Bilim • 24 Tamyz, 2018

Adaldyq lıgasy neni kózdeıdi?

717 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elimizdegi bilim berý salasy ekpini jyl saıyn qarqyndy qaryshtap, ilgeri damyǵan álem elderine ilesý úshin túrli sharalar men sharýalardy atqarýda. Osy rette joǵary oqý oryndarynyń basqarý jáne akademııalyq derbestigin keńeıtetin zań qabyldanǵan bolatyn. Zań erejeleri jańa Major jáne Minor bilim baǵdarlamalaryn engizýge, bilim mazmunyn derbes anyqtaýǵa, mamandardy kásibı daıarlaýdyń qazirgi zamanǵy nysandaryn jáne ózindik erejelerdi engizýge, sonyń ishinde formaldy emes bilim berý negizinde tanymal oqytýshylardy tartýǵa keń múmkindikter bermek. Jýyrda respýblıkalyq tamyz konferensııasynda Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetiniń rektory Talǵat Nárikbaev akademııalyq adaldyq lıgasy qurylatynyn tilge tıek etti.  

Adaldyq lıgasy neni kózdeıdi?

«Joǵary oqý orynda­­ry­nyń derbestigi – bilim berý jú­ıe­sinde jasalǵan mańyzdy qa­dam­dardyń biri. Halyq­­aralyq tájirıbege súıensek, bul jańa­lyq óz kezeginde amerıka­lyq Barqyt lıgasy men brı­tandyq Rassel Grýpp­tyń qurylýyna negiz bolǵan. Atalǵan uıymdar bilim sapasyn joǵarylatýdaǵy lo­komotıv ispettes bolsa, uıym quramyna kirgen JOO-lar álemdegi úzdikter qata­ry­nan tabyldy. Osy elder­diń tájirıbesi negizinde Ýnıver­sıtetter assosıasııasyn qurý Elbasy jarııalaǵan áleýmettik bastamalardyń qajetti qa­damy bolatynyn kórsetip otyr. Onyń maqsaty – bilim berý sapasyn arttyrý úshin eli­mizdiń jetekshi joǵary oqý oryndarynyń kúsh-jigerin biriktirý. Ýnıversıtetterdiń assosıasııasy akademııalyq adaldyq lıgasy dep atalady. Bul QazGZÝ ótkizetin dástúrli halyqaralyq akademııalyq Adaldyq forýmynyń jalǵa­sy deýge bolady. Lıga múshe­lerine qatysty joǵary ákim­shilik organ bolmaıdy jáne bulardyń ekonomıkalyq qyz­metine kedergi keltire almaı­dy. Lıganyń qyzmeti joǵa­ry bilim berý sapasyn qamta­masyz etý máseleleri boıynsha elimizdegi normatıvtik-qu­qyqtyq aktilerin ázirleýge jáne jetildirýge qatysý, jo­ǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý mekeme­lerinde akademııalyq tutastyq prınsıpterin nasıhattaý, sondaı-aq Qazaqstandaǵy bilim berý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan kez kelgen jobalardy júzege asyrý», dedi ol. 

T.Nárikbaev sondaı-aq lıga músheleri «Turnitin» sııaqty plagıatqa qarsy halyqaralyq júıelerdi qoldanýǵa jáne osy júıedegi stýdentter men oqy­týshylardyń barlyq jazbasha jumystaryn mindetti túrde tekserýge tıis ekenin atap ótti.

«Bul QazGZÝ-diń Nazarbaev ýnıversıtetimen birlese ótki­zetin xalyqaralyq forýmnyń jalǵasy ispettes. Qarjylyq emes uıym bolyp qurylatyn lıga músheleri plagıatqa qarsy xalyqaralyq júıelerdi paıdalanyp, Turniti júıesinde oqytýshylar men stýdentterdiń barlyq jazbasha jumystaryn tekseretin bolady. Lıgaǵa JOO-nyń múshelik etýi oqý ornynyń bedelin bıiktetip, túlekterdiń básekege qabilet­tiligin, bilim sapasyn arttyra túsedi dep josparlanýda. Akademııalyq adaldyqtyń birkelki qaǵıdalaryna sapany qamtamasyz etý júıesin, jyl saıynǵy tóraǵalyq almasýyn, monıtorıng jasaıtyn komıtetterdiń qurylýyn qamtamasyz etý qyzmetteri ki­redi. Bul lıga atalǵan us­ta­nym­dardy júzege asyrý arqyly bilim sapasyn arttyrý úshin qu­ryldy», dedi QazGZÝ rektory.

Aıta ketetin taǵy bir jaıt, lıga tóraǵasy jalpy jı­na­lysta saılanady. Ol bar­lyq jınalysta tóraǵalyq etip, ke­zekti jáne kezekten tys oty­rystarǵa shaqyrady, lıga­ǵa kirý týraly ótinimderdi qa­byl­dap, lıganyń atynan áreket ete alady. Al lıganyń jo­ǵarǵy organy akademııalyq adal­dyqtyń qaǵıdalaryn qa­byldaıdy, lıgaǵa kirýge talap etýshilerdi qabyldaý týraly sheshim shyǵarady, monıtorıng komıtetterin qurady, akademııalyq adaldyqtyń úzdik tájirıbeleri men tásilderine negizdele otyryp nusqaýlardy taldap engizedi. 

Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»