Túrkistan oblysy aýmaǵynda túsirilgen kınokartına rejısserdiń buǵan deıin jaryqqa shyqqan «Aslannyń sabaqtary» jáne «Tórt oqıǵa» fılmderinen keıingi tyń týyndysy. Iаǵnı «О́zen» fılmi – Aslan týraly trılogııanyń sońǵy bólimi. О́rkenıetten alys jerde turatyn aǵaıyndy bes jigittiń qaladan kelgen qonaqpen tanystyqtan keıingi basqa arnaǵa burylyp, kúrt ózgergen ómiri, tirshilik tynysy jaıly baıandalatyn kınotýyndy Qazaqstan (Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» AQ, Emir Baigazin Production), Norvegııa (Norsk Filmproduksjon) jáne Polsha (Madants) syndy birneshe memlekettiń atsalysýymen jaryqqa shyqqan bolatyn. Fılmdi túsirý ıdeıasynyń paıda bolýy týraly Ámir Baıǵazınniń ózi Súleımen patshanyń «adamnyń peıili tereń sý tárizdi» degen sózderin keltire otyryp, nıet bolsa, aldyńnan shyǵatyn qıyndyqtarǵa qaramastan, ómirdiń baqytyn sezinýge bolatynyn atap ótti.
«О́zenniń» taǵdyry alǵash oıǵa alǵan kúnnen-aq sátti boldy. Atap aıtar bolsaq, kınokartına ssenarıı kezinde MPA APSA Azııa-Tynyq muhıttyq kınoassosıasııasy grantynyń qoldaýyna ıe bolsa, 2017 jyldyń maýsym aıynda atalmysh joba alǵash ret Karlovy Vary halyqaralyq kınofestıvaliniń kınonaryǵynda tanystyrylyp, sol jyldyń qyrkúıeginde Varshava halyqaralyq kınofestıvaliniń Pitch and Meet jobalar baıqaýynda birinshi oryndy ıelengen bolatyn. Endi, mine, Chehııa men Polsha elindegi aıtýly jeńistiń izin jalǵaı Eýropanyń bedeldi kınobaıqaýlarynyń biri – 75-shi Venesııa Halyqaralyq kınofestıvalinde «Kókjıekter» («Gorızonty») baǵdarlamasy boıynsha irikteýden ótken 19 kınotýyndynyń ishinen top jaryp, úzdikter tuǵyryna kóterildi.
Venesııa kınofestıvali aıasynda álemdik premerasy ótken Ámir Baıǵazınniń «О́zenin» Sala Darsena-da (Darsena zaly) 1000-nan asa kórermen tamashalap, fılmniń jetistigi jaıynda Batystyń jahanǵa máshhúr basylymdary jarysa jazdy. Máselen, amerıkalyq áıgili The Hollywood Reporter jýrnaly: «Bul kınotýyndy – erekshe tártip pen aıqyndyqty sýretteı bilgen rejısserlik sheberliktiń shyńdalýynyń aıqyn dáleli. Keıbireýler «О́zen» fılmi týrasynda estetızasııaǵa toly dep te pikir bildirýi múmkin, alaıda bul týyndy shynaıylyqqa qurylǵan, adamdy qyzyqtyryp, melanholıkalyq sezimge baýrap alatyn jumys» dep baǵalasa, brıtandyq Screen International basylymy: «Baıǵazınniń jumystarynda árqashan menmundalap turatyn bir nárse bar. Ol jeke bostandyq jáne jaýapkershilik, qyzyǵýshylyq jáne otbasy qatynastary týraly suraqtardy zerttegende, onyń erkin stıli oı sýbstansııasymen tolyqtyrylady. Atalǵan qoltańbanyń úzdik kórinisi belgili kınematografısterdiń jumystarynda, atap aıtar bolsaq, Kler Denıden bastap, Mıklosh Iаnskonyń allegorııalyq shyǵarmalarynda, Joao Pedro Rodrıgestiń ıkonaǵa sıynatyndarǵa qarsy oılarynda da keńinen qoldanylady. Tereń oıly ári qıyn taqyrypta túsirilgen bul jumys adamnyń nazaryn ózine birden baýrap alady» dep álemdik kıno basylymdary kásibı deńgeıdegi keleli oılaryn súıinshileı jazysty.
Qýantarlyǵy, 75-shi Venesııa halyqaralyq kınofestıvali sarapshylary men kıno synshylarynyń da pikiri kásibı kıno taqyrybyn qaýzaıtyn atalǵan salalyq basylymdar men jergilikti kórermenniń jyly qabyldaýynan alshaq ketpeı, «Úzdik rejısser» atalymyndaǵy aıtýly júldeni qazaq rejısseriniń qanjyǵasyna baılap berdi. Sózsiz, bul – qazaq kınoóneriniń mereıi, aıtýly jeńisi.
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»
