymyndaǵy oramdardyń, shaǵyn aýdandardyń aýmaǵyn kósheden bólip turatyn shekara máselesi ózekti bolyp tur. Bulardyń bári de bolashaqta kórkeıip, jańa tynys alatyn shahar kelbetine nuqsan keltirip turǵany jasyryn emes. Bul rette Jambyl oblysy ákiminiń orynbasary Erkebulan Daýylbaevtyń aıtýynsha, oblys ortalyǵynda zań talaptaryna qaıshy keletin qurylys nysandary barshylyq. О́ńir aýdandarynda da «qyzyl syzyqty» qaperge almaı júrgizilgen zańsyz qurylys nysandary az emes. Oblys ákiminiń orynbasary atalǵan máselelerdi retteý maqsatynda bıyl oblystyq kásipkerlik palatasy, oblystyq memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý basqarmasy jáne qala, aýdan ákimdikteri bólimderiniń mamandarynan turatyn arnaıy komıssııanyń quramy jasaqtalǵanyn, júrgizilgen jumystardyń nátıjesinde búginde sáýlet jáne qurylys normalaryn buzǵan 25 nysan anyqtalǵanyn, sonymen qatar tıisinshe taldaýlar júrgizilgenin aıtty. «Qyzyl syzyqtan» ótip ketken 19 nysan Taraz qalasynda bolsa, 6 nysan Qordaı aýdanynda eken.
Erkebulan Daýylbaev zańsyz qurylys júrgizý, onyń ishinde «qyzyl syzyq» talaptaryn buzý derekteri kóbinese Qordaı, Shý, T.Rysqulov jáne Merki aýdandarynda oryn alatyndyǵyn atap kórsetti. Búgingi tańda mundaı qurylys nysandarynyń derekqory da naqtylanǵan. Sondaı-aq Taraz qalasy men aýdandar ákimdikterimen birlese bıyl atqarylatyn is-sharalar jospary da bekitilgen eken.
Negizi qurylys normalary buzylýynyń sebepteri de belgili. Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy qurylys zańnamalarynyń talaptaryna sáıkes ruqsat alý qujattaryn daıyndaý merzimi shamamen 134 kúndi, oǵan qosa qomaqty qarjy shyǵynyn talap etedi. Al jeke kásipkerler kóbinese ózderine tıisti jer telimderine tez arada artyq shyǵynsyz qurylys nysandaryn salyp, jeńil joldarmen aıyppul tóleý nemese raqymshylyq arqyly zańdastyryp alýǵa múddeli eken. Endigi jerde Taraz qalasynyń sáýlettik kelbetine nuqsan keltiretin saýda dúńgirshekterin zamanaýı talaptarǵa saı jańa dúńgirshektermen almastyrý máselesi tur.
Taraz qalasynyń ákimi Ǵalymjan Ábdiraıymovtyń aıtýynsha, «qyzyl syzyqty» buzyp salǵan qurylys nysandaryn anyqtaý máseleleri áli de belsendi júrgizilip kele jatyr eken.
Jalpy, búginde «qyzyl syzyqtan» ótken qurylys nysandaryn qadaǵalaý jumystary júrgizilgenimen, áli de bolsa atalǵan másele boıynsha olqylyqtar anyqtalýda. Shahar kelbetine kirbiń keltiretin zańsyz dúńgirshekter men jabaıy saýda oryndaryn retke keltirý aldaǵy kúnniń enshisinde.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
