«Túnergen kún qaıta jap-jaryq bolǵandaı»

(ELBASY SAPARYNAN KEIINGI TOLǴANYS)

Biz maqala taqyrybyna shyǵaryp otyrǵan bul sózder Elbasymyzdyń Jańaózen jurtshylyǵymen kezdesýinde aıtyldy. «Sizdiń aldyńyzda búgin betimiz uıalǵannan, qalaı qylarymyzdy bilmegennen sóılep turmyz. Keshir dep te aıtýǵa batylymyz barmaı tur. Eldiń atynan keshir deýge. Sizden uıat boldy. Sizdiń qamqorlyqtan basqa, jaqsylyq qylǵannan basqa zatyńyz joq. Búgin siz keldińiz, siz kelgennen keıin mynaý О́zendegi  túnergen kún qaıta jap-jaryq bolǵandaı bolyp kórinip tur maǵan. Adamdardyń kóńili de sondaı. Kelgenińizge qatty rahmet aıtamyn, ózim de qýanyp turmyn, halyq ta qýanyp tur» – oralmandar keńesi tóraǵasynyń bul sózin barsha mańǵystaýlyqtardyń ortaq oıy deýge bolady. Aldymen Mańǵystaý jurt­shy­lyǵy Elbasymyzdyń osyn­daı qıyn jaǵdaı týyndaǵan tusta arnaıy kelgenine ra­zy­lyq bildirdi. Nursultan Ábish­ulynyń qazaqy dástúrimen áń­gimeni «Men adamdary qaıtys bolǵan otbasylaryna kóńil aıtýǵa keldim» dep bastaýynyń ózi júrekterdi eljiretip jiberdi. Elbasymyz talaı kúnnen beri dúrbeleńge túsken halyqqa basý aıtty, jurtty sabyrǵa sha­qyrdy. «Bostandyq – basy­myzdaǵy baqyt. Sol baqytty ustaı bileıik. Elimiz tynysh bolsa, jerimiz bútin bolsa, ba­lalarymyz baqytty bolady. Endi-endi aıaǵymyzdan tik turyp kele jatqanda óz berekemizdi ózimiz ketirsek, urpaqtarymyz­dyń bolashaǵy bulyńǵyr bola­dy», dedi Nursultan Nazarbaev. Aqtaý men Jańaózendegi kezdesýlerdi telearnalar arqyly kórgen oblys halqy, sol kezdesýlerge qatysqan jurtshylyq ókilderi Prezıdenttiń bólekshe parasattylyǵyna taǵy da kóz jetkize tústi.  Osy arqyly El­ba­sy ár iste de sonaý Táýrat za­ma­nynan kele jatqan «Aqıqat bel ortada jatady» degen da­na­lyqty basshylyqqa alatynyn tanytyp, kez kelgen qubylysqa dıalektıkalyq qarama-qaıshy­lyq zańdylyǵy turǵysynan tal­daý jasaýdyń úlgisin kór­se­tip berip otyr. Nursultan Ábishuly Jańaózende oryn alǵan jappaı tártipsizdikterdi qatań aıyptaı kelip, olardy zań buzýshylyqqa arandatyp salǵan aramzalardyń ádil jazadan qutylmaıtynyn aıtty. «Osy­nyń barlyǵyna dırıjerlik syrttan otyryp jasaldy. Qaı jerde bolsa da, dúnıeniń qaı túkpirinde bolsa da, izdep ta­bamyz onyń bárin. Bıyl tap­pasaq, endigi jyly tabamyz. Shyn­dyqty shyǵartamyz. Sot bo­lady, kináliler jaýapqa tarty­la­dy», dedi Prezıdent. Sonymen birge, Elbasy bul basbuzarlyqqa negizgi aıyptylar munaıshylar emes ekendigin de basyn ashyp kórsetti. «Arandatýǵa túsip, esh­qandaı qylmys jasamaǵan adam­dardyń bári bosatylady», dedi.  Olardyń eńbek daýyna qatysty máselelerdiń der kezinde qaral­maýy, problemalardy tunshyq­ty­ryp ustaýǵa tyrysý, el basshy­lyǵyna jalǵan aqparat berý osy oqıǵanyń bir sebebi ekendigin eskertti. «Úkimet, «Samuryq-Qazy­na» qory, «QazMunaıGaz» kompa­nııasy meniń eńbek daýyn ýa­qytynda sheshý jónindegi tap­syr­mamdy oryndamady. О́kinish­ke oraı, olar bul máseleni sheshýge qabiletsiz bolyp shyqty. Ult­tyq kompanııa men onyń enshiles qurylymdarynda kezdeısoq adam­dar kóp ekendigin kórip otyr­myz», dedi Elbasy. Rasynda da, Prezıdentke «Barlyǵy durys bolyp jatyr. Barmaı-aq qoıy­ńyz, másele sheshiledi. О́zderi ty­nyshtalady. Sóıtemiz, búıtemiz» dep sóıleıtinderdiń       jaýyrdy jaba toqýy qandaılyq qaterge alyp kelgenin qazir búkil el kórip-bilip otyr. Prezıdent Aqtaýda, Jańa­ózen­de sóılegen sózderinde mu­naı­shylardyń muńy tyńdala­ty­nyna, osy oqıǵadan qorytyndy shyǵararda barlyq faktorlar eskeriletinine basa nazar aýdardy. Jańaózendegi qordalanyp qalǵan problemalardy sheshýdiń  jolda­ryn, jumyssyz qalǵandardy ju­myspen qamtýdyń tetikterin naq­ty kórsetkeni Nursultan Ábish­ulynyń ekonomıkanyń kiltin biletin qasıetin tamasha tanytty. «Mynaý «О́zenmunaıgazdyń» tó­ńi­reginde qazir jańa óndiris ashy­lady. Jańa mekeme ashamyz. Ol burǵylaý kompanııasy bolady. Onyń qurylysy bir jyl­dyń ishinde júredi. Sol bir jyldyń ishinde adamdardy burynǵy jal­­aqy­symen jumysqa ala­myz», degen Elbasymyzdyń só­zine jı­nalǵan jurtshylyq dýyl­data qol soqty. «Olardyń bárine aı­tyńdar. Eshkimnen qo­ryqpasyn. Men qazir tapsyrma beremin. Eshkim olardy qa­ma­maıdy, us­tamaıdy, olar kelip, sóıles­pese, jaǵdaıdy bilmesek, biz olardy qalaı orna­las­tyra­myz?», degendi de aıtty Nursultan Ábishuly. Prezıdenttiń tártip saq­shy­larymen kezdesýinde de biraz jaıdyń basy ashyldy. Áýelde alańǵa eshqandaı qarýsyz kelgen polıseılerdiń qarýdy tek qorǵanys maqsatynda qolda­nýǵa májbúrlengenderi aıtyl­dy. Onyń ózinde kópke deıin oq aspanǵa, jerge atylǵan. Ra­syn­da da, tabeldik qarýdaǵy ár oq úshin ózi tikeleı jaýap beretin, orynsyz oq atsa qylmystyq jaýapqa tartylatynyn biletin tártip saqshylarynyń qarý qol­danýǵa tek basqa amaly qalmaǵanda ǵana baratyny belgili. Máseleni ońaılatyp kórse­týdiń jónsizdigin eskertti Pre­zıdent. «Árbir qaıtys bolǵan adamnyń qalaı opat bolǵanyn teksertemiz. Jeke-jeke. Mán-mánisin anyq^­taı­myz. Qaı jaǵ­daıda kimniń ki­náli ekenin naq­ty anyq­taımyz», degen Nur­sul­tan Ábishuly oıyn qazaqy qara tilmen, qarapaıym uǵym­men qaıyryp, elge sóz arnady. «Osymen mynandaı sum­dyq­ty toqtatyńdar. Masqara bolmaıyq. Solaı boldy eken dep men Mańǵystaý jurtyna kóńilimdi ózgertpeımin. Qazaq eldiń qaı túkpirinde júrse de meniń qazaǵym. Mańǵystaý – 362 áýlıeniń jeri, qasıetti jer. So­lardyń arýaǵyna kúl shash­pań­dar. Olardyń qaharyna qal­mań­dar. Uıat bolady» – búkil álem aldynda abyroıly Elbasy­myz­dyń bul sózine túsinikteme qa­jet emes dep oılaımyz. Jańa­ózendegi kezdesýde sóz alǵan aqsaqaldyń: «Myna aıtqany­ńyzǵa dán rıza bolyp otyrmyn. Qaıdaǵy joqtyń bárin adamnyń esine túsirdińiz. Muny estigen adamnyń tebirenbeske amaly joq», degeni de sondyqtan. Prezıdenttiń bul sapary Ja­ńa­ózen jarasynyń jazy­lyp, kıeli Mańǵystaýǵa mereıli kúnder kóp uzamaı qaıta kelerine ha­lyq­tyń senimin art­tyra tústi. Jolaman BOShALAQ, «Egemen Qazaqstan» – Aqtaýdan.