Kezdesý barysynda shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektileri úshin jer telimderin qoljetimdi etý, kóterme jáne taratý ortalyqtaryn salý jáne basqa da máseleler talqylandy. Ásirese jer telimderi týraly aqparattyń qoljetimdiligine erekshe nazar aýdaryldy. «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń aıtýynsha, oblysta qoldanystaǵy bas jospardyń materıaldary men egjeı-tegjeıli josparlaýdy qamtıtyn qala qurylysy jobalary boıynsha geoaqparattyq derekter bazasyn qurý qolǵa alynǵan. Mundaı jumys Qyzylorda oblysynda, Astana men Almaty qalalarynda da júrgizilýde.
– Ákimdikterdiń bas josparlar týraly, bos jatqan jer ýchaskeleri jaıly aqparatty onlaın arqyly qoljetimdi etýdiń mańyzy zor. Mysaly, 5-6 sıyry bar «Bastaýdyń» túlegi óz sharýasyn keńeıtip, taǵy 10-15 sıyr satyp alýǵa nıettendi delik. Oǵan jaıylym kerek. Ol jer ýchaskesiniń nemese bos jatqan jer ýchaskesi týraly aqparattyń da joqtyǵyn biledi. Sondyqtan kásipkerge barlyq aqparat onlaın rejimde qoljetimdi bolýǵa tıis. Kásipkerler esikterdi qaqpaı, barlyq qyzmetti bir jerden alýy úshin bul alańdy óńirlik palatalar arqyly qurý kerek, – dedi Abylaı Myrzahmetov.
Sondaı-aq ol qarjy resýrstaryn alýdy ońaılatý, memlekettik satyp alýdy jetildirý, otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jáne kadrlardy oqytý týraly atqarylǵan jáne josparlanǵan jumystar barysy týraly áńgimeledi.
Aımaqtardaǵy fermerlerdi alańdatqan taǵy bir másele – saýda jelileriniń joqtyǵy. Búgingi tańda áleýmettik-kásipkerlik korporasııalar (ÁKK) eldi mekenderde fermerler ónimderin ótkizetin kóterme jáne taratý ortalyqtaryn qurýda. A.Myrzahmetov aıtqandaı, fermerler naryqqa shyǵý máselesimen ózderi ǵana aınalyspaýǵa tıis. Olar tek ónimdi qoımaǵa ótkizip, tıesili qarajatty alýǵa mindetti. Qazirgi tańda «Atameken» mundaı ortalyqtar júıesin qurýdy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen birlesip qolǵa alǵan.
Kezdesý barysynda Almaty oblysy Kásipkerler palatasy óńirlik keńesiniń tóraıymy Rımma Salyqova kásipkerlikke uzaq merzimdi kelisimsharttardy engizý qajettiligi týraly máseleni kóterdi.
– Bizdiń zaýyt jol qurylysy materıaldaryn óndirýmen aınalysady. Naryqqa shyqqanymyzǵa 10 jyl boldy. Tenderler jeltoqsan aıynda, keıde qańtarda nemese aqpan aıynda ótedi, al tapsyrýshy ónimdi naýryz aıynda talap etedi. Osy az ýaqyt ishinde kelisimge qol qoıyp, shıkizat satyp alyp, ónimdi daıyndap, Qazaqstan boıynsha jetkizip berýge mindettimin. Qazirgi jaǵdaıda bul múmkin emes. Sondyqtan bızneske uzaq merzimdi kelisimsharttar óte mańyzdy. Sonda ǵana jumysymyzdy josparlaı alamyz. Mektep ashanalarynda, aýrýhanalarda da osyǵan uqsas jaǵdaı qalyptasqan, olar da jyl saıyn satyp alýdy jarııalaýǵa májbúr bolady, – deıdi kásipker.
О́z kezeginde Abylaı Myrzahmetov «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorymen bes jyl merzimge uzaq merzimdi kelisimsharttar jasaý týraly kelisimge qol jetkizilgenin aıtty.
Jıyn sońynda depýtat Nurtaı Sabılıanov óńirlik bıznestiń problemalary men usynystary Parlamenttiń sessııalarynda qarlatynyn aıtty.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
