«Balalarǵa qatysty oqıǵalardyń kópshiligi seksýaldy sıpatta bolǵan. Balany óltirý de, balalardyń óz-ózine qol jumsaýy da bar. 124 bala bıyl ómirmen qosh aıtysty. 2008 jylǵy eki bala ózderi qylmys istedi», dedi Bala quqyqtary jónindegi ýákil. Aıtýynsha, mundaı jaǵdaıdyń aldyn alý maqsatynda jaýapty organdar tyń jospar ázirleýde. «Bul jaǵdaılar neden bolyp jatyr? Osynyń bárine bir jaýap izdeýimiz kerek. Osy rette elimizdiń Ishki ister mınıstrligi, Bas prokýratýrasy, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi birlesip, jospar jasady. Josparda jas balalar qalaı júrip, qalaı turýy kerektigi tolyǵymen jazylǵan. Bala men ata-ana zorlyq-zombylyqqa tap bolmas úshin qandaı jumys júrgizý kerek? Quqyq qorǵaý organdary qandaı sharalardy qolǵa alýy tıis? Osy máselelerge qatysty jumystardy qaıtadan jańartyp jatyrmyz», dedi S.Aıtpaeva
Eldegi balalardyń quqyqtaryn qorǵaý júıesin jetildirý jáne damytý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen 2016 jyldyń 10 aqpanynda Bala quqyqtary jónindegi ýákil ınstıtýty qurylǵan bolatyn. Atalǵan ınstıtýt óz qyzmetin qoǵamdyq negizde iske asyrady.
Jıynda S.Aıtpaeva Qazaqstan Respýblıkasynyń Bala quqyqtary jónindegi ýákili bolyp taǵaıyndalǵannan beri qandaı jumystar atqarylǵanyn aıtyp berdi.
«Biz Almaty qalasynda birinshi ret úkimettik emes uıymdarmen birge birlesken dıalog ótkizdik. Oǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri, Densaýlyq saqtaý mınıstri, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri qatysty. Sonymen birge Oral qalasynda balabaqshalardyń jumysyna qatysty másele bolatyn. Bul máseleni arnaıy sol jerge baryp sheshtik. Oǵan Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi qatysty. Balalar jedel túrde balabaqshalaryna qaıtaryldy», dedi S.Aıtpaeva. Onyń aıtýynsha, Bala quqyqtary jónindegi ýákildiń aınalysatyn negizgi jumystarynyń biri – azamattardyń ótinishteri men shaǵymdaryn qaraý. «Eki aıdyń ishinde 80-ge tarta ótinim kelip tústi. О́tinimderdi paraqtap otyryp, qandaı oıǵa kelýge bolady? Birinshiden, otbasylyq qarym-qatynas pen alımenttik mindettemelerdiń, áleýmettik jáne turǵyn-úı boıynsha quqyqtyq, balalardy tárbıeleý máseleleri ótkir turǵanyn baıqaýǵa bolady. Shaǵymdardy qaraı otyryp, Qazaqstannyń Bala quqyqtary jónindegi ýákili retinde men qazirgi qoldanystaǵy zańnamanyń talaptaryn ótinim berýshilerge túsindire otyryp, memlekettik organdardy, mınıstrlikterdi máseleni sheshýge aralastyrýdyń nemese bılik ókilderiniń áreket etýi men etpeýiniń sebebin túsindirip beremin. Jergilikti atqarýshy organdar kúndelikti ómir kórsetip otyrǵandaı, azamattardyń zańnamalyq quqyqtary men múddelerin túsindirip bermeıdi», dedi S.Aıtpaeva.
Statıstıkalyq málimetke súıensek, búginde respýblıkada 5 623 387 bala bar. Onyń ishinde mektepke deıingi jastaǵy balalar sany – 2 254 538. Al 3 050 770-i – mektep jasyndaǵy balalar, 545 298-i (18 jasqa deıingi) – bilim alýshy jastar. Sondaı-aq 26 672 jetim jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bar.
Dınara BITIK,
«Egemen Qazaqstan»
