Bakýdegi básekeniń basty bir ereksheligi, bul joly jeńis tuǵyryna kóterilgen balýandardyń barlyǵy da qomaqty mólsherde syıaqyǵa ıe boldy. Máselen, jekelegen saıystyń júlde qory 800 000 eýrony qurap otyr. Tarqatyp aıtsaq, jeńimpaz atanǵan dzıýdoshy 20 800 eýrony oljalasa, kúmis medaldiń ıegeri 12 000 eýrony enshileıdi. Qolaǵa qol jetkizgen sportshy 6 200 eýrony qaltaǵa basady. Jáne de sol balýandardyń jeke bapkerleri de Qap taýy bókterinen qur qol qaıtpaıdy. Chempıondy baptaǵan jattyqtyrýshyǵa 5 200 jáne júldegerlerdi daıarlaǵan mamandarǵa 3 000 men 1 600 eýro tabys etiledi. Sondaı-aq, aralas komandalyq saıysta tabysqa jetken memlekettiń órenderine de ájepteýir mólsherde syıaqy qarastyrylǵan. Bul básekede jeńimpazdar men júldeger atanǵan memleketterge alǵan oryndaryna sáıkes 72 000 (bapkerge 18 000 ), 48 000 (bepkerge 12 000) jáne 20 000 (bapkerge 5 000) eýro beriledi.
Tuńǵysh ret Qazaqstannyń dzıýdoshylary álem chempıonatynyń júldesine 2001 jyly qol jetkizdi. Germanııanyń Mıýnhen qalasynda 73 kılo salmaqtaǵy Ashat Shaharov pen 100 kılo salmaqtaǵy Ashat Jıtkeev úshinshi tuǵyrǵa kóterilip, mereıimizdi bir kóterip tastady. Odan keıingi úsh jarysta jolymyz bolmady. 2009 jyly Gollandııanyń Rotterdam qalasynda Maksım Rakovtyń teńdessiz sheberligine tamsandyq. 100 kılo salmaqta beldesken otandasymyz oza shaýyp, bas júldeni oljalady. 2010 jyly Tokıodan tabyssyz oralsaq, 2011 jyly Parıjde dál sol Maksım Rakov kúmis medaldi moınynda jarqyratty.
2013 jyly Rıo de Janeıroda 66 kılo salmaqtaǵy Azamat Muqanovtyń asqan sheberligine tánti boldyq. Aqtyq synǵa deıin qarsylastaryn bir demmen qoǵadaı japyrǵan qandasymyz sheshýshi tusta ǵana utylyp, ekinshi orynǵa taban tiredi. 2014 jyly Chelıabide bizdiń balýandar tegisteı utylsa, 2015 jyly Almatyda qazaqtyń qos uly asa jeńil salmaq dárejesiniń bas júldesin ózara sarapqa saldy. Nátıjesinde Eldos Smetov altyn alsa, Rýstam Ybyraev kúmispen kúpteldi. Al 2017 jyly Býdapeshte ótken jarysta Otgonseseg Galbadrah qola medaldi ıelendi. Osylaısha, ol Qazaqstannyń áıelder dzıýdosy tarıhynda júlde alǵan tuńǵysh balýan retinde óz esimin sporttyq shejirege tirkedi.
Vengrııanyń bas shaharynda ótken sońǵy dúnıejúzilik dodaǵa keńirek toqtalatyn bolsaq, erler arasyndaǵy jarysta Japonııanyń juldyzdaryna teń keler eshkim tabylmady. Jeti salmaq dárejesiniń tórteýinde olar top jardy. Atap aıtsaq, Naohıso Takato (60 kılo), Hıfýmı Abe (66 kılo), Soıchı Hashımoto (73 kılo) jáne Aaron Volf (100 keli) aldyna jan salmady. Sondaı-aq, germanııalyq Aleksandr Vıcherzak (81 kılo), serbııalyq Nemanıa Maıdov (90 kılo) jáne fransııalyq Teddı Rıner (+100 kılo) altyn tuǵyrǵa kóterildi.
Áıelder arasynda da Japonııa quramasynyń qarqyny óte kúshti boldy. Kún shyǵys elinen kelgen Fýna Tonakı (48 kılo), Aı Shıshıme (52 kılo), Chızýrý Araı (70 kılo) syndy sulýlary Býdapeshte altynnan alqa taǵyndy. Mońǵolııalyq Dorjsýrengın Sýmııa (57 kılo), fransııalyq Klarıss Agbenený (63 kılo), brazılııalyq Maıra Agııar (78 kılo) jáne qytaılyq Iýı Sýn (+78 kılo) óz salmaq dárejelerinde dara shyqty.
Sanaýly kúnderden keıin Qap taýy bókterine attanǵaly jatqan jigitterimiz de «álem chempıonatynan júldesiz oralmaımyz» dep julqynyp tur. Bul jarysta Eldos Smetov pen Ǵusman Qyrǵyzbaev (60 kılo), Erlan Serikjanov (66 kılo), Jansaı Smaǵulov pen Bekádil Sháımerdenov (73 kılo), Dıdar Hamza men Ázız Qalqamanuly (81 kılo), Islam Bozbaev (90 kılo), Vıktor Demıanenko (100 kılo) jáne Erasyl Qajybaev (aralas komandalyq saıys) syndy sańlaqtar qorǵaıdy.
Qazaqstannyń áıelder qurama komandasy músheleri arasynan Otgonseseg Galbadrah (48 kılo) pen Gúljan Isanova (+78 kılo) Azııa oıyndarynda qola medaldi moıyndaryna ildi. Mine, Bakýde de dál osy sportshylarǵa úmit artylyp otyr. Árıne, taıaý kúnderi 35 jasqa tolǵaly otyrǵan Gúljanǵa qaraǵanda 26 jastaǵy Otgonsesegtiń múmkindigi áldeqaıda zor ekeni esh daý týǵyzbasa kerek. Galdabrah 2016 jylǵy Rıo Olımpıadasy men 2017 jylǵy Býdapeshtegi álem chempıonatynda júlde alǵan. Ol basqa da dúbirli dodalarda daralanyp júr. Al Azııa oıyndarynda úsh ret qolany qorjynǵa salyp, Azııa chempıonatynda segiz márte júldegerler sanatynan kóringen ardager sportshyǵa jumyr jerdiń myqtylary jınalatyn jarysta jalyndy jastarmen ıyq tiresý ońaıǵa soqpas.
Ǵalym SÚLEIMEN,
«Egemen Qazaqstan»
