Asqar asýlarǵa jeteleıdi

11 qarashada Astanada Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Prezıdenti – Ult kósh­bas­shysy Nursultan Nazarbaevtyń qaty­sýy­men ótken agroónerkásip kesheni qyzmet­ker­leriniń respýblıkalyq fo­rýmyn men ómirimniń eń bir juldyzdy shaǵyna balaı­myn. El Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan mártebeli jıynda Elbasymyzdyń qo­ly­nan «Qazaqstannyń Eńbek Eri» ata­ǵyn alý zor qurmetine ıe boldym. Eko­no­mıkalyq, óndiristik úzdik jetistik­te­ri­mizdiń baǵalanýy aldymen elge, ha­lyqqa kórsetilgen úlken senim dep bilemin. Az jyldar aralyǵynda agrarlyq sektordyń buryn-sońdy bolmaǵan belesterge kóterilgenin, aýyldardy jań­ǵyr­tý baǵytynda orasan jumystardyń tyndy­ryl­ǵanyn Memleket basshysy ár­daıym aıtyp keledi. Táýelsizdi­gimiz­diń uly toıy­na arnalǵan saltanatty jınalysta sóı­le­gen sózinde Nursultan Ábishuly jańa mem­leket retinde irge tikken Qazaqstan­nyń qazirgi jáne al­daǵy basymdyqtaryn aıqyndap berdi. Sońǵy on jylda ǵana ekonomıkamyz­dyń shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileri óndirgen ónim 20 ese ósip, 7 trıllıon teńgeni quraǵan. Eger 1993 jyly jan basyna shaqqandaǵy IJО́ 700 dollar bolsa, búginde 11 myń dollardan asyp otyr. Halyqaralyq sarapshy­lar­dyń «Qazaqstan – jemisti memlekettik joba» dep joǵary baǵa berýi ánsheıin aıtyla salǵan sóz emes. 2003 jyly qa­byldanǵan damýdyń 2003-2015 jyl­dar­ǵa arnalǵan ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý baǵ­darlamasy ekonomıka­myz­dy órkendetýge erekshe serpin berip, ártaraptandyrý ba­ǵytynyń bastaýyna aınaldy. Aýyl sharýashylyǵynyń jal­py ónim kólemi sońǵy on jylda 4 esege ulǵaıýynyń ózi-aq kóp nárseni ańǵartyp tur. Mereıtoıly jyly egistik alqap­ta­ry­nan 30 mıllıon tonnaǵa jýyq astyq jınaldy. Mundaı rekordtyq ónim soń­ǵy jarty ǵasyr ishinde bolmaǵan. Biz mundaı tabystarǵa AО́Sh salasy saıa­satynyń durys úılestirilýi arqasynda jetip otyrmyz. Elbasymyzdyń tikeleı qoldaýy nátıjesinde agrarlyq sektorǵa sońǵy bes jylda respýblıkalyq bıýdjetten 670 mıllıard teńge bólindi. Memleket demeýine arqa súıegen fermerler búginde joǵary ónimdi tehnıkalarmen jumys isteıdi. Ylǵal ustaýshy tehno­logııalardy keńinen qoldanady. Memlekettik agrarlyq saıasatynyń jemisin soltústikqazaqstandyq dıqan­dar da naqty sezinip otyr. Soltústik Qazaqstan oblysy – astyqty óńir. Elimizdegi aýyl­sharýashylyq ónimderiniń 12 paıyzy osyn­da óndiriledi. Onyń 60 paıyzdan astamy eginshilik salasy esebinen qam­tama­syz etiledi. Bıyl gektar berekesi 22,7 sentnerden aınalyp, Otanymyzdy 9 mıllıon tonna sapaly astyqpen qýanttyq. Bir jyldyń ishinde ǵana 7 mıllıard teńge sýbsıdııa bólindi. Sóıtip, mashına-traktor parkiniń 80 paıyzyn jańalaýǵa múmkindik týdy. О́ńirde ındýstrııalandyrý kar­ta­syna 30 mıllıard teńgeniń 24 jobasy engizilip, 18-i iske qosyldy. Prezıdentimiz óz sózinde myqty eko­nomıka men kúshti memleket qalyp­tas­tyrýmen shektelmeıtinimizdi, aldaǵy onjyldyqtar tarıhı sekiris dáýiri bolýy jóninde mindetteri qoıdy. Oǵan jetý joldaryn atap kórsetti. Solar­dyń ishinde aıryqsha nazar aýdaratyny – Qazaqstan­nyń ınnovasııalyq damýy­nyń jol kar­tasy «Júz ınnovasııa» baǵdarlamasynyń usynylýy. Bizdiń sharýashylyq ǵylym jetistikteri men ozyq tehnologııalardy óndirispen ty­ǵyz ushtastyryp, tolaıym tabystarǵa jetýdiń barlyq joldaryn jiti qaras­tyryp ­keledi. Bıyl 70 myń ga alqapqa dándi da­qyldar sepken edik. Agroteh­nı­ka­lyq ta­lap­tarǵa saı kútip-baptaýdyń arqa­syn­da shyǵymdylyq 30 sentnerden asyp tústi. Búginde etti mal sharýa­shy­ly­ǵyn da­my­týǵa, onyń eksporttyq áleýe­tin art­tyrýǵa aıryqsha mán berip otyrmyz. Asyl tu­qymdy mal sharýashylyǵy mártebesin ıelene otyryp, sútti jáne etti iri qara malyn 4 myń basqa jetkizdik. Jergilikti qazaqtyń aqbas jáne qara ala sıyr­larymen qosa Kanadadan golshtıng asyl tuqymdy maldary ákelinip, eki myń basqa shaqtalǵan sút fermalaryn iske qostyq. Búginde ár sıyrdan alynatyn ónim mólsheri 8 myń lıtrdi quraıdy. Jýyrda shet elden taǵy da bes júz bas sútti sıyrlar jetkizildi. Ishki múmkindikterdi tıimdi paıdalana bilsek, aldaǵy jyldary mal basyn 6 myńǵa jetkizbek oıymyz bar. Elbasynyń Mańǵystaý oblysy aktıvinde sóılegen sózi de árbir qazaqstan­dyq­qa úlken oı salyp, táýel­sizdigimizdi tuǵyr­ly etý jolyn­da­ǵy aby­roıly belesterge jetýde birlik pen tatýlyqty berik ustaný qajettigin taǵy bir  eske salady. Rýslan  MOLDABEKOV, Qazaqstannyń Eńbek Eri,  «Taıynsha-Astyq» JShS-niń bas dırektory. Soltústik Qazaqstan oblysy, Taıynsha aýdany.