K.Kúıikov BUU minberinen sóılegen sózin: «Men ıadrolyq qarýdan zardap shekken jáne synaqtardan qurban bolǵan barlyq adamdardyń atynan sóz qozǵaımyn. Búgin Qazaqstannyń ıadrolyq synaqtardan kórgen búkil qasiretteri men zardaptaryn taǵy bir eske salýǵa bolady», dep bastady. Odan ári K. Kúıikov óz ǵumyr jolynyń tarıhyn baıandap, ómiriniń 25 jylyn qylqalamdy tisimen jáne aıaqtary kómegimen qozǵaltyp sýret salý arqyly ıadrolyq qarýsyz álem úshin kúresýge arnaǵanyn atap ótti.
Ol sondaı-aq Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly sheshimi búkil álemge Qazaqstan tańdaǵan beıbitshilik pen izgilik jolyn kórsetkenine jáne basqa elderge laıyqty úlgi bolǵanyna nazar aýdardy. Naqty segiz memlekettiń – Mysyr, Úndistan, Iran, Izraıl, KHDR, Qytaı, Pákistan jáne AQSh-tyń tıisti qadamdaryna baılanysty Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shartynyń óz kúshine enetine oraı, olardy IаSJTSh-qa qol qoıýǵa jáne ratıfıkasııalaýǵa shaqyrdy. «Sizderge álemdi odan ári jaqsartyp, ózgertetin ýaqyt keldi», dep málimdedi K.Kúıikov.
BUU Bas Assambleıasynyń tóraǵasy Mıroslav Laıchak ótkizgen otyrys barysynda BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh, Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shart uıymynyń atqarýshy hatshysy Lassına Zerbo, sondaı-aq 27 memleket jáne óńirlik toptardyń ókilderi sóz sóıledi.
«Búgin biz Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúnin atap ótý úshin jınaldyq. Biz bundaıdy kóp ret ótkizdik. Biraq búgin biz birinshi ret joǵary deńgeıdegi resmı otyrys formatynda kezdesip otyrmyz. Biz Qazaqstanǵa kúsh-jigeri úshin jáne osy otyrys úshin alǵysymyzdy bildirýimiz kerek», dep málimdedi M.Laıchak BUU Bas Assambleıasy otyrysynyń ashylýynda.
BUU Bas hatshysy A. Gýterrısh óz sózinde keń aýqymdy ıadrolyq synaqtardyń qurbandaryn umytpaýǵa shaqyrdy. Ol álemniń kóptegen óńirleriniń adamdary 2000-nan astam ıadrolyq synaqtardyń zardabyn tartyp otyrǵanyn atap ótti. Bas hatshy IаSJTSh-nyń kúshine enýi úshin barlyq kúsh-jigerdi salý qajettiligine nazar aýdardy.
Otyrysta basqa da qatysýshylar, Qazaqstanǵa ıadrolyq qarýdy taratpaý salasyndaǵy jetekshi róli úshin alǵysyn bildire otyryp, bul máseleni halyqaralyq qoǵamdastyqtyń basty nazarynda únemi ustap turýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Sonymen qatar ıadrolyq qarýdan azat álem qurý úshin ıadrolyq synaqtarǵa jedel túrde tyıym salý sharalaryna aıryqsha nazar aýdaryldy.
Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov óz sózinde Qazaqstannyń ıadrolyq tarıhynyń qaıǵyly betterin ıadrolyq qarý men olardyń saldary adamzattyń ıgilikti ári qaýipsiz bolashaǵymen úılesimsizdiginiń jarqyn mysalyna teńedi. «Dúnıejúzilik qoǵamdastyqtyń basym kópshiligi Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shartqa qol qoıý jáne ony ratıfıkasııalaý arqyly senimdilik pen izgilik amaldaryn tanyta bildi. Osyndaı ıgilikti áreketter men ózara senimdi nyǵaıtý sharalary álemdi ıadrolyq synaqtardyń qaýip-qaterinen túpkilikti qutqarýǵa múmkindigi bar qalǵan azshylyqtan talap etilýde», dedi Qazaqstan elshisi.
Aıta keteıik, Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni 2010 jyldan bastap atalyp keledi. Bul kún Qazaqstannyń bastamasy boıynsha 2009 jyldyń jeltoqsanynda BUU Bas Assambleıasynyń 64/35 qararymen qabyldanǵan. Al 2017 jylǵy jeltoqsanda qabyldanǵan qararǵa sáıkes, atalǵan kúndi Bas Assambleıanyń joǵary deńgeıdegi resmı otyrystary formatynda atap ótý múmkindigi bekitilgen.
Daıyndaǵan
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»
