Atalmysh sharaǵa aǵartýshynyń ómir-tarıhy jáne atqarǵan is-áreketterine qatysty derekti qujattar men zattyq buıymdar ákelinipti. Osylardyń biri Ybyraı Altynsarın atamyzdyń 1884 jyly Qazan qalasynda jaryq kórgen ataqty «Sharıǵatýl – ıslam» kitabynyń tupnusqasy.
Bul jádigerdi mýzeıge 2000 jyly oıda joqta qostanaılyq dindar, qaladaǵy Maral ıshan meshitiniń moldasy Ertaı Balahmetov aqsaqal ákelip tapsyrǵan eken. Erekeńniń aıtýynsha, bul dúnıe áýlettiń qundy murasy retinde uzaq jyl sandyqta saqtalyp kelgen.
Keńes zamanynda Ybyraı atamyzdyń aty qanshama ulyqtalsa da bul týyndyny jaryqqa shyǵarýǵa mura ıeleri qoryqqan. О́ıtkeni ol tusta din-ıslamǵa qatysty jaýlyq kózqaras kúshti bolǵandyqtan qundy kitaptan aıyrylyp qalarmyz dep qoryqqan. Bul týyndyny qazaq tilinde sharıǵat ilimi jaıly jazylǵan alǵashqy oqýlyq dese bolady. Oǵan deıin qazaq dalasynda oqytylyp kelgen ıslam iliminiń qaınary tatar, parsy, arab tilindegi oqýlyqtar edi.
Atalmysh kitaptyń alǵy sózinde Ybyraı atamyz bul eńbekti jazýǵa, birinshiden, qazaq jastarynyń dinı uǵym-túsinigi basqa arnaǵa aýyp ketpeýi, ekinshiden, qazaqtyń jazba tili bolashaqta tatarlanyp ketý qaýpi týyp turǵandyqtan qolyna qalam aldym dep, ashyq aıtady.
Kitap tórt babtan (bólim) turady. Áýelgisinde ıman týraly bolsa, ekinshi babta, namaz, oraza, zeket, qajylyq jaıly tolyq túsiniktemeler berilip, oǵan qosa sharıǵattaǵy fıhh ilimine qatysty haram, makrýh jaıly sóz bolady. Kelesi babtar adamǵa balasyna qajet aqlyq-ádepter, namaz duǵalarynyń qazaqsha maǵynasy, sonymen qatar ulyq meıram Qurban aıttyń paıda bolý tarıhy men qurbandyq shalý qulshylyǵyn qalaı oryndaý jaıly maǵlumattar toptastyrylǵan.
Bul eńbek 1991 jyly Altynsarınniń 150 jyldyq mereıtoıy qarsańynda qazirgi qazaq tiline saı tárjimalanyp, qoldanystaǵy kırıllısa árpine kóshirilip «Musylmanshylyq tutqasy» degen atpen 100 myń danamen jaryq kórdi.
Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»
