Alǵash ret keń kólemde ótkizilgen tájirıbe Soltústik Qazaqstan oblysy Esil aýdanynyń Korneevka aýylyndaǵy sharýashylyqta uıymdastyryldy. Onda sharýalarǵa kádimgi qara topyraqty alqapta joǵary sapaly astyq sapasyn qamtamasyz etetin jazdyq bıdaıdy sebýdiń ońtaıly mezgilin anyqtaý, jazdyq bıdaıdy ósirý kezinde azot pen fosfordyń tıimdi mólsherin eseptep shyǵarý, sonymen qatar
«A.I. Baraev atyndaǵy AShǴО́O» JShS seleksııasy men basqa da ǵylymı mekemeler shyǵarǵan jazdyq bıdaıdyń býdandastyrylǵan suryptaryn iriktep alyp, onyń beıimdelgishtik qasıeti men ekologııalyq turaqtylyǵyna baǵa berý, óńdelgen egistik jerlerge agrohımııalyq zertteýler júrgizý sharalary kórsetildi. Sondaı-aq sharýalar egistik alqabyna azotty tyńaıtqyshtar seýip, bıdaıdyń ónimdiligin arttyrýdyń tıimdi tásilin tapqany aıtyldy. Mundaǵy basty maqsat ósimdik sharýashylyǵyn ártaraptandyryp, sapaly tuqym shyǵarý bolatyn.
Baraev ortalyǵynyń ǵalymdary men jergilikti dıqandar osyǵan deıin shaǵyn aýmaqtarda ǵana tájirıbe júrgizgen edi. Bul joly 500 gektar jerge jazdyq bıdaı túri egildi. Máselen, bul jerden buryn gektaryna 25 sentnerden ónim alynsa, Baraev ortalyǵynyń bergen usynystaryn oryndaý arqyly endi gektarynan 40 sentner ónim alýǵa múmkindik týdy.
– Bul tájirıbe Prezıdent N.Nazarbaevtyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda aıtylǵan, 5 jyl ishinde agroónerkásip keshenindegi eńbek ónimdiligin kem degende 2,5 ese arttyrý týraly tapsyrmasyn oryndaýǵa baǵyttalǵan, – deıdi ǵalymdar.
A.I.Baraev atyndaǵy astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵy AО́K-ti sıfrlandyrý aıasynda da birqatar jumys atqarýda. Máselen, tájirıbelik egistikterde dálme-dál eginshiliktiń ozyq ınnovasııalyq tehnologııalaryn engizýde. Dálme-dál eginshilik elementterin engizý fermerlerge óndiristiń tıimdiligin aıtarlyqtaı jaqsartýǵa múmkindik bermek. Mundaı tehnologııalardy engizý dıfferensıaldy qoldaný esebinen tyńaıtqyshtar men qorǵanys quraldaryn tıimdi paıdalanýǵa jol ashady jáne aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń ónimdiligin ortasha eseppen 15%-ke arttyrady.
Jaqynda A.I.Baraev atyndaǵy astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵyndaǵy tájirıbelik sharýashylyqtar negizinde aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine arnalǵan kezekti «Neo Nomad» iskerlik oıyny ótkenin aıta keteıik. Oıynǵa fermerlik sharýashylyqtardyń 50-den astam ókili, ǵalymdar, agrarlyq ýnıversıtetterdiń stýdentteri, sondaı-aq dálme-dál eginshilik salasynda ónimderin usynatyn kompanııalar, aýdandyq memlekettik qurylymdardyń ókilderi qatysty. Is-shara barysynda sıfrlandyrý agroónerkásip keshenin memlekettik retteýdiń tórt baǵytyn damytýdyń negizgi quraly bolatyny aıtyldy.
Agroónerkásip keshenin sıfrlandyrý básekege qabilettilikti jáne eńbek ónimdiligin arttyrýǵa, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge jáne salaǵa ınvestısııa tartýǵa jańa múmkindikter beredi. Jalpy alǵanda, 2025 jylǵa deıin ekonomıkalyq tıimdilik shamamen 40 mlrd teńgeni quraıdy dep kútilýde.
Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»
