Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Týrızm ındýstrııasy komıtetiniń tapsyrysy boıynsha ekspedısııany uıymdastyrýshy «Kazakh Tourism» UK. «Jańa Jibek joly» ekspedısııasynyń baǵytyn «QazaqGeography» RQB júzege asyrýda.
Ekspedısııa quramy tájirıbeli saıahatshylardan, týroperator ókilderi men sheteldik jáne qazaqstandyq trevel-blogerlerden, sondaı-aq «National Geographic Reseı» komandasynan quralǵan.
«Uly Dala eline saıahat» jobasy – Qazaqstan aımaqtaryna jasalatyn eń iri ekspedısııa. Ekspedısııa alty baǵyt boıynsha alty týrıstik klasterdi qamtı otyryp, mańyzdy tabıǵı nysandarǵa barý arqyly júrgiziledi. Ekspedısııanyń maqsaty – jańa týrıstik baǵyttardy jasaý úshin tabıǵı, tarıhı, kıeli mekenderdi zertteý, ishki týrızm men ınfraqurylymdy damytý, jáne týǵan eldi zertteý. Oǵan qosa, ekspedısııa týraly materıaldar Qazaqstannyń týrıstik destınasııa retinde tanylýyna jáne halyqty ishki týrızmge tartýǵa yqpal etedi. Ekspedısııa nátıjesinde elimizdiń tabıǵı nysandary boıynsha jańa týrıstik baǵyttar, sapaly foto jáne vıdeobankter qurylady. Olardyń qazirgi jaǵdaıy týraly ózekti aqparat alynady, ıllıýstrasııalanǵan jolnusqa jasalatyn bolady.
Ekspedısııa Almatydan Qazaqstan – Qytaı shekarasyna qaraı shyǵady da, Jarkent qalasy men Qorǵas aýylyna aıaldaıdy. Ári qaraı, Qazaqstandaǵy eń kórikti jerlerdiń biri, Soltústik Tıan-Shan marjany atalatyn – Saty aýylyna barady.
Qatysýshylar Saty aýylynan jolsyz jermen birneshe shaqyrym júrip, taý ishindegi Kólsaı jáne Qaıyńdy kólderine qaraı baǵyttalady. Qaıyńdy kóli eko-týrısterdiń eń súıikti jeri jáne Qazaqstannyń basty týrıstik nysandarynyń biri bolyp sanalatynyn aıta ketken jón. Ol teńiz deńgeıinen 1867 metr bıikte ornalasqan. Bul jerdiń sulýlyǵyn sózben sıpattap jetkizý múmkin emes. Qaıyńdy kóli 1911 jylǵy jer silkinisiniń saldarynan paıda bolǵan: qulaǵan tas shatqaldy jaýyp qalyp, tabıǵı bóget túzilip, shyrshalar sý astynda qalǵan. Kólsaı kóliniń sýy tup-tunyq. Munda qubylmaly baqtaq, qabyrshaqsyz kókbas, taǵy basqa da balyq túrleri mekendeıdi. Mańyndaǵy orman sańyraýqulaqqa, qoıbúldirgen men tańqýraıǵa baı.
Ári qaraı saıahatshylarymyz Sharyn memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵyna baryp, Temirlik, Bestamaq shatqaldary men Qorǵandar alqabyn tamashalaıdy. Sol jerden «Altynemel» memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵyna bet alady. Onda ekspedısııa músheleri Aqtaý taýy men 700 jyldan asa ýaqyt ósip turǵan aǵashty kóre alady. Sodan soń, Aıǵaıqumǵa, Shoqan Ýálıhanov bulaǵy men Talhız qalashyǵyna at basyn buryp, altynshy kúni Almatyǵa oralyp, «Medeý» muz aıdyny, «Shymbulaq» TShK jáne «Úlken Almaty kóline» barady.
Ekspedısııa baǵytyndaǵy kelesi aıaldama – Tamǵaly shatqaly. Bul Jetisýdaǵy jartasqa jazylǵan eń eski, ári kórnekti eskertkishterdiń biri. Ol 2004 jyldan beri IýNESKO dúnıejúzilik murasynyń nysany qatarynda. О́tken ǵasyrdyń ortasynda bul jerden jartasqa salynǵan ártúrli sýretter tabylǵan. Tamǵaly shatqaly Almaty qalasynan soltústik-batysqa qaraı 170 shaqyrym jerdegi Ańyraqaı taýynda.
Tamǵalydan soń ekspedısııa qatysýshylary Jambyl oblysyndaǵy arheologııalyq jáne tabıǵı eskertkishterge jol tartady. Olardyń eń alǵashqysy – Taraz qalasynan 45 shaqyrym jerde ornalasqan Aqyrtas arheologııalyq kesheni. Bul oryn Qazaqstannyń 100 kıeli nysanynyń tizimine kiredi. Taraz qalasynda olar Qarahan men Aısha bıbi kesenesine jáne «Ejelgi Taraz» arheologııalyq ortalyǵyna barady.
Ekspedısııa toby Ortalyq Azııa men Qazaqstandaǵy eń eski qoryqtardyń biri Aqsý-Jabaǵylyda aıaldaıdy. Munda olar tabıǵattyń sulýlyǵyn jáne ósimdikter men janýarlardyń keremet álemin tamashalaı alady. Bul qoryq Jambyl jáne Túrkistan oblystarynyń aýmaǵynda ornalasqan.
Ekspedısııa baǵytyndaǵy kelesi pýnkt – Batys Tıan-Shan taýlarynyń soltústik-shyǵysyndaǵy Saıram-О́gem memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵy. Saıahatshylar Saıram-О́gem shatqalynyń eń kórikti jerleriniń biri, teńiz deńgeıinen 2350 metr bıikte ornalasqan Saıramsý kólin kórip qaıtady.
Túrkistan oblysynyń aýmaǵy arheologııalyq jáne tabıǵı eskertkishterge baı. Otyrar qalasy, Arystan bab, Qoja Ahmet Iаsaýı keseneleri, Saýran qalasy jáne basqa da nysandar saıahatshylar men zertteýshilerdi qyzyqtyrary sózsiz.
«Egemen-aqparat»
