О́ner men mádenıetti óristetip otyrǵan mádenıet oshaǵy «Rýhanı qazyna» baǵdarlamasy aıasyndaǵy asqaraly mindetterdi júzege asyrý úshin ultymyzdyń rýhanı bolmysyn, halqymyzdyń jan dúnıesin baıyta túser basym baǵyttardy anyqtap, aldaǵy mindetterdi saralap alǵan.
– Mádenıet saraıynyń bedelin kóterý úshin burynnan júzege asyp kele jatqan mádenı jumystardy ekshep, jańalap, zaman talabyna laıyqtap shıratý qajet boldy, – deıdi mádenıet saraıynyń dırektory Kúmis Bilálova, – jandy jumystyń arqasynda tabysymyz da az emes. Eń bastysy mádenıet saraıy kókshetaýlyqtardyń rýhanı ortalyǵyna aınaldy. Jurt tek mádenı sharalardy tamashalaýǵa ǵana emes, ózderi de qatysýǵa yntaly. Al bul el birligi degen sóz.
Aıtsa aıtqandaı, mádenıet saraıynyń kórkemónerpazdary qatarynan birneshe jyl boıy dástúrli oblystyq «Aqmola juldyzdary» baıqaýynyń bas júldesin enshilep, birneshe avtokólikke ıe bolǵan. О́ner báıgesi de baq pen bap shabatyn alaman ǵoı. Jarys jolynda delebeńdi qozdyrar, búıir qyzdyrar sony soqpaqtyń bolǵany qandaı jaqsy. Tyńnan jol izdegen bular «Jas batyr», «Retro áýenderi», «Sulý hanshaıym», «Altyn daýys» tárizdi saıystardy dástúrge aınaldyrdy. Jylt etken jańalyq halyqty ózine baýraı tústi. Sóıtip kópshilik súıip tyńdaıtyn, tyńdap qana qoımaı jan júrekterinde shýaqty jylylyq estirtetin kórermenderdiń kózaıymyna aınalǵan mádenı sharalarǵa aınaldy.
Keler kúnderdiń kókjıegi araılana túsý úshin de alysqa arnap jospar jasaǵan saraı basshysy «Kókshetaý», «On alty qyz», «Shalqyma» jáne «Kerbez sulý» halyqtyq bı ansamblderine tájirıbeli baletmeısterler men dırıjerlerdi shaqyrdy. Sóıtip jańa baǵdarlamalar quryldy. 2010 jyly dombyrany nasıhattaý maqsatynda «Kórkemtaý» balalar orkestrin quryp, sonyǵa soqpaq saldy. Orkestr búginde kıeli kúı álemine nyq qadam basqan ujymǵa aınaldy. Kókshetaýlyq balalar da tylsym ónerdiń qyr-syryn uǵýǵa qumarta tústi. Ony osy ujymǵa múshe bolýǵa ótinish bildirýshilerdiń sanynan-aq ańǵarýǵa bolady. Áýel bastaǵy maqsat babalardyń kókiregin terbetken baǵzy ónerdiń baǵy ashylyp kele jatqandyǵyn alaqaılap aıtýǵa ábden bolady.
Búgingi zamannyń múmkindikterinen de quralaqan qalyp otyrǵan joq. Internet festıvaldar men saıystar uıymdastyrý arqyly kókshetaýlyq kórkemónerpazdardyń kemel ónerin álemdik keńistikte júıeli nasıhattaý jolǵa qoıyldy. Árqıly taqyryptaǵy ınternet konferensııalar men salmaqty pikir aıtylatyn semınarlar uıymdastyrylyp, kommýnıkasııalar men aqparatty óńdeý ádisterin ıgerip, áleýmettik jelilermen de jumys isteýde.
Búginde saraı ishinde bı óneri bıik deńgeıde damyp kele jatyr. Elimizdi bylaı qoıǵanda, sheteldiń talaı talǵampaz kórermenin tamsantqan «On alty qyz» halyqtyq bı ansambliniń ónerdegi órisi – jas tolqynǵa jaqsy ónege. «Shalqyma», «Tumar», «Polıanka», «Sývenır» bı ansamblderiniń jumysy jańa sıpatqa ıe boldy. Bir qyzyǵy, mádenıet saraıynyń kórkemónerpazdar úıirmelerine eńbektegen baladan eńkeıgen kárige deıin, ıakı bes jastan seksen jasqa deıingi adamdar qatysady eken. Osyndaǵy ardagerler hory jarty ǵasyr boıy úzbeı jumys istep keledi.
Kókshetaý – áýelegen ánimen aty shyqqan ólke. Ilkiden jalǵasyp kele jatqan ádemi ónerdi nasıhattaý, talapty balalardy tárbıeleý oń jolǵa qoıylǵan. Máselen, mádenıet saraıyndaǵy «Juldyz», «Shamshyraq», «Baldáýren» án stýdııalarynda talantty balalar tárbıelenýde. Olardyń ónerdegi órisin oblys ortalyǵynyń turǵyndary kórip, tyńdap, tánti bolyp júr.
Taǵy bir aıta keterligi, el ishinde eleýli isterge muryndyq bolǵan «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda jańa jobalar júzege asyrylýda. Sonyń biri «Álem» jobasy sheńberinde halyqaralyq festıvaldarǵa qatysyp, ulttyq ónerdiń ulaǵatyn nasıhattaý qolǵa alynǵan. Jastar arasynda burynǵy qalyptasqan sanany ózgertý, aqyl-oı qabiletterin arttyrý, eń bastysy Otanymyzǵa degen ot jalyndaı lapyldaǵan patrıottyq sezimdi qalyptastyrý júzege asyrylýda. Osy joba aıasynda ótken jyly «Polıanka» úlgili ujymy Sankt-Peterbýrg, Fınlıandııa, Shvesııa memleketterinde ótken halyqaralyq baıqaýlarda bas júldeni enshiledi. Ústimizdegi jyly Polshada ótken halyqaralyq baıqaýda «Shalqyma» bı ansambli birinshi orynǵa jáne «Úzdik horeografııa» atalymyna ıe boldy. Taǵy bir joba týraly taratyp aıta ketýge bolady. Bul joba «О́nerimiz óńirlerge» dep atalatyn. Shyndyǵyn aıtqanda, óńirdegi keıbir shalǵaıdaǵy shaǵyn aýyldar rýhanı azyqqa sýsap otyr. Osy bir olqylyqtyń ornyn tolaıym toltyra almaǵanymen, qarlyǵashtyń qanatyna sý quıyp órt sóndirgeni tárizdi sharapatymyz tısin degen uıymshyl ujym el ishine gastroldik saparmen shyǵyp, konsertter men kezdesýler uıymdastyrýda. Maqsat – barlyq aýdandardy qamtý.
– Mádenıet salasynda istelip jatqan jumys aýqymyn kóńil tarazysymen ǵana eksheýge bolar, – deıdi Kúmis Ábdibekqyzy, – zaýyttar men fabrıkalar óz ónimin jarqyratyp kórsete alsa, biz el júregindegi uly ónerdiń úrdisimen ǵana uqtyra alamyz. Árbir ótkizgen is-sharamyzdan kórermen rýhanı azyq alsa, biz úshin sol baqyt.
Osy salanyń san jyldan beri pushpaǵyn ılep kele jatqan isker jannyń paıymyna bizdiń de alyp-qosarymyz joq.
Baıqal BAIÁDIL,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy
