Elordamyzda kóshege uly jazýshy Shyńǵys Aıtmatovtyń atynyń berilýi baýyrlas elder — Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy dostyq-týystyq baılanystyń tamasha úlgisi.
Shyńǵys Aıtmatovtyń búkil shyǵarmashylyǵy men ómir joly qazaq topyraǵymen tikeleı baılanysty. Ol óziniń estelikterinde: «Men shetke shyqqanda árqashan qasterlep júretin eki asylym bar – birinshisi Manas eposy, ekinshisi – Muhtar Áýezov», dep kezdeısoq jazǵan joq.
«Shyńǵys Aıtmatov – eki elge teń tulǵa, bárimizdiń ortaq maqtanyshymyz. Bárimiz uly qalamgerdiń shyǵarmashylyǵyn qatar oqyp óstik. Búginde de óskeleń jas urpaq Shyńǵys aǵamyzdy súıip oqıdy. О́ıtkeni onyń shyǵarmalary bizge óte jaqyn. Onda eki týysqan halyqtyń qıly taǵdyry men tereń tamyry jatyr», — dedi Baqytjan Saǵyntaev.
Qyrǵyzstan Premer-Mınıstri M. Abylgazıev Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa Astana kósheleriniń birine uly jazýshynyń esimin berý týraly sheshim qabyldaǵany úshin shyn júrekten alǵysyn bildirdi.
«Shyńǵys Aıtmatov qazaq-qyrǵyz halyqtarynyń ulttyq ıgiligi. Qazaqstan elordasy kósheleriniń birine jazýshy esiminiń berilýi óte qýanyshty jaǵdaı, sebebi Astana – Eýrazııanyń basty ári kún saıyn gúldenip jatqan qalalarynyń biri. Barlyq qazaqstandyqtardy táýelsiz Qazaqstannyń sımvoly – Astananyń 20 jyldyq mereıtoıymen quttyqtaımyn. Baýyrlas qazaq halqynyń barlyq jetistikterine shyn júrekten qýanamyz», — dedi Mýhammedkalyı Abylgazıev.
Qazirgi tańda Bishkek qalasynda Abaı, Sh. Ýálıhanov jáne M. Áýezov atyndaǵy kósheler bar.
Aıta ketý kerek, Sh. Aıtmatov atyndaǵy kóshe (esk. burynǵy ataýy — №199 kóshe) jalpy mańyzy bar magıstraldi jol, segiz qozǵalys jolaǵy bar. Kóshe 2016 jyly 1,8 shaqyrym uzyndyqta Qorǵaljyn tas jolynan E-10 (Syǵanaq) kóshesine deıingi ýchaskede salynyp, paıdalanýǵa berildi. Búginde kósheni E-10 (Syǵanaq) kóshesinen Uly dala kóshesine deıin 3 shaqyrymǵa uzartyp salý jumystary júrgizilip jatyr. Atalǵan jol ýchaskesinde kólik qozǵalysy 2019 jyly bastalady, al qurylys jumystaryn tolyq aıaqtap, paıdalanýǵa berý 2020 jylǵa josparlanǵan.
Kóshe men onyń aýmaǵyn damytý jónindegi aldaǵy josparlar týraly Astana q. bas sáýletshisiniń orynbasary Anton Maksımov baıandady.
«Shyńǵys Aıtmatov kóshesi – elordanyń basty kósheleriniń biri, 2020 jyly iske qosylatyn aınalma joldyń bir bóligi bolyp tabylatyn kólik magıstrali. Sonymen qatar, ol Taldykól kólindegi “Nurjol” jelekjoly ósiniń bastaýy, onyń aýmaǵynda qurylys jumystary júrgizilip jatyr. Bul aýdannyń barlyq nysandary jańa, qaıta jóndelgen nysandar joq. Kóshe boıynsha 2 mln m² turǵyn úıge, júzdegen ǵımarattarǵa, myńdaǵan páterlerge Shyńǵys Aıtmatovtyń esimi beriledi», — dedi A. Maksımov.
Budan ózge, Astananyń bas sáýletshisiniń orynbasarynyń málimdeýinshe, Qorǵaljyn tas jolynan bastap Taldykól kóliniń boıynda, kósheniń uzyna boıymen demalys saıabaqtary, ınfraqurylym nysandary ornalasatyn jańa rekreasııalyq aımaq qurý josparlanǵan.
«Bıyl jobalaý jumystaryn aıaqtap, ońtústik baǵytta Uly dala kóshesine deıin kósheni jalǵastyramyz. Shyńǵys Aıtmatov kóshesiniń shyǵys bóligine – qurylys nysandary salynady, al batys bóligi – rekreasııa aımaǵy, qalpyna keltirilýi, kógaldandyrýy, abattandyrylýy tıis Taldykól kóli. Keńes odaǵynda eń kógaldandyrylǵan qalalardyń biri bolǵan Frýnze qalasy men qaladaǵy eń jasyl kóshe bolýy tıisti Astanadaǵy Shyńǵys Aıtmatov kóshesi arasynda úlken baılanys bar», — dep sózin qorytyndylady A. Maksımov.
Shyńǵys Aıtmatov (1928–2008) — tanymal qyrǵyz jazýshysy, memleket qaıratkeri. Eýropa akademııalarynyń qurmetti akademıgi, Qyrǵyzstannyń jáne KSRO-nyń Joǵary keńesiniń depýtaty bolyp birneshe ret saılanǵan. QR Prezıdenti N. Á. Nazarbaevtyń beıbitshilik jáne rýhanı kelisim syılyǵynyń laýreaty (1993 j.).
Ashylý saltanaty aıaqtalǵannan keıin, Premer-Mınıstrler B. Saǵyntaev pen M. Abylgazıev elordanyń birqatar iri nysandaryn aralady: bul «Ekspo-2017» halyqaralyq kórmesin ótkizý aýmaǵynda ornalasqan «Nur Álem» pavılony men AT-hab, sondaı-aq QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń kitaphanasy jáne Ulttyq mýzeı.
Eske sala keteıik, Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Mýhammedkalyı Abylgazıev Astanaǵa 2018 jylǵy 17 tamyzda ótetin Qazaqstan–Qyrǵyzstan úkimetaralyq keńesiniń jetinshi otyrysyna qatysý úshin keldi.
