«Osy da oqıǵa bolyp pa?! Qazir kim kitap shyǵarmaı jatyr?» dersiz. Biraq Janǵalı aqynnyń jóni bólek edi. Bizdiń qazaqta tas jararlyq talanty bolsa da, tanylmaı ketken tulǵalar óte kóp qoı. Solardyń biri – jánibektik aqyn Janǵalı Myrzalıev edi. Oqýshy kezinen jas tilshiler quramynda aýdandyq gazette jumys istep kózge túsken aqyn QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetinde oqyǵan. Janǵalı Myrzalıevtiń óleńderi, maqalalary kezinde respýblıkalyq «Qazaq ádebıeti», oblystyq «Oral óńiri» jáne aýdandyq gazet betterinde jıi jarııalanatyn. Talaıly taǵdyry talqyǵa túsip, ókinishti ómiri 44 jasynda úzilgen aqynnyń sońynda joqtaýshy da bolmaı, múldem umytylyp ketkendeı edi.
Biraq jánibektik janashyr jigitter birneshe jyldan beri arhıv kezip, gazet tigindisin aqtaryp, aqynnyń murasyn jınastyrdy. Bul istiń basynda belgili mádenıet qaıratkeri Dáýletkereı Qusaıynov, jýrnalıster Nurlybek Rahmanov, Nurtaı Tekebaevtar júrdi. Aqyry osy istiń núktesin Jánibek aýdandyq «Shuǵyla» gazetiniń redaktory Ahmedııar Batyrhanov qoıypty. Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynan bastaý alatyn «Týǵan jer» baǵdarlamasy aıasynda jerlesterin jumyldyryp, aqynnyń týǵan jeri Aqoba aýylynda «Jyrdyń shamyn mazdatyp...» atty oblystyq ǵylymı-shyǵarmashylyq konferensııa uıymdastyrǵan.Sóıtip, tirisinde marapat kórmeı, odan keıin ótken shırek ǵasyrda esimi el jadynan shyǵa jazdaǵan Janǵalı Myrzalıevtiń 70 jyldyǵyn aıtarlyqtaı ótkizdi.
Osy sharaǵa 500 shaqyrym jol júrip, Oral qalasynan Qazaqstan Jazýshylar jáne Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri, aqyn Aıtqalı Nárikov, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri, M.О́temisov atyndaǵy BQMÝ-diń fılologııa fakýltetiniń dekany, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Zeınolla Mútıev, respýblıkalyq aqyndar aıtysynyń jeńimpazy Muradym Mırlanov, Batys Qazaqstan oblystyq «Oral óńiri» gazetiniń tilshisi, aqyn Nurtaı Tekebaevtar arnaıy baryp, shaǵyn aýyldaǵy shyraıly keshtiń mártebesin bıiktete tústi.
«Beınetinen tirliktiń kelgen kúni qaljyrap,
Aýmaǵan dep ózimnen súıdi ata-anań aldyna ap.
Sýretshi sııaqty órtenedi ózegi,
О́skennen soń álpetiń ózgererin sezedi.
Adam uqsap adamǵa,
Terek tartyp terekke,
О́mir degen ómirden aınymaýy kerek pe?
Uqsastyq ta, shynymen, qol jetpeıtin beles pe?
Tirlik zańy basqaǵa uqsamaýda emes pe?» - dep jyrlaǵan Janǵalı aqynnyń ózgege uqsamas ózindik óleńderi de kóp bolatyn. Aqyn kitabynyń tusaýkeserine arnalǵan keshte zamandastary men aýyldastary nebir áserli áńgimege kýá boldy.
«Jastyq ótti jalyn júzden ár taıyp,
Kúnnen kúnge kelemiz ǵoı qartaıyp.
Biz qoryqsaq, jaýdan emes, baýyrym,
Oısyzdyqtan qorqaıyq!
Bul ómirdiń ár saǵatyn, ár sátin
Shaqtaı kelgen qarsy alaıyq ańsatyp.
Keıde bizdi madaqtasa nesi aıyp,
Bedel satyp júrmegenge,
Ar satyp...
Sózden góri sara shyqqan isimen
Jandardy men jaqynyraq túsinem.
Baqyt qusyn keregi joq armandap,
Alaqannyń keledi ol kúsimen!» dep jyrlaǵan aqynnyń ár jerde shashylǵan jyrlaryn jınaqtap, jeke kitap etip bastyrǵan Ahmedııar Batyrhanovqa jerlesteri alǵys aıtty. Shynynda bul az eńbek emes. Ahmedııar Qýanuly osy jolda Almatyǵa deıin sapar shegip, aýdandyq, oblystyq basylymdardyń sarǵaıǵan tigindilerin qopardy. Aqynnyń ár óleńin tirnektep jınady.
- Jetpisinshi jyldary qazaq poezııasyna jeke lek bolyp kelgen Temirhan Medetbekov, Keńshilik Myrzabekov, Jarasqan Ábdiráshev, Kúlásh Ahmetova syndy zamandastarymyzdyń qatarynda Janǵalı Myrzalıev te boldy. Ol QazMÝ-de oqyǵan jyldary qazaq poezııasyn aspandatqan aqyn qyz-jigittermen birge ósti. Jarysa jyr jazdy. Jataqhanany kúńirentip óleń oqydy. Adam balasynyń taǵdyry ár túrli ǵoı. Janǵalı sol keremet talantty toptan bólinip, týǵan jerge oralýǵa májbúr boldy. Eger Janǵalı úlken ortadan ajyramasa, qazaqtyń asa kórnekti aqyny bolyp qalyptasar edi. Oǵan jyrlary kýá, - deıdi aqyn Aıtqalı Nárikov.
Mádenı ortalyqtardan shalǵaı jatqan shaǵyn aýylda ótken shyǵarmashylyq kesh aqobalyqtardyń esinde kópke deıin saqtalary anyq. Osy keshke qatysqan Jánibek aýdany ákiminiń orynbasary Jaqsylyq Abdolov ta aqyn arýaǵyn aspandatqan qurmetti qonaqtarǵa el atynan alǵysyn aıtyp, aqyn Aıtqalı Nárikov pen ǵalym Zeınolla Mútıteginiń ıyǵyna shapan japty.
Konferensııa sońynan meımandar Aqoba aýyly kórkemónerpazdary qoıǵan konsertti tamashalady.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan
