Bári de ózi alpys jylǵa jýyq ýaqyt qyzmet etken ákemteatrdyń sahnasynda tolqyp turyp: «seksenge keldik, san qyzyq kórdik, aıtylmaı sózim qalǵan joq» dep sóz bastaǵan Sábıt aǵamyzdyń osydan eki jyl buryn atalyp ótken 80 jyldyq mereıtoıynan bastalǵan bolatyn. Akterdiń aıtýyna qaraǵanda, adam ómirindegi mártebeli bıiktiktiń birinen sanalatyn 80 jasqa arnalǵan mereıtoıdyń bir bóligin atap ótý sharalary Almatyda ǵana emes, ártistiń týǵan jeri Ońtústik Qazaqstan oblysynda da josparlanady.
Toıdyń jaıyn keńesý úshin kelisilgen ýaqytta ártis pen ákim kezdesedi. Ońtústik Qazaqstan oblysynyń sol kezdegi ákimi B.Atamqulovty tyńdap otyrsa, jergilikti ókimet túzgen keń aýqymdy baǵdarlama sharalarǵa asa baı eken. Ol baǵdarlama boıynsha oblys ortalyǵy Shymkent qalasynda S.Orazbaevtyń qurmetine saltanatty kesh uıymdastyrylyp, sońynan konsert qoıylyp, birneshe shapan jabylyp, aýdandar atynan at mingizilip, mártebeli meımandar keshke meıramhanada bas qosyp, erteńinde Almaty men Astanadan arnaıy shaqyrylǵan pálenbaı professor men ártis ǵylymı konferensııa ótkizip, dáris oqyp, shyǵarmashylyq sheberlik sabaqtaryn kórsetýi tıis-tuǵyn. Sodan keıin toı Túrkistan qalasy men Saıram aýdanynda jalǵasyn taýyp, onda da birneshe kıiz úı tigilip, júzdegen qonaqqa qurmet kórsetilip, astaý-astaý et tartylyp, saba-saba qymyz quıylyp, at jarysyp, palýan kúresetin búkil toılarǵa tán asta-tók dástúrli toılaý úrdisi Orazbaevtyń da týǵan kúni úshin oılastyrylǵan eken.
Osynyń bárimen tanysyp bolǵan soń ártis aıtady: «Qaraǵym, nıetterińe rızamyn, 60 jasymdy da, 70, 75 jasymdy da týǵan jerim, ońtústik ólkem óte bıik dárejede dúrildetip turyp atap ótken. Tóbesine kóterip jatqan týǵan elime rahmet. Endi 80 jasqa kelgende kókeıime bir oı keldi. Bir emes, eki oı kelip otyr», deıdi. «Oıbaı, Sáke, ol ne oı edi, aıtyńyz» dep qalady ákim inisi. «Onda, bylaı», deıdi ártis. «Qazaq teatr óneriniń negizin qalaǵan Qalıbek Qýanyshbaev, Elýbaı О́mirzaqov, Serke Qojamqulov, Qurmanbek Jandarbekov deıtin azamattar bar. Sonaý Qyzylordada qurylǵan alaqandaı qazaq drama teatrynan talaı tarlandardyń túlep ushqany óz aldyna, mynaý Almatydaǵy Opera jáne balet teatry da bizdiń shańyraqtan enshi alyp, bólek shyqqan. Qarashańyraqta júrip qazaqqa qadirli bolǵan sol tulǵalardyń birtalaıy óz kindik qany tamǵan týǵan jerindegi ónerge degen kózqarasy túzý, oıly, namysty urpaǵynyń arqasynda jergilikti teatrdyń atyn ıelenip jatyr. Bıken Rımova atynda Taldyqorǵan teatry, Hadısha Bókeeva atynda Batys Qazaqstan oblystyq drama teatry bar. Al Qazaqstannyń halyq ártisi, professor Qurmanbek Jandarbekov te osy ońtústik oblystyń azamaty. Kúmis kómeı, jez tańdaı ánshi, maıtalman sahna sańlaǵy. Shymkentten jańadan ashylǵan Opera teatry Qurekeńniń atyna ábden suranyp tur. Osyny oılasańdar», deıdi. Sóılegende baıaǵynyń bıleri sııaqty sýyrylyp, taǵylymdy áńgimesin tarıhqa toly estelikpen tuzdyqtap otyryp aıtpasa, sóziniń ajary kirmeıtin Sábıt aǵa ákimge Q.Jandarbekovtiń jarqyn beınesin jarqyratatyn qyzyqty jaıtty taban astynda taýyp aıtyp ta beredi.
Sábıt aǵamyzdyń umytyla bastaǵan eski jyldardyń áńgimesin jańa ǵana bolǵandaı jańǵyrtyp baıandap bergenine súısingen ákim halyq ártisiniń ekinshi oıyna da yqylaspen qulaq túredi. Shymkent qalasynan otyz shaqyrym jerde shyǵysy – Qarataý, ońtústigi – Qazyǵurt, Aqsý men Arystyń túıisken tusynda Sábıt aǵamyzdyń kindik qany tamǵan, ata-babasynyń ejelgi qonysy bolǵan Báıdibek aýyly – Qutarys jatyr. Ár úıdiń aýlasynan on bala oınaqtap shyǵatyn keshegi kún kelmeske ketkenimen, kelinderdiń etegine jarmasqan 4-5 qara-qura osy kúnge deıin qaı shańyraqtyń ta shamshyraǵy ispetti shapqylap ósip keledi. Aryǵa barmaı-aq, sońǵy jyldardyń ózinde ǵana jıyrmadan asa kelinniń egizden týyp qýantqany óz aldyna. Aýylynda mektep joq emes – bar, biraq Ybyraı Altynsarın atyndaǵy tar mektepte talaı jyldan beri balalar eki-úsh aýysymmen oqýǵa májbúr bolyp keledi. «80 jas mereıtoıdy toılaǵaly otyr ekensińder, nıetterińe rahmet. Biraq sol qarjyny mektep salýǵa jumsasańdar, jaqsylyq degen sol bolady», deıdi Sábıt aǵamyz.
Keshe ǵana Arystyń qumyna aýnap ósip, búgin qazaq óneriniń maqtanyshyna aınalǵan sahna saıypqyranynyń mereıtoıdy atap ótýden bas tartyp, mektep saldyrǵysy keletin ótinishine ákim de beı-jaı qaraı almaıdy. «Erýlige – qarýly» dóp kelip, sol jyly oblysta salynýy tıis alty mekteptiń birin Orazbaevtyń aýylyna josparlaýǵa tap sol jerde pármen beredi. Sodan beri eki jyl da áne-mine degenshe óte shyqty. Mektep qurylysy da mejelengen mólsherde aıaqtalyp, bıylǵy qyrkúıekte myń oqýshyǵa arnalǵan jańa bilim ordasy esigin aıqara ashqaly tur. Zamanaýı úlgimen salynǵan aýmaǵy úlken, aýlasy keń, aınalasy qorshalǵan jańa mektepke barýǵa baldyrǵandar da kún sanap asyǵyp otyr. Sport zaly, akt zaly, kitaphanasy, ashanasy, hımııa, fızıka, bıologııa pánderiniń arnaıy zerthanalary keń ári jaryq. Kúndiz-túni qurylystyń basy-qasynda júrmese de, erteńgi jaýapkershiliginiń bir ushy ózine kelip tireletindikten, týǵan jerimen baılanysyn bir sát te úzip kórmegen Sábıt aǵamyz erinbeı baryp kórip, jumystyń sapaly oryndalýyn barynsha baqylap otyrypty. «Sementi samopal bolyp, kirpishi úgitilip, shatyryn jel ushyryp, jurtqa kúlki bolmańdar. Jemqorlardy jolatpańdar! Múmkindiginshe sapaly materıaldan salynyp, yqylaspen atqarylǵan jumys bolsyn» degen tilegine týǵan baýyryndaı qulaq asyp, aýyldaǵy aýqymdy qurylystyń toqtap qalmaı, turaqty júrgizilýin qadaǵalaǵan osy aýyldyń azamaty, aýdandyq máslıhattyń depýtaty Qýanysh Syzdyqovqa Sábıt aǵasy da dán rıza.
«О́zi zordyń isi de zor». Jastaıynan muǵalim aǵalarynyń qabaǵymen tárbıelenip, qaǵazǵa qumar bolyp ósip, mańdaı terin burshaqtatyp júrip bedel bıigine kóterilgen Sábıt aǵamyz sekildi iri talanttyń bilimniń baǵasyn arttyrǵan izgi isin qalaı súıinshilesek te, súıinýge turady-aq.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
