Birde aqyly jurttan asqan Platon kóshede júrip buzaqylyq jasap turǵan bir balany ustap alyp ursypty. «Meni bolar-bolmas nárse úshin sonsha jazǵyrǵanyńyz qalaı?» dep tomsyraıǵan balanyń ıyǵyna qolyn qoıyp turyp danyshpan: «Jaman daǵdyǵa eshqashan eleýsiz qaraýǵa bolmaıdy», dep eskertken eken. Jaı ýaqytta kópshilik mán bere bermeıtin daǵdynyń adam ómirinde alar orny erekshe. «Synyqtan basqanyń bári juǵady» demekshi, adam óz ortasyna tez beıimdelgish, kórgen jaǵymdy-jaǵymsyz qasıetterdi boıyna tez juqtyryp alatyn bolmys ıesi. Aıtalyq temeki, araq, esirtkige qumartýshylyq, ótirik aıtý, jamandaý, óz isiniń emes, ózgelerdiń qateligin qazbalaý, aýyzdy balaǵat sózge úıretý, eki kisini shaǵystyrý, qyzǵanysh, qolyn suǵanaqtyqtan tyımaý, suranshaqtyq, eń aıaǵy túkire berý de jaman ádetter.
Nashar ádet kúndelikti aralasqan adamdardan, dos-jarandardan, qorshaǵan ortadan, kórgen beıádep beınefılmderden juǵady. «Ár sábı ómirge kúnádan taza bolmyspen keledi» dep hadıste aıtylǵandaı, adamnyń sábı shaqtaǵy pák bolmysy eseıe bastaǵan shaǵynda jaqsy-jaman ortalarǵa tap bolýyna baılanysty ózgeredi. Ásirese jasóspirimdik ári jastyq shaqta elikteýshilik qasıeti basym turady. Bul ýaqytta «Bir ret synap kórgende turǵan ne bar?», «Men odan qalaǵan ýaqytymda bas tarta alamyn» degen oı kóp adamnyń aldanýyna ákelip soǵady. Shyn máninde «Bir etkenińdi eki etersiń. Eki etkenińdi úsh etersiń. Úsh etkenińdi ádet etpeı ne etersiń?!» demekshi, eki-úsh ret qaıtalanǵan istiń ádetke aınalǵanyn adam sezbeı qalady. Bastapqyda eskermegendikten, odan qutylý barǵan saıyn qıyndaı túsedi.
Shara barysynda «Syrǵalym» klýbynyń jetekshisi Bıbigúl Shamedenova ádeptilik, ádemilik jaıynda aıtyp, taqyrypqa saı beıne rolıkter men slaıdtar kórsetti. «Jaman ádetten aýlaq bol!» atty kitap kórmesine A.Álimjanov, S.Baınıetova «Nashaqorlyq − qasiret», B.Tótenaı «Dene tárbıesi», R.I.Vorobıýev «Pıtanıe ı zdorove», «Apatqa aparar úsh indet» t.b kitaptar jáne ár jyldary baspasóz betterinde jarııalanǵan maqalalar qoıyldy. Kórmege Lázzat Býltekova bıblıografııalyq sholý jasady. Jas oqyrmandar men kitaphanashylar arasynda «Ǵasyr taǵdyry úshin kúreseıik!», «Ýlanbasyn ómiriń» atty oıyndar oınaldy.
Sózimizdiń tobyqtaı túıini – «jaqsydan úırenip, jamannan jırený». О́ıtkeni daǵdy adam balasyna jaqsy qasıetterdi úlgi etip, boıyna sińirý úshin berilgen qasıet. Nashar qylyqtarǵa úıirsek bolǵandar ómir boıy orny tolmas ókinishterge urynyp jatsa, al jaqsy qasıetterdi úlgi etkender eki dúnıede de syı-qurmetke bólenbek.
Azatgúl QAINAQAEVA,
S.Jıenbaev atyndaǵy oblystyq jasóspirimder kitaphanasynyń qyzmetkeri
AQTО́BE
