Baspasóz týrdyń uıymdastyrýshylary QR Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi Aeroǵarysh komıteti (Qazǵarysh) jáne «Ǵarysh – Ekologııa» ǴZO» RMK. Atalmysh shara Qazǵaryshtyń 25-jyldyǵyn atap ótý sheńberinde uıymdastyrylǵan bolatyn.
Is-shara aıasynda BAQ ókilderi QR QAО́M AK «Ǵarysh-Ekologııa» ǴZO» RMK-nyń analıtıkalyq zerthanasymen tanysty. Kásiporyn zerthanasy gaz jáne suıyqtyq hromatograftar, hromatomass-spektrometrler, atomdyq-absorbsııalyq spektrofotometr jáne t.b. zamanaýı ólsheý quraldarymen qamtylǵan.
Bas dırektordyń orynbasary Bımaǵanbetova Alma zerthana qyzmetiniń negizgi baǵyttary jaıly aıtyp ótti. Ǵylymı-zertteý jobalaryn júzege asyrý sheńberinde jańa normatıvter ázirlenip jáne qoldanystaǵy normatıvter jetildirilýde.Zymyran otynynyń komponentterin ólsheýdi oryndaýdyń 8 ádistemesi ázirlendi; geptıl men T-1 zymyran kerosıniniń túrlený ónimderiniń 9 gıgıenalyq normatıvi; geptıl men T-1 zymyran kerosınimen lastanǵan topyraqtardy ýytsyzdandyrýdyń tehnologııalyq reglamentteri ázirlendi. Geptıldi ýytsyzdandyrý tehnologııasy 2013 j. «Proton-M» zymyran tasyǵysh (ZT) apattyq ushyrylymynyń saldaryn joıý kezinde Roskosmos-pen sátti túrde qoldanyldy.
Baspasóz týr barysynda kásiporynnyń bas dırektory, tehnıka ǵylymdarynyń doktory Jaılaýbaı Jubatov «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynyń nysandary ornalasqan aımaqtarǵa ekologııalyq monıtorıng júrgizý» taqyrybynda tanystyrylym ótkizdi, munda zymyran-tasyǵyshtardyń ajyraıtyn bólikteriniń qulaý aýdandarynyń tirshilik ortasyna baǵa berýmen olarǵa jáne zymyran-tasyǵyshtardyń apattyq qulaý aýdandarynyń aımaqtaryna ekologııalyq monıtorıng júrgizýdiń negizgi baǵyttary, sondaı-aq zymyran-tasyǵyshtardyń ushyrylymdaryn ekologııalyq súıemeldeý jumystary týraly aıtyldy.
2002 jyldan bastap osy ýaqytqa deıingi kezeńde kásiporyn ZT-lardyń 158 ushyrylymyn ekologııalyq súıemeldeý jumystaryna qatysty, olar: «Proton» ZT-nyń 96 ushyrylymy, «Soıýz» ZT-nyń 33 ushyrylymy, «Zenıt» ZT-nyń 11 ushyrylymy jáne QBZ-nyń 18 ushyrylymy», - dep atap ótti J.Jubatov.
18 qulaý aýdanyna irgeles aımaqtardaǵy turǵyndardyń ómir sapasy men densaýlyq sapasyn eskerýmen, olardyń ǵaryshtyq-zymyran qyzmetiniń áserine qarsy ekologııalyq turaqtylyǵyna baǵa berildi.
Zymyran-tasyǵyshtardyń apattyq qulaý oryndaryna ekologııalyq monıtorıngtiń júrgizilýine erekshe kóńil bólinedi. Jyl saıyn qorshaǵan orta nysandarynyń zymyran otynynyń komponentterimen qaldyqtyq lastaný deńgeıi baqylanyp, olardyń qalpyna kelý prosesteri baǵalanyp otyrady. Irgeles aımaqtarda ornalasqan eldimekenderdegi tirshilik ortasynyń kúıi jáne turǵyn halyqtyń densaýlyq kúıi baqylanyp otyrady.
Ekologııalyq jáne áleýmettik-gıgıenalyq monıtorıng jumystarynyń nátıjeleri tolyqtaı kásiporynnyń geoaqparattyq derekter qorynda jınaqtalyp saqtalyp otyrady, atalmysh derekter qory búginde shamamen 200 000 jazbany qamtyǵan. Derekter qory jyl saıyn tolyqtyrylyp otyrady. Ondaǵy aqparat ǵaryshtyq-zymyran qyzmetiniń jaǵymsyz áserin azaıtý boıynsha sheshim qabyldaý úshin ózekti.
