Búgin Qazaqstan mashına jasaýshylarynyń VI forýmy bastaldy, onda mashına jasaýshylar salasyn damytýdyń ózekti máselerimen qatar, jalpy óńdeý ónerkásibiniń aýqymdy júıelik máseleleri de talqylanady Roman Sklıardyń aıtýynsha, mashına jasaý deńgeıi jalpy ulttyq ónerkásiptiń tehnologııalyq damýynyń kórsetkishi sanalady.
«О́zderińiz biletindeı, mashına jasaý – eń kúrdeli ári saralanǵan salalardyń biri. Sondyqtan da bolar, mashına jasaý salasy memlekettik retteý sharalaryna asa baǵynyshty keledi. Básekelestiktiń joǵarǵy deńgeıine qaramastan, mashına jasaý – memleket tarapynan eleýli qoldaý sharalary usynylyp jatqan, bolashaǵy zor salalardyń biri», — dedi birinshi vıse-mınıstr.
Bul sala elimizdiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýynyń memlekettik baǵdarlamasy aıasynda basymdyqqa ıe sala retinde anyqtaldy. IIDMB birinshi besjyldyǵyn iske asyrý jyldary mashına jasaý óte qarqyndy damyp kele jatqan salaǵa aınaldy. Saladaǵy óndiris kólemi 2010 jylǵy 376 mlrd teńgeden 2014 jyly 870 mlrd teńgege deıin 2,3 ese ósti. О́ńdeý ónerkásibi kólemindegi otandyq mashına jasaý úlesi 9,7%-dan 14,8%-ǵa deıin ósti. Jalpy ındýstrııalandyrý jyldarynda mashına jasaý salasynda 100-den asa joba júzege asyryldy.
QR IDM derekteri boıynsha, 2018 jyldyń segiz aıynyń qorytyndysy boıynsha mashına jasaý óndirisiniń kólemi 638,1 mlrd teńgeden asty, óndiris ósimi — 13,8% qurady. Mashına jasaý salalary arasynda ósimniń eń úlken dınamıkasyn avtomobıl jasaý sektory kórsetedi. Osy jyldyń 8 aıy ishinde 117,7 mlrd teńgege 19 myńnan astam avtomobıl shyǵaryldy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1,6 esege artyq.
R. Sklıardyń aıtýynsha, salany memlekettik retteý mehanızmderi Qazaqstan derbes memleket bolyp qalyptasa bastaǵan kezden bastap quldılady jáne bul prosess salanyń jaı-kúıine ǵana emes, eldegi jáne álemdegi ekonomıkaǵa baılanysty boldy. Memlekettik qoldaýdyń balamaly sharalaryn ázirleý maqsatynda Kásipkerlik, salyq jáne Kedendik kodeksterge ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi.
Mashına jasaýdy yntalandyrý maqsatynda memleket kásiporyndardy da, tutynýshylardy da jeńildikpen nesıelendirýmen qamtamasyz etip otyr. Máselen, «Báıterek» UBH arqyly kóptegen qyzmet túrleri usynylady, onyń ishinde óndiristerdi qurý nemese jańǵyrtý boıynsha jobalardy qarjylandyrý jáne bank zaımdarynyń paıyzdyq mólsherlemelerin sýbsıdııalaý bar.
«Osyǵan baılanysty mysal retinde jeńildikpen avtonesıe berý jáne lızıngtik qarjylandyrý baǵdarlamasyn atap ótken jón, onyń arqasynda ekonomıkalyq quldyraý kezeńinde qazaqstandyq ónimge degen suranysty yntalandyryp, otandyq avtoqurastyrý kásiporyndaryn qoldaý múmkin boldy», — dedi R. Sklıar.
Sonymen qatar, «Qazaqınvest» arqyly eksportty qoldaý sııaqty jalpy qoldaý sharalary, sondaı-aq «Báıterek» jelisi boıynsha ındýstrııalyq jobalardy damytýdy yntalandyratyn basqa da sharalar qolǵa alynǵan.
R. Sklıar mashına jasaý salasyn odan ári damytý maqsatynda bıyl Investısııalar jáne damý mınıstrligi QR Mashına jasaýshylar odaǵymen birlesip 2019-2030 jj. arnalǵan Mashına jasaýdy damytýdyń keshendi josparynyń jobasyn ázirlegenin aıtty, ony VI Qazaqstan mashına jasaýshylar forýmynyń aıasynda memlekettik organdar, damý jáne bıznes ınstıtýttarynyń ókilderi talqylaıtyn bolady.
Sóz sońynda QR ınvestısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri R. Sklıar atalǵan damyp kele jatqan salany damytý maqsatynda memlekettik retteýdiń qajettiligin jáne bıznes úshin qoldaý quraldarynyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý saıasatyn jalǵastyrý qajettigin atap ótti.
